Otwórz menu główne

Jan Bielski (ur. 8 marca 1714, zm. 10 grudnia 1768) – jezuita, historyk, dramaturg.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Jan Bielski urodził się w Wielkopolsce 8 marca 1714 zapewne w rodzinie drobnoszlacheckiej. Podobno w Poznaniu uczęszczał do szkół jezuickich, a w 1730 wstąpił do zakonu. W 1732-1733 nabywał wiedzę w kolegium w Jarosławiu[1]. W trakcie studiów teologicznych w Lublinie przyjął w 1742 święcenia kapłańskie. Nauczał przez kilkanaście lat w kolegiach rawskim, lubelskim, kamienieckim i lwowskim, głównie humaniorów i retoryki, a później przeniósł się do Wielkopolski jako nauczyciel kolegium kaliskiego i poznańskiego. Zmarł 10 grudnia 1768 w Poznaniu.

Znakomity dydaktyk, krasomówca i pisarz. Zajmował się przede wszystkim odnową przestarzałej retoryki, osiągając na tym polu duże sukcesy (w latach 1746-1747 dwie łacińskie prace wydane w Kaliszu i Poznaniu). Wydał również w 1757 ćwiczenia krasomówcze - wzory mów prawnych i politycznych, które są źródłem do poznania dydaktyki jezuickiej w nauczaniu wymowy. W 1763 opublikował dzieło historyczne pt. Widok Królestwa Polskiego (Poznań, 2 wyd. 1876). W kwestiach politycznych dał się poznać jako zwolennik liberum veto i elekcji viritim[2]. Pisywał też utwory dramatyczne (znamy dziś 4), wprowadzając do teatru jezuickiego język polski, uprzednio traktowany marginesowo. Jednocześnie w swojej twórczości podkreślał elementy wychowawcze ich treści[2].

Ważniejsze prace i utworyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. L. Grzebień, Bielski Jan, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 2, Lublin 1976, kol. 536.
  2. a b L. Grzebień, Bielski Jan, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 2, Lublin 1976, kol. 537.

BibliografiaEdytuj

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 54. ISBN 83-01-02722-3.