Kurmangazy Sagyrbajuły

Kurmangazy Sagyrbajuły, Sagyrbajew (ur. ok. 1818/1823, zm. 1889[1]) – kazachski muzyk i kompozytor, tworzący tradycyjne, krótkie formy muzyczne na dombrę – küj, wirtuoz dombry.

Kurmangazy Sagyrbajuły
Ilustracja
Data urodzenia 1818/1823
Data śmierci 1889
Dziedzina sztuki muzyka ludowa

ŻyciorysEdytuj

Kurmangazy Sagyrbajuły urodził się ok. 1818–1823 roku[1]. Od najmłodszych lat grał na tradycyjnej kazachskiej „lutni” – dombrze[1]. Komponował głównie tradycyjne, krótkie formy muzyczne – küj[2]. Spośród 60 zachowanych utworów Kurmangazego, do najbardziej popularnych utworów należą: Saryarka i Bałbyrauyn, chwalące piękno natury Kazachstanu; Serper i Adaj – traktujący o czynach bohaterów[3]. Küj „Kyszkentaj” poświęcony jest wydarzeniom powstania Ordy Bukiejewskiej pod przywództwem Isataja Tajmanuły[1].

Sagyrbajuły znany był z krytycznego spojrzenia na świat, m.in. winą za rozwarstwienie majątkowe Kazachów obarczał elity kazachskie i władze rosyjskie[1]. Za swoje poglądy był więziony w Orenburgu[1].

Sagyrbajuły zmarł w 1889 roku[1][3]. Zachowaniem spuścizny po Sagyrbajułym zajmował się Jewgienij Brusiłowski[1].

W 1934 roku powołano do życia orkiestrę muzyczną im. Kurmangazego Sagyrbajuły, która grała na kazachskich instrumentach ludowych, propagując tradycyjną muzykę kazachską[1]. W 1944 roku otwarto narodowe konserwatorium muzyczne, któremu w 1945 roku nadano imię Kurmangazego Sagyrbajuły[4]. Również jedno z największych pól ropy naftowej w Kazachstanie nosi imię Sagyrbajuły[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Didar Kassymova, Zhanat Kundakbayeva, Ustina Markus: Historical Dictionary of Kazakhstan. Scarecrow Press, 2012, s. 168. ISBN 978-0-8108-7983-6. [dostęp 2015-09-13]. (ang.)
  2. UNESCO: Курмангазы Сагырбаев (ros.). [dostęp 2015-09-13].
  3. a b Национальная Библиотека Республики Казахстан: Kurmangazy Sagyrbaev (ang.). [dostęp 2015-09-13].
  4. a b Didar Kassymova, Zhanat Kundakbayeva, Ustina Markus: Historical Dictionary of Kazakhstan. Scarecrow Press, 2012, s. 167. ISBN 978-0-8108-7983-6. [dostęp 2015-09-13]. (ang.)