Kompanie wyborcze

Strzelec konny gwardii

Kompanie wyborcze – doborowe pododdziały wojska okresu Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego.

Wprowadzone w wojsku polskim na wzór francuskich "kompanii Ellite". Była to pierwsza kompania pierwszego szwadronu pułku jazdy. Pozostałe kompanie w pułkach jazdy nazywano centralnymi[1]. W pułkach jazdy ciężkiej (kirasjerów), kompanii wyborczych nie organizowano.

W jednostkach piechoty pododdziałami wyborczymi były kompanie grenadierów, woltyżerów, a w pułkach strzelców pieszych - kompanie karabinierów. Pododdziałami centralnymi były kompanie fizylierskie – strzeleckie[1].

W Wojsku Polskim Królestwa Kongresowego kompanie wyborcze tworzyły Gwardię.

Żołnierzy do kompanii wyborczej rekrutowano spośród najsprawniejszych i najbardziej doświadczonych żołnierzy oddziału[2]. Otrzymywali oni wyższy od pozostałych żołd[3].

Podczas parady kompania wyborcza maszerowała na czele pułku, tuż za dowódcą i trębaczami. W czasie szarży walki zajmowała pozycje na skrzydłach atakującego oddziału.Jej zadaniem było oskrzydlenie przeciwnika lub obrona własnych skrzydeł przed podobnym zamiarem nieprzyjaciela. Wykorzystywana była do działań manewrowych.

Kolorem dominującym w ozdobach munduru[a] był kolor pąsowy, a jako nakrycia głowy używali najczęściej bermycy różnych wzorów. Emblematem grenadierów, a za nimi kompanii wyborczych kawalerii był "gorejący granat", który umieszczano na bermycach, klamrach pasa głównego, pasach do ładownicy i na pokrywie ładownicy[2].

UwagiEdytuj

  1. kity, kordony, epolety

PrzypisyEdytuj

  1. a b Zygmunt Gloger Encyklopedia staropolska, reprint Wiedza Powszechna, Warszawa 1985 t.III s.73
  2. a b Adam Paczuski: Konferencja "Mundur wojsk Księstwa Warszawskiego - kompanie wyborcze pułków ułańskich.... s. 39 - 54.
  3. Bronisław Gembarzewski: Wojsko polskie. Księstwo Warszawskie. 1807-1814. s. 124.

BibliografiaEdytuj