Kahreman Sinan Ylli (ur. 22 kwietnia 1917 we wsi Leshnjë, Okręg Skrapar, zm. 3 września 1975 w Durrësie[1]) – albański pedagog, polityk i dyplomata, w latach 1948–1952 minister edukacji w rządzie Envera Hodży.

Kahreman Ylli
Data i miejsce urodzenia

22 kwietnia 1917
Leshnjë

Data i miejsce śmierci

3 września 1975
Durrës

Minister edukacji
Okres

od 23 listopada 1948
do 10 kwietnia 1952

Przynależność polityczna

Albańska Partia Pracy

Poprzednik

Naxhije Dume

Następca

Bedri Spahiu

Faksymile
Odznaczenia
Order Nderi i Kombit

Życiorys edytuj

Syn Sinana Ylliego[2]. W 1935 ukończył szkołę pedagogiczną w Elbasanie i podjął pracę nauczyciela w szkole w Zaloshnji[3]. Dzięki wsparciu ze strony zamożnej rodziny Myftiu, Ylli mógł wyjechać za granicę, aby tam kontynuować naukę. W latach 1936–1938 kształcił się w Akademii Pedagogicznej w Lyonie[3]. W czasie pobytu we Francji mieszkał w domu Gogo Nushiego. Tam też związał się ze środowiskiem radykalnej młodzieży albańskiej, a także z Francuską Partią Komunistyczną), działając pod pseudonimem Burlati[3]. Po powrocie do kraju w 1938 objął stanowisko dyrektora szkoły w Peshkopii, a następnie przeniósł się do szkoły w Elbasanie. W latach 1941–1942 pełnił funkcję dyrektora szkół w Korczy i w Gostiwarze, a następnie inspektora szkół w okręgu Berat[1].

W 1941 wstąpił w Korczy do Komunistycznej Partii Albanii, w której używał pseudonimu Burlati[2]. W marcu 1943 został członkiem Komitetu Centralnego partii, w tym samym czasie aresztowany przez włoskie władze okupacyjne, ale wkrótce uwolniony z braku dowodów.

W 1943 porzucił pracę w szkole i trafił do 14 brygady partyzanckiej, w której początkowo pełnił funkcję zastępcy komisarza politycznego, a następnie komisarza[1]. Używał pseudonimu Bariu. W 1944, po przejęciu władzy przez komunistów pełnił funkcję dyrektora personalnego w ministerstwie edukacji, a następnie pracował w Urzędzie Rady Ministrów. W latach 1946-1948 pełnił funkcję ambasadora Albanii we Francji[1]. W 1946 stał na czele delegacji, reprezentującej Albanię przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w Hadze w sprawie incydentu w Cieśninie Korfu[4]. Po zakończeniu misji dyplomatycznej objął tekę ministra edukacji, którą sprawował przez cztery lata.

W 1952 został usunięty ze stanowiska i oskarżony o ukrywanie niewygodnych faktów ze swojego życiorysu. Dowodem miała być notka umieszczona w 1939 w czasopiśmie Fashizmi, wskazująca jakoby Ylli należał w tym czasie do Albańskiej Partii Faszystowskiej[1]. Ylli zaprzeczył tym zarzutom i po oczyszczeniu powrócił do resortu edukacji, w którym objął stanowisko wiceministra. W 1961 został rektorem Uniwersytetu Tirańskiego i pełnił tę funkcję do 1970. Po 1970 poświęcił się pracy w komitecie centralnym Albańskiej Partii Pracy.

W latach 1946–1975 zasiadał w Zgromadzeniu Ludowym. Utopił się w czasie kąpieli na plaży w Durrësie[2]. Śledztwo wykazało, że przyczyną śmierci był nieszczęśliwy wypadek[1].

W setną rocznicę urodzin został uhonorowany pośmiertnie Orderem Nderi i Kombit (Honor Narodu) oraz tytułem Nauczyciel Ludu (Mesues i Popullit)[5]. Imię Ylliego nosi ulica w tirańskiej dzielnicy Kinostudio, a także szkoła w Skraparze.

Przypisy edytuj

  1. a b c d e f Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 245.
  2. a b c Moikom Zeqo, Kahreman Ylli: njeri dhe Shqiptari i madh. = 2023-01-22 [online], pashtriku.org, 2017 (alb.).
  3. a b c Zylyftar Hoxha, Kahreman Ylli: “Vitet e mia të rinisë në Francë”. = 2017-06-21 [online], gazetadita.al, 30 sierpnia 2015 (alb.).
  4. Owen Pearson: Albania in the Twentieth Century, A History: Volume I. New York: I.B. Tauris, 2005, s. 268. ISBN 978-1-84511-013-0.
  5. 100-vjetori i lindjes se personalitetit te Skraparit, Meta: Kahreman Ylli, figure mbarekombetare. = 2017-06-21 [online], balkanweb.com, 21 kwietnia 2017 (alb.).

Bibliografia edytuj

  • Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 245.
  • Petrit Myftiu: Kahreman Ylli. Tirana: Ilar, 2017. ISBN 978-9928-178-91-6.