Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie

Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny – jeden z nielicznych kościołów Szczecina z zachowanym barokowym wyposażeniem. Świątynia znajduje się na osiedlu Stołczyn, przy skrzyżowaniu ulic Nehringa i Kościelnej. Należy do parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Szczecinie-Stołczynie.

Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie
Distinctive emblem for cultural property.svg 296 z dnia 22.10.1957 r.[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Szczecin
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Niepokalanego Serca NMP w Szczecinie-Stołczynie
Wezwanie Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie
Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie
Ziemia53°29′39″N 14°35′58″E/53,494167 14,599444

HistoriaEdytuj

Pierwszy kościół w ówczesnej wsi Stołczyn powstał w XIII w. Wieś stanowiła początkowo uposażenie klasztoru cysterek, a następnie zakonu kartuzów. W XV w. kościół został przebudowany w stylu gotyckim. Został założony na planie prostokąta, z wieżą po zachodniej stronie budowli – zgodnie z tradycją chrześcijańską. Był to wówczas kościół salowy, czyli z jednym tylko, przestronnym pomieszczeniem wewnątrz. Prezbiterium, czyli miejsce, gdzie znajduje się ołtarz, nie było wyodrębnione. Do wnętrza świątyni prowadziło jedno lub dwa wejścia.

Kolejna rozbudowa świątyni nastąpiła w latach dwudziestych XVIII w., co sygnalizuje napis nad wejściem do kościoła: Anno Domini 1725. Do salowego korpusu został w tym czasie dobudowany transept, czyli nawa poprzeczna, która spowodowała, że wraz z salą główną w rzucie kościół ma teraz kształt krzyża. W skrzydle południowym transeptu umieszczono wejście. Wieża została rozbudowana poprzez dobudowanie dwóch górnych, drewnianych kondygnacji. Całość przykrył barokowy hełm z sygnaturką. Przemurowano wówczas również okna, a cała gotycka, ceglana bryła została otynkowana na biało[2].

W wyniku pożaru w 1920 r. zniszczeniu uległa wieża, a jej odbudowanie zakończyło się uproszczeniem zwieńczenia dachu, ograniczającym się do położenia miedzianego hełmu, już bez sygnaturki[3].

Kościół taki, jakim go widzimy dzisiaj, to efekt prac konserwatorskich z lat 80. XX wieku, których celem m.in. było odsłonięcie i wyeksponowanie gotyckich elementów architektury. Po zbiciu tynku z dolnej części wieży odsłonięty został zachodni, gotycki portal wejściowy. Zregotycyzowany został także szczyt wschodni kościoła[2]. W przyziemiu świątyni odsłonięto kamienne elementy lica muru.   Odsłonięto zachowane w strukturze murowanej części wieży blendy, które są naśladownictwem tzw. blend stargardzkich, czyli nawiązują wyglądem do tych zastosowanych w kolegiacie w Stargardzie.

Od strony północnej w latach 70. XX w. dobudowana została większa zakrystia.

 
Wnętrze świątyni

WyposażenieEdytuj

  • barokowy, bogato zdobiony ołtarz z 1727 roku, z rzeźbami aniołów, putt oraz figurami Mojżesza i św. Jana Chrzciciela. Ołtarz zawiera pięć olejnych obrazów: "Ostatnia Wieczerza", "Ukrzyżowanie", "Zdjęcie z krzyża" i "Złożenie do grobu",
  • ambona – wykonana w latach dwudziestych XVIII w. w stylu barokowym. Czasza ambony wspiera się na rzeźbie anioła. Na balustradzie schodów i ściankach ambony umieszczono rzeźby apostołów oraz malowidła o symbolicznych treściach,
  • rzeźby trzech apostołów na balustradzie empory organowej pochodzące z odrzwi ambony,
  • współczesny obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w pseudobarokowej, ozdobnej ramie,
  • barokowy świecznik paschalny,
  • dwa dzwony z 1925 r. na wieży kościelnej,
  • neobarokowe polichromie w ościeżach okien prezbiterium.

OtoczenieEdytuj

Przy kościele znajduje się, nieużytkowany od początku XIX w., cmentarz otoczony murem. W narożniku muru, przy skrzyżowaniu ulic, zachowały się pozostałości pomnika poświęconego poległym w czasie I wojny światowej mieszkańcom wsi.

Przed wejściem do kościoła stoi figura Jezusa, upamiętniająca rok poświęcenia polskiej, rzymskokatolickiej parafii, w 1946 r. Cokół, na którym została postawiona figura, jest pomnikiem nagrobnym rodziny Steinbrücków, którzy łącznie przez 62. lata sprawowali opiekę duszpasterską nad, wówczas jeszcze ewangelicką, stołczyńską parafią[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo zachodniopomorskie. 2020-09-30. [dostęp 12.05.2010].
  2. a b Marek Łuczak, Szczecin : Skolwin, Stołczyn = Scholwin, Stolzenhagen, wyd. Wydanie II poszerzone, Szczecin: Pomorskie Towarzystwo Historyczne, 2018, ISBN 978-83-7518-896-7, OCLC 1100266728 [dostęp 2019-08-22].
  3. Kurt Dummann, Stettin-Stolzenhagen, Kratzwieck und Gotzlow ein Heimat- und Lesebuch, wyd. 1. Aufl, Krempel: Olde, 1986, ISBN 3-926017-00-7, OCLC 948212999 [dostęp 2019-08-22].
  4. stolczyn.com.

BibliografiaEdytuj