Józef Cząstka

Józef Stanisław Cząstka ps. „Kotwicz” (ur. 1 lutego 1905 w Krościenku Niżnym, zm. 1988 w Rudzie Śląskiej) – kapitan piechoty Wojska Polskiego.

Józef Stanisław Cząstka
„Kotwicz”
kapitan piechoty kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia 1 lutego 1905
Krościenko Niżne
Data i miejsce śmierci 1988
Ruda Śląska
Przebieg służby
Lata służby 1920 i 1939-1945
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki 3 Pułk Strzelców Podhalańskich
Inspektorat ZWZ/AK Jasło
6 Pułk Strzelców Podhalańskich
Stanowiska komendant obwodu
dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
akcja „Burza”
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941) Złoty Krzyż Zasługi z MieczamiKrzyż Partyzancki Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Krzyż Armii Krajowej Medal Komisji Edukacji Narodowej

ŻyciorysEdytuj

W 1920, w wieku piętnastu lat, wziął udział w wojnie z bolszewikami. Ukończył Seminarium Nauczycielskie Męskie w Krośnie oraz Instytut Nauczycielski w Katowicach. Od 1925 związany był zawodowo ze szkolnictwem Górnego Śląska.

Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 1 września 1929 w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W 1934 pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień w Pszczynie i posiadał przydział mobilizacyjny do 3 pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku[1]. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 78. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[2].

W kampanii wrześniowej 1939 walczył jako dowódca plutonu. Po ucieczce z niewoli niemieckiej przedostał się do Krosna. W czasie okupacji był oficerem Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Był organizatorem i pierwszym komendantem Obwodu Krosno. Przyczynił się do zorganizowania drukarni i kolportażu pierwszej konspiracyjnej gazety „Reduta”. W 1941 pełnił funkcję oficera łącznikowego Komendy Inspektoratu ZWZ Jasło. We współpracy z Tajną Organizacją Nauczycielską prowadził dziewięcioosobowy zespół nauczający starsze klasy szkoły powszechnej oraz szkoły zawodowej. W 1944, w czasie akcji „Burza” dowodził krośnieńsko-brzozowskim batalionem 6 pułku Strzelców Podhalańskich AK.

Po wojnie uczył w szkołach Górnego Śląska. W 1970 przeszedł na emeryturę. Zmarł w 1988 w Rudzie Śląskiej. W 2008 jego prochy zostały przeniesione na Cmentarz Komunalny w Krośnie.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik oficerski rezerw 1934, s. 58, 576.
  2. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 542.

BibliografiaEdytuj

  • Irena Chodorowska-Dzikiewicz ps. Sparta i Lech Dzikiewicz Dramat ppłk W Rutkowskiego Haszysza i jego łączniczki, Warszawa - Krosno 1997.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.
  • Zbiory dokumentacji działalności podkarpackiego Inspektoratu AK, Archiwum Muzeum w Dukli.