Otwórz menu główne

Józef Galant (ur. 23 marca 1862 w Strachocinie, zm. 19 maja 1905 w Zagórzu) – polski lekarz, działacz społeczny, poeta.

Józef Galant
Ilustracja
Józef Galant w stroju sokolim
Data i miejsce urodzenia 23 marca 1862
Strachocina
Data i miejsce śmierci 19 maja 1905
Zagórz
Zawód, zajęcie lekarz
Tytuł naukowy doktor nauk medycznych
Edukacja Gimnazjum w Przemyślu
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Wydział Lekarski
Rodzice Michał, Julia z Rychwalskich
Małżeństwo Maria

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

 
Nagrobek Józefa i Marii Galant na Starym Cmentarzu w Zagórzu
 
Tablica upamiętniająca dra Józefa Galanta w zagórskim kościele

Ukończył szkołę powszechną w Strachocinie. 30 czerwca 1880 zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Przemyślu[1]. W latach 1880/1881 – 1884/1885 był studentem zwyczajnym oraz 1886/1887 studentem nadzwyczajnym Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W tym okresie otrzymywał stypendium Antoniego Spadwińskiego. O stypendium mogli ubiegać się wówczas tylko uczniowie legitymujący się „rzeczywistem ubóstwem, dobrymi obyczajami i postępem w nauce, synowie mieszkańców Królestwa Galicyj i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim, wyznania katolickiego, szlachetnego lub nieszlacheckiego rodu”[2].

Od 1887 był lekarzem w służbie zdrowia w utworzonym w tym roku C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku[3]. Od tego czasu prowadził także praktykę w Sanoku[4] (w tym czasie m.in. wykazał się podczas epidemii tyfusu w 1888), skąd w sierpniu 1888 przeniósł się do Zagórza gdzie objął posadę lekarza kolejowego[5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23]. W listopadzie 1896 złożył egzamin fizykacki[24]. Odznaczył się pracowitością oraz aktywnością obywatelską. Propagował zdrowy tryb życia. Zaangażował się w tworzenie życia społecznego, szczególnie na rzecz dzieci i młodzieży organizując tzw. korpusy wakacyjne dla młodzieży sanockiej. Był założycielem: Kółka Rolniczego w Zagórzu, Kasy Oszczędności i Pożyczek w Zagórzu, Prezesem Sekcji Sanockiej Towarzystwa Lekarskiego. Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[25] oraz twórcą i prezesem gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Zagórzu[26]. Zagórska sekcja była jedną z pierwszych w całej Galicji. Z jego inicjatywy wybudowano budynek ,,Sokoła” w Zagórzu (obecnie Miejsko-Gminny Dom Kultury). Był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[27][28][29], członkiem sanockiego koła Towarzystwa Szkoły Ludowej[30], członkiem sanockiego biura powiatowego Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicji[31]. W 1890 przystąpił jako członek do Towarzystwa im. Stanisława Staszica[32]. 29 stycznia 1895 został wybrany wiceprezesem Towarzystwa Czytelni w Zagórzu[33]. Na początku marca 1905 został wybrany zastępcą przewodniczącego sekcji Towarzystwa Lekarzy Galicyjskich w Sanoku[34]. W 1905 był sygnatariuszem odezwy lekarzy polskich o charakterze antyalkoholowym[35]. Był członkiem i wiceprezesem zarządu powiatowego w Sanoku Towarzystwa „Kółek Rolniczych” z siedzibą we Lwowie[36][37].

Józef Galant zmarł 19 maja 1905 w Zagórzu podczas epidemii tyfusu plamistego niosąc pomoc chorym i cierpiącym. Jego pogrzeb przekształcił się w demonstrację patriotyczną. Józef Galant został pochowany 20 maja 1905 na Starym Cmentarzu w Zagórzu[38]. Inskrypcja umieszczona na grobie brzmi: Ojczyzno moja chociaż jestem w grobie / Sercem i duchem zostałem przy Tobie[39]. Razem z nim jest pochowana jego żona, Maria (1878-1929).

UpamiętnienieEdytuj

Tuż po śmierci doktora, 20 czerwca 1905 podjęto decyzję o ustanowieniu tablicy pamiątkowej[40], która została następnie umieszczona w kościele parafialnym w Zagórzu. Inskrypcja na niej brzmi:

Wszech Nauk Lekarskich Dr Józef Galant Przyjaciel i dobrodziej ludu Założyciel, Prezes i Dyrektor Towarz. „Sokoła” Kółka Rolniczego, „Oszczędności i Pożyczek w Zagórzu” Prezes Sekcji Sanockiej Tow. Lekarskiego *23 marca 1862. + 19 maja 1905. Cześć Jego Pamięci
— Tekst na tablicy umieszczonej na północnej ścianie kościoła

PublikacjeEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1894. Przemyśl: 1894, s. 139.
  2. Gazeta Sanocka”, 1895 rok, nr 22, s.3
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1888. Lwów: 1888, s. 65.
  4. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1888. Lwów: 1888, s. 444.
  5. Korespondencye. „Gazeta Przemyska”, s. 2, Nr 33 z 12 sierpnia 1888. 
  6. Kronika. Mianowania. „Gazeta Przemyska”, s. 3, Nr 33 z 12 sierpnia 1888. 
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1889. Lwów: 1889, s. 515.
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 515.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1891. Lwów: 1891, s. 515.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 515.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 515.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 517.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 517.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 518.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: 1897, s. 518.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 629.
  17. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 629.
  18. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 629.
  19. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 629.
  20. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 696.
  21. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 696.
  22. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 696.
  23. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 696.
  24. Kronika. Wiadomości osobiste. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 87 z 29 listopada 1896. 
  25. Anna Sebastiańska: Członkowie TG „Sokół” w Sanoku 1889–1946. sokolsanok.pl, 29 listopada 2009. [dostęp 12 marca 2014].
  26. Pamiętnik IV zlotu sokolstwa polskiego we Lwowie w dniach 27-29 czerwca 1903. Lwów: Związek Polskich Gimnastycznych Towarzystw, 1904, s. 39.
  27. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z ósmego roku jej istnienia tj. 1893 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 17 marca 1894. s. 10.
  28. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziewiątego roku jej istnienia tj. 1894 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 4 maja 1895. s. 9.
  29. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziesiątego roku jej istnienia tj. 1895 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 14 marca 1896. s. 9.
  30. Wykaz datków zebranych na gimnazyum polskie w Cieszynie. „Miesięcznik Towarzystwa Szkoły Ludowej”, s. 140, Nr 12 z 1903. 
  31. Piętnaste sprawozdanie roczne z czynności Krajowego Stowarz. Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicyi za rok 1894. Lwów: 1895, s. 75.
  32. Kronika. „Gazeta Przemyska”, s. 3, Nr 51 z 26 czerwca 1890. 
  33. Kronika. „Gazeta Sanocka”. 3, s. 4, 3 lutego 1895. 
  34. Kronika prowincjonalna. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 53 z 7 marca 1905. 
  35. Alkohol a wiedza. Odezwa lekarzy do społeczeństwa polskiego. „Rodzina i Szkoła”, s. 196, 13, 14, 15, 16 z lipca i sierpnia 1905. 
  36. Zgromadzenie powiatowej Kółek Rolniczych w Sanoku. „Przewodnik Kółek Rolniczych”, s. 462, Nr 24 z 1905. 
  37. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 840.
  38. Kronika. Nekrologia. „Gazeta Sanocka”, Nr 73 z 21 maja 1905. 
  39. Po zagórskim cmentarzu błądząc. parafia-zagorz.pl. [dostęp 29 grudnia 2013].
  40. Kronika. Uczczenie zasług ś. p. dra Józefa Galanta. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 80 z 9 lipca 1905. 
  41. Kronika. Wiadomości literackie. „Echo Przemyskie”, s. 3, Nr 63 z 8 sierpnia 1897. 

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj