Kaiserwald (KL)

niemiecki obóz koncentracyjny

Konzentrationslager Kaiserwald, KL Riga-Kaiserwaldniemiecki hitlerowski obóz koncentracyjny istniejący w latach 1943–1944 w okolicy miasta Ryga, na terytorium Łotwy okupowanej przez III Rzeszę.

Riga-Kaiserwald
Konzentrationslager Kaiserwald
Ilustracja
Typ

obóz koncentracyjny,
obóz pracy

Odpowiedzialny

 III Rzesza

Rozpoczęcie działalności

1943

Zakończenie działalności

13 października 1944

Terytorium

Łotwa pod okupacją niemiecką (Komisariat Rzeszy Wschód)

Miejsce

Ryga

Liczba podobozów

20

Liczba więźniów

11 878 +

Narodowość więźniów

Żydzi

Komendanci

Albert Sauer

Wyzwolony przez

Armia Czerwona

 

13 października 1944

Upamiętnienie

pomnik

Położenie na mapie Łotwy
Mapa konturowa Łotwy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Riga-Kaiserwald”
Ziemia56°59′49,2″N 24°07′52,5″E/56,997000 24,131250

Historia obozuEdytuj

Obóz został założony w marcu 1943 r. Część z więźniów była wykorzystywana w komandach zewnętrznych, które przekształciły się w obozy podległe KL Kaiserwald. Obozów pracy (Arbeitslager) podległych Kaiserwald było ok. 20 na całym terytorium Łotwy. Więźniowie byli wykorzystywani przez niemieckie firmy istniejące w regionie, m.in. przez Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft. Pracowali w kopalniach, fabrykach i hodowlach. W pewnej mierze byli również wykorzystywani w przygotowaniach do zastopowania natarcia Armii Czerwonej.

W obliczu zbliżającej się Armii Czerwonej, część więźniów została wymordowana, pozostali zaś ewakuowani do obozu koncentracyjnego na Mierzei Wiślanej KL Stutthof. Stamtąd, podczas jego likwidacji w kwietniu 1945, w tzw. „marszach śmierci”, zostali pognani na zachód. Część z nich dotarła aż w okolice Lęborka i tam została wyzwolona przez oddziały Armii Czerwonej. Wyzwoleni trafili głównie do Łodzi, która w tym czasie była centralnym punktem gromadzenia się Żydów ocalałych z Holocaustu na terenie obecnej Polski[1].

Komendantem obozu był od 1 października 1943 do 13 października 1944 był SS-Sturmbannführer Albert Sauer.

Więźniowie i ofiaryEdytuj

Warunki życia więźniów były bardzo ciężkie, co wiązało się – poza ideologią wyniszczenia przez pracę – m.in. z trudnościami niemieckimi na froncie wschodnim. Przede wszystkim dokuczał nieustanny głód i chłód.

Pierwszymi jego więźniami było kilkuset kryminalistów niemieckich. Jednak począwszy od czerwca 1943 przytłaczająca większość więźniów pochodziła z żydowskich gett z terenów Łotwy oraz Litwy (przede wszystkim więźniowie getta w Wilnie), czasem także Generalnego Gubernatorstwa, „Kraju Warty” i Węgier. i W marcu 1944, w obozie głównym i podobozach znajdowało się 11 878 więźniów, mniej więcej po równo mężczyzn i kobiet. Tylko 95 osób wśród nich nie było Żydami.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a. Społeczność żydowska i niemiecka w Łodzi po 1945 r.; Łódź 2010; ISBN 978-83-7525-496-9; b. Aleksander Pytke, Janusz Urbański, Wojciech Źródlak, Kim była Róża Deweltow. Tajemnica dziwnego nagrobka; [w:] „Kronika Miasta Łodzi”, 2014, nr 1 (65), s. 113–120.

BibliografiaEdytuj

  • Wykaz bibliografii dla serii artykułów o niemieckich obozach w latach 1933–1945 został umieszczony na osobnej stronie.