Kościół na Svalbardzie

Kościół na Svalbardzie (norw. Svalbard Kirke) – świątynia ewangelicko-augsburska należąca do Kościoła Norwegii (diecezji Tromsø), zlokalizowana na wyspie Svalbard, w miejscowości Longyearbyen. Jest najbardziej na północ wysuniętą świątynią protestancką na świecie[1][2][3] i drugim pod tym względem kościołem chrześcijańskim na świecie, po cerkwi w Diksonie (najdalej na północ wysuniętą świątynia katolicką jest kościół w Pond Inlet w Kanadzie)[4].

Kościół na Svalbardzie
Svalbard Kirke
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Norwegia
Miejscowość Longyearbyen
Wyznanie protestantyzm
Kościół Kościół Norwegii
Położenie na mapie Svalbardu
Mapa konturowa Svalbardu, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kościół na Svalbardzie”
Położenie na mapie Arktyki
Mapa konturowa Arktyki, na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół na Svalbardzie”
Ziemia78°13′11,1940″N 15°37′05,7230″E/78,219776 15,618256

HistoriaEdytuj

W lipcu 1921 rozpoczęto budowę pierwszego kościoła protestanckiego na Svalbardzie, pod wezwaniem Naszego Zbawiciela, który ukończono w 50 dni. Fundatorem była Store Norske Spisbergen Kullkompani. Został konsekrowany 28 sierpnia 1921. Po podpisaniu Traktatu Spitsbergeńskiego i przyznaniu Norwegii praw do wyspy, biskup Eivind Berggrav złożył pierwszą nieoficjalną wizytę w świątyni w 1935[5].

W 1941 wyspa została ewakuowana. Ówczesny pastor, Just Phillip Christian Kruse, zabrał do Wielkiej Brytanii srebra ołtarzowe, chrzcielnicę i księgi. W 1943 Longyearbyen zostało zbombardowane przez Niemców, a kościół spłonął. W 1949 na proboszcza wyspy mianowana Severina Riibera. W 1956 położono kamień węgielny pod nową świątynię. Budowę rozpoczęto w 1957, konsekracja nastąpiła 24 sierpnia 1958[5][6].

Architektura i wyposażenieEdytuj

Obiekt ma 140 miejsc i jest chroniony jako zabytek kultury. Poddano go renowacji w 2004. Podzielony jest na część kościelną, parafialną i mieszkalną (podpiwniczoną)[2]. Wewnątrz znajdują się pierwotne srebrne świeczniki ołtarzowe, które były darem króla Haakona i królowej Maud, a także stara chrzcielnica[5].

Kościół ma wyraźny profil ekumeniczny. Ponieważ jest to świątynia dla całego archipelagu, mogą korzystać z niej katolicy, prawosławni i inni[3]. Służy mieszkańcom Barentsburga, Svea, Ny-Ålesund, Hopen, Bjørnøya i stacji traperskich[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Svalbard kirke, Visit Svalbard [dostęp 2021-10-27] (norw. bokmål).
  2. a b Restaurerer verdens nordligste kirke, Byggmesteren, 5 stycznia 2021 [dostęp 2021-10-27] (norw. bokmål).
  3. a b Mie Petersen Ledende redaktionssekretær Indtast din e-mail adresse Ved opskrivning accepterer jeg at modtage særtilbud fra Kristeligt Dagblad, Telefon Eller E-Mail, Besøg verdens nordligste kirke på Svalbard, Kristeligt Dagblad, 8 listopada 2014 [dostęp 2021-10-27] (duń.).
  4. Karol Wilczyński, Lekcja geografii i religii, w: Tygodnik Powszechny, nr 34/2021, s. 38
  5. a b c Om Svalbard Kirke, Svalbard Kirke [dostęp 2021-10-27] (norw. bokmål).
  6. Ny side 1, www.kirkekonsulenten.no [dostęp 2021-10-27].
  7. Velkommen til Svalbard Kirke, Svalbard Kirke [dostęp 2021-10-27] (norw. bokmål).