Irena Aleksaitė (tłumacz)

tłumaczka na język litewski z polskiego i rosyjskiego
Ten artykuł dotyczy tłumaczki. Zobacz też: inne osoby o tym samym imieniu i nazwisku.

Irena Aleksaitė (ur. 1 stycznia 1952 w Wilnie) – tłumaczka na język litewski z polskiego i rosyjskiego.

Irena Aleksaitė
Data i miejsce urodzenia 1 stycznia 1952
Wilno
Zawód, zajęcie tłumaczka

ŻyciorysEdytuj

Ukończyła w 1983 roku Moskiewski Instytut Literatury im. Gorkiego. Następnie pracowała jako redaktor w Komitecie Prasowym, wydawnictwie Vyturys i innych. Od 2007 nie pracuje zawodowo, zajmując się tłumaczeniami. Przetłumaczyła ponad 60 książek, 30 filmów, artykuły, sztuki teatralne i inne[1].

W 2006 roku otrzymała dofinansowanie w ramach Programu Translatorskiego ©POLAND na tłumaczenie książki Doroty Terakowskiej Córka czarownic (Raganų duktė), która została wydana przez wydawnictwo Gimtasis Zodis[2]. W 2013 roku była koordynatorką projektu Rok Literatury Polskiej na Litwie. W jego ramach litewscy czytelnicy wybrali najbardziej popularną polską powieść przetłumaczoną na język litewski spośród 24 książek wytypowanych przez Litewską Bibliotekę Narodową im. Martynasa Mažvydasa, zorganizowano Międzynarodowe Targi Książki w Wilnie i spotkania[3].

Tłumaczenia GombrowiczaEdytuj

Irena Aleksaitė według Teresy Daleckiej ma "monopol na przekłady tekstów tego autora". Tłumaczenie książek Gombrowicza nie jest łatwe, jednak litewska tłumaczka "opanowała (..) malowniczość określeń Gombrowiczowskich", a w przekładach "udało się (jej) uchwycić ironię Gombrowiczowską". Aleksaitė w wydanych tłumaczeniach Gombrowicza wykorzystała dzięki odwołaniu się do zasobów litewskiego folkloru "możliwości słowotwórcze języka litewskiego"[4].

Tłumaczenia literatury polskiejEdytuj

Przetłumaczone utwory Gombrowicza[4]Edytuj

1996 – Pornografia

1999 – trzy tomy Dziennika

2004 – Ferdydurke

2008 – Kosmos

2009 – Transatlantyk

InneEdytuj

Rodziewiczówna M. Dewajtis ( Dievaitis)(1993), Między ustami a brzegiem pucharu (Plevėsos meilė) (1994), Macierz (Moteris) (1995)[1]

Alex J. Powiem Wam jak zginął (Tikrai jį nužudžiau) (1994)[1]

Kraszewski J.I. Lalki (Lėlės) (1994), Czarna perełka (Juodasis perliukas) (1996), Ada (2010)[1]

Dołęga-Mostowicz T. Złota maska. Wysokie progi (Aukštieji slenksčiai) (1998)[1]

Konwicki T. Mała apokalipsa (Mažoji apokalipsė) (2001)[1]

Terakowska D. Córka Czarownic (Raganų duktė) (2006), Tam gdzie spadają Anioły (Ten, kur krenta angelai) (2007)[5], Ono (Belytis) (2007)[1]

Nowak K. T. Moja mama czarownica (Mano mama – ragana) (2008)[1]

Witkiewicz M. Opowieść niewiernej (Neištikimosios istorija) (2016)[1]

NagrodyEdytuj

  • 2012 – nagroda św. Hieronima[6].
  • 2018 – nagroda tłumacza roku na Litwie za przekład książki Witolda Gombrowicza „Wspomnienia polskie"[7] przyznawana przez Litewskie Centrum PEN wraz z Ministerstwem Kultury Republiki Litewskiej[8]

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Aleksaitė, Irena, www.llvs.lt [dostęp 2019-07-06].
  2. Polska literatura za granicą, instytutksiazki.pl, 29 czerwca 2006 [dostęp 2019-07-06] (pol.).
  3. Rok Literatury Polskiej na Litwie, Wilnoteka [dostęp 2019-07-06] (pol.).
  4. a b Dalecka T. Recepcja twórczości Witolda Gombrowicza na Litwie W: Literatura Polska na świecie T. IV Oblicza światowości Katowice 2012 ​ISBN 978-83-63268-07-7​ s. 89-95
  5. Wileński Uniwersytet Pedagogiczny, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2019-07-06].
  6. Litewska tłumaczka Gombrowicza ponownie wyróżniona, Wilnoteka [dostęp 2019-07-06] (pol.).
  7. Nagroda Tłumacza Roku na Litwie za przekład książki W. Gombrowicza, dzieje.pl [dostęp 2019-07-06] (pol.).
  8. t, Metų vertėjo krėslas, penlithuanian.eu [dostęp 2019-07-06].
  9. Minister Wojciech Kolarski wręczył odznaczenia dla osób zasłużonych dla rozwoju polsko-litewskiej współpracy, wilno.msz.gov.pl [dostęp 2019-07-06].