Wielkopolski słownik biograficzny

Wielkopolski słownik biograficzny – polski słownik biograficzny opracowany pod redakcją Antoniego Gąsiorowskiego oraz Jerzego Topolskiego i wydany przez Wydawnictwo Naukowe PWN w 1981[1].

PrzygotowaniaEdytuj

Prace przygotowawcze rozpoczęto w 1967. W 1970 wydano zeszyt próbny z czterdziestoma hasłami. Pełne wydanie ukazało się w 1981 i miało 890 stron, zawierając około 1600 haseł[2] o objętości najczęściej 30-60 wierszy wydawniczych[1]. Udział w pisaniu haseł wzięło ponad 230 autorów[2].

ZawartośćEdytuj

Ilościowo najwięcej haseł odnosi się do osób związanych z Poznaniem i innymi głównymi miastami Wielkopolski, zwłaszcza Kaliszem i Gnieznem. Chronologicznie rozpiętość zawartości słownika sięga czasów legendarnych, począwszy od Piasta i Popiela, a kończy się na osobach żyjących w czasie opracowywania dzieła - jako kryterium w tych przypadkach przyjęto datę urodzenia przed 1900 (np. Tadeusz Szczurkiewicz, czy Henryk Łowmiański). Nie pomijano osób związanych z regionem tylko miejscem urodzenia (np. Stanisław Staszic), czy działalnością krótkotrwałą (np. Wilam Horzyca). Pominięto natomiast biogramy Niemców działających w Wielkopolsce podczas zaborów (np. wojskowych, czy hakatystów). Występuje częściowa nadreprezentacja niektórych zawodów, np. złotników[1].

Obszar zainteresowaniaEdytuj

Terytorialnie słownik dotyczy Wielkopolski w jej pojęciu historycznym, zarówno staropolskim, jak i utrwalonym we współczesnej świadomości historycznej. Są to zatem ziemie wokół Poznania, Gniezna, Kalisza, Piły, Leszna, Konina, Nakła nad Notecią i Międzyrzecza[2][1].

HasłaEdytuj

Hasła przekazują podstawowe dane biograficzne (nazwisko i imiona, daty narodzin i śmierci, imiona i zawody rodziców, potomków oraz małżonków) i zasadniczy zrąb faktów z życia oraz działalności. Część artykułów powtarza biogramy drukowane wcześniej w Polskim Słowniku Biograficznym, ale zastosowana konwencja co do całości jest nieco odmienna od prezentowanej w tym wydawnictwie. Część haseł sformułowano na podstawie kwerend w poznańskim Urzędzie Stanu Cywilnego, księgach metrykalnych archidiecezji poznańskiej, jak również kartotekach ewidencji ludności Archiwum Państwowego w Poznaniu. Dane konsultowano z przedstawicielami poznańskiego środowiska naukowego. Biogramy, które ostatecznie nie weszły do wydawnictwa zostały złożone w Bibliotece Raczyńskich. Na początku każdej litery alfabetu prezentowane są trzy podobizny osób, których nazwiska zaczynają się od tej litery[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e J. Łojko, Czytać, nie czytać. Wielkopolski słownik biograficzny, Mówią Wieki, nr 2/1982, s. 37-38, ISSN 0580-0943
  2. a b c red. Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski, Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa-Poznań, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, wstęp, ​ISBN 83-01-02722-3