Jari Sillanpää (ur. 16 sierpnia 1965 w Ludvice[1]) – fińsko-szwedzki piosenkarz[2], reprezentant Finlandii podczas 49. Konkursu Piosenki Eurowizji w 2004 roku.

Jari Sillanpää
Ilustracja
Jari Sillanpää podczas koncertu (2006)
Data i miejsce urodzenia 16 sierpnia 1965
Ludvika, Szwecja
Gatunki pop
Zawód piosenkarz
Aktywność od 1995 roku
Wydawnictwo MTV-Musiikki, Bridgehead, Suomen Mediamusiikki, Veijari-tuotanto, Warner Music Finland
Strona internetowa

ŻyciorysEdytuj

PochodzenieEdytuj

Jari Sillanpää urodził się w szwedzkim mieście Ludvika, w rodzinie szwedzkich Finów[1][3]. Jego matka była jednym z tysięcy dzieci ewakuowanych do Szwecji podczas II wojny światowej. Jego pradziadek ze strony matki, Potif Afanasief i prababcia byli Rosjanami[4].

KarieraEdytuj

Do 1996: Początki i Jari SillanpääEdytuj

Jari Sillanpää w połowie lat 90. XX wieku przyjechał do Finlandii[4]. Początek jego kariery miał miejsce w 1995 roku, gdy odniósł zwycięstwo na festiwalu tanga Tangomarkkinat, organizowanym w Seinäjoki[5]. W kolejnym roku ukazał się jego debiutancki album studyjny, sygnowany jego imieniem i nazwiskiem[6], który osiągnął wynik sprzedaży ponad 270 tys. egzemplarzy, zdobywając certyfikat podwójnej platynowej płyty oraz tytuł najczęściej kupowanego wydawnictwa w historii fińskiego rynku fonograficznego[7]. W tym samym roku wokalista wydał swoją pierwszą płytę świąteczną, zatytułowaną Hyvää joulua[8] oraz otrzymał statuetkę podczas ceremonii Emma-gaala w kategorii Debiutant roku[9].

1997-2003: Festiwal Golden Stag, Auringonnousu i OnnenetsijäEdytuj

 
Jari Sillanpää, 2004

W czerwcu 1997 roku Sillanpää wystąpił w barwach Finlandii podczas 10. edycji festiwalu Golden Stag, w trakcie którego otrzymał specjalną nagrodę za Najlepszy występ z piosenką rumuńską – „Remember Me”[10]. W tym samym roku po raz drugi z rzędu otrzymał nagrodę podczas gali Emma, tym razem za wygraną w kategorii Artysta roku[11], a także wydał swoją drugą płytę studyjną, zatytułowaną Auringonnousu[12][13], która zadebiutowała na pierwszym miejscu krajowej listy najczęściej kupowanych albumów[14]. W 1998 roku premierę miał trzeci krążek długogrający wokalisty pt. Varastetut helmet (1998)[15], Onnenetsijä (1999; debiut na pierwszym miejscu listy bestsellerów w kraju[16])[17][18], a potem kolejne: Hän kertoo sen sävelin (2001)[19] i Määränpää tuntematon (2003)[20] oraz drugi album świąteczny, zatytułowany Maa on niin kaunis[21], i debiutancka płyta kompilacyjna pt. Kuninkaan kyyneleet (2000)[22].

2004-05: Konkurs Piosenki EurowizjiEdytuj

Pod koniec stycznia 2004 roku[23] Sillanpää wygrał krajowe eliminacje Euroviisut 2004 z utworem „Takes 2 to Tango”, dzięki czemu został reprezentantem Finlandii podczas 49. Konkursu Piosenki Eurowizji[24] organizowanego w Stambule[25]. Podczas koncertu półfinałowego widowiska, który odbył się 12 maja, wokalista wystąpił jako pierwszy w kolejności i zajął ostatecznie 14. miejsce na 22 uczestników, nie kwalifikując się do finału imprezy[26].

2005-13: Albumi, Al ritmo latino!Edytuj

 
Sillanpää podczas występu w półfinale 49. Konkursu Piosenki Eurowizji, maj 2004

W 2005 roku ukazał się jego drugi album kompilacyjny, zatytułowany Parhaat, na którym znalazły się jego najpopularniejsze piosenki, w tym m.in. „Satulinna”, „Pariisi-Helsinki”, „Valkeaa unelmaa” i „Sininen ja punainen” oraz eurowizyjna propozycja „Takes 2 to Tango”[27]. W lipcu tego samego roku otrzymał statuetkę fińskiego rynku fonograficznego Iskelmä Finlandia oraz nagrodę w postaci 10 tys. marek fińskich[28], pod koniec października tego samego roku wydał natomiast swój debiutancki album koncertowy, zatytułowany Hän laulaa – Kuninkaan 10 kultaista vuotta[29]. W 2008 roku premierę miała jego dziewiąta płyty studyjna pt. Albumi[30], która dotarła do drugiego miejsca krajowej listy bestsellerów[31]. Krążek promował m.in. singiel „Vierellesi kaipaan”, który Sillanpää nagrał w duecie z Katri Heleną[32]. Piosenka dotarła do drugiego miejsca krajowej listy przebojów[33]. W ciągu następnych lat ukazały się kolejne płyty w jego dorobku: Al ritmo latino! (2008)[34], Kuin elokuvissa (2009)[35] i Millainen laulu jää (2011)[36]. W marcu 2013 roku ukazał się jego trzeci album kompilacyjny, zatytułowany Kaikkien aikojen parhaat, na którym umieścił swoje najpopularniejsze single[37].

Od 2014: Rakkaudella merkitty miesEdytuj

W marcu 2014 roku Sillanpää wydał dwupłytowe wydawnictwo, zatytułowane 36 Unohtumatonta, na którym umieścił 36 swoich najpopularniejszych utworów[38]. Pod koniec września 2014 roku ukazał się jego jedenasty album studyjny pt. Rakkaudella merkitty mies[39][40], który promowały single: „Liekeissä” (wykorzystany jako ścieżka dźwiękowa programu rozrywkowego Vain elämää[41]), „Malagaan”[42] i „Tanssii kuin John Travolta”, który nawiązywał w swoim tekście do amerykańskiego wokalisty i tancerzaJohna Travolty[43].

Życie prywatneEdytuj

W 2006 roku Sillanpää wyznał w wywiadzie dla dziennika Helsingin Sanomat, że jest homoseksualistą[44].

W 2010 roku dotychczas posiadający wyłącznie obywatelstwo szwedzkie Jari Sillanpää uzyskał obywatelstwo fińskie[4].

DyskografiaEdytuj

Albumy studyjneEdytuj

  • Jari Sillanpää (1996)
  • Auringonnousu (1997)
  • Varastetut helmet (1998)
  • Onnenetsijä (1999)
  • Hän kertoo sen sävelin (2001)
  • Määränpää tuntematon (2003)
  • Albumi (2008)
  • Al ritmo latino! (2008)
  • Kuin elokuvissa’ (2009)
  • Millainen laulu jää (2011)
  • Rakkaudella merkitty mies’ (2014)

Albumy kompilacyjneEdytuj

  • Kuninkaan kyyneleet – 38 suosituinta (2000)
  • Parhaat (2005)
  • Kaikkien aikojen parhaat (2013)
  • 36 Unohtumatonta (2014)

Albumy świąteczneEdytuj

  • Hyvää joulua (1996)
  • Maa on niin kaunis (2000)

Albumy koncertoweEdytuj

  • Hän laulaa – Kuninkaan 10 kultaista vuotta (2005)

PrzypisyEdytuj

  1. a b Jari Sillanpää sai yleisön kuumaan hurmokseen Eikan Pubissa – "50–60 ihmistä jouduimme valitettavasti käännyttämään ovelta" (fiń.). W: Puheenaihe [on-line]. lansivayla.fi, 2019-05-28. [dostęp 2020-02-14].
  2. Milja Haaksluoto: Sillanpään seksikäs asu täynnä symboliikkaa - lue tarina nahkavaljaiden takana (fiń.). W: VIIHDE [on-line]. iltalehti.fi, 2015-12-06. [dostęp 2020-02-14].
  3. Julia Aalto-Setälä: Harvinainen yhteiskuva - Jari Sillanpää sisarensa kanssa (fiń.). W: VIIHDE [on-line]. iltalehti.fi, 2017-10-17. [dostęp 2020-02-14].
  4. a b c Raila Kinnunen: Jari Sillanpää hankki Suomen passin näpäyttääkseen kollegaansa (fiń.). W: PUHEENAIHEET [on-line]. apu.fi, 2015-06-16. [dostęp 2020-02-14].
  5. Tangokuninkaalliset (fiń.). www.tangomarkkinat.fi. [dostęp 2014-10-21].
  6. Jari Sillanpää – Jari Sillanpää (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  7. Kaikkien aikojen myydyimmät kotimaiset albumit (fiń.). W: IFPI [on-line]. www.ifpi.fi. [dostęp 2014-10-21].
  8. Jari Sillanpää – Hyvää joulua (fiń.). .www.homeenter.com. [dostęp 2014-10-21].
  9. EMMA-GAALA 1996 (fiń.). www.emmagaala.fi. [dostęp 2014-10-21].
  10. The Tenth Edition of The Golden Stag Festival – 1997 (ang.). www.brasovtravelguide.ro. [dostęp 2014-10-21].
  11. EMMA-GAALA 1997 (fiń.). www.emmagaala.fi. [dostęp 2014-10-21].
  12. Auringonnousu – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  13. Jari Sillanpää – Auringonnousu (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  14. Album Top 50 (ang.). www.finnishcharts.com. [dostęp 2014-10-21].
  15. Varastetut Helmet – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  16. Album Top 50 (ang.). www.finnishcharts.com. [dostęp 2014-10-21].
  17. Onnenetsijä – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  18. Jari Sillanpää – Onnenetsijä (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  19. Hän Kertoo Sen Sävelin – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  20. Määränpää tuntematon – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  21. Maa On Niin Kaunis – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  22. Kuninkaan Kyyneleet (2CD) (Albumi) (fiń.). www.cdon.fi. [dostęp 2014-10-21].
  23. Itamar Barak: Finland first to announce 2004 plans (ang.). W: ESC Today [on-line]. www.esctoday.com, 2003-04-29. [dostęp 2014-10-21].
  24. Sietse Bakker: Jari Sillanpää to Istanbul for Finland! (ang.). W: ESC Today [on-line]. www.esctoday.com, 2004-01-24. [dostęp 2014-10-21].
  25. Sietse Bakker: Venue change for Eurovision 2004 confirmed (ang.). W: ESC Today [on-line]. www.esctoday.com, 2004-01-26. [dostęp 2014-10-21].
  26. Eurovision Song Contest 2004 Semi-Final (ang.). W: EBU [on-line]. www.eurovision.tv. [dostęp 2014-10-21].
  27. Jari Sillanpää – Parhaat (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  28. Roel Philips: Jari Sillanpää wins Iskelmä Finlandia award (ang.). W: ESC Today [on-line]. www.esctoday.com, 2005-07-29. [dostęp 2014-10-21].
  29. Hän Laulaa – Kuninkaan 10 Kultaista Vuotta (Musiikki-DVD) (fiń.). www.cdon.fi. [dostęp 2014-10-21].
  30. Albumi – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  31. Album Top 50 (ang.). www.finnishcharts.com. [dostęp 2014-10-21].
  32. Katri Helena & Jari Sillanpää – Vierellesi Kaipaan (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  33. Singles Top 20 (ang.). www.finnishcharts.com. [dostęp 2014-10-21].
  34. Al Ritmo Latino – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  35. Kuin Elokuvissa – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  36. Millainen laulu jää – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  37. Jari Sillanpää – Kaikkien Aikojen Parhaat (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  38. Jari Sillanpää – 36 Unohtumatonta (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  39. Rakkaudella merkitty mies – Jari Sillanpää (ang.). W: iTunes [on-line]. www.itunes.apple.com. [dostęp 2014-10-21].
  40. Jari Sillanpää – Rakkaudella Merkitty Mies (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  41. Jari Sillanpää / Cheek (3) – Liekeissä / Tinakenkätyttö (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  42. Jari Sillanpää – Malagaan (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  43. Jari Sillanpää – Tanssii Kuin John Travolta (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-10-21].
  44. Jari Sillanpää: Moni sai homoudelleen hyväksynnän kauttani (fiń.). W: Helsingin Sanomat [on-line]. www.hs.fi, 2009-09-02. [dostęp 2014-10-21].