Wiyâshâkimî

jezioro i podwójny krater w Ameryce Północnej
(Przekierowano z Lac à l’Eau Claire)

Wiyâshâkimî (fr. Lac Wiyâshâkimî, kri: Wiyâshâkimî; inuktitut: Allait Qasigialingat, dawniej fr. Lac à l’Eau Claire, ang. Clearwater Lakes) – jezioro we wschodniej Kanadzie, w północno-zachodniej części prowincji Quebec. Jezioro zajmuje powierzchnię 1383 km² i jest tym samym największym po jeziorze Mistassini naturalnym zbiornikiem wodnym w Quebecu. Położone jest na wysokości 241 m n.p.m. w odległości około 130 km na wschód od wybrzeża Zatoki Hudsona, na obszarze Tarczy Kanadyjskiej. Jezioro odwadnia rzeka Rivière à l'Eau Claire, która płynie w kierunku zachodnim i przepływając przez jezioro Tasiujaq uchodzi do Zatoki Hudsona. Lac à l’Eau Claire razem z jeziorem Tasiujaq znajdą się na obszarze planowanego prowincjonalnego parku narodowego Tursujuq[1].

Wiyâshâkimî
Lac à l'Eau Claire
Ilustracja
Zdjęcie satelitarne jeziora
Położenie
Państwo  Kanada
Prowincja  Quebec
Wysokość lustra 241 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 1383 km²
Wymiary
• max długość
• max szerokość

71 km
36 km
Głębokość
• maksymalna

178 m
Hydrologia
Rzeki wypływające Rivière à l'Eau Claire
Rodzaj jeziora meteorytowe
Położenie na mapie Quebecu
Mapa konturowa Quebecu, po lewej nieco u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Wiyâshâkimî”
Położenie na mapie Kanady
Mapa konturowa Kanady, blisko centrum po prawej na dole znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Wiyâshâkimî”
Ziemia56°06′31″N 74°17′49″W/56,108611 -74,296944

Jezioro nosiło dawniej oficjalną nazwę Lac à l’Eau Claire („Jezioro Czystej Wody”) odnoszącą się do przejrzystości jego wód. Nazwą ta została zastąpiona 26 lutego 2016 obecną (Wiyâshâkimî), tradycyjnie używaną przez Indian Kri i oznaczającą "powierzchnię czystej wody"[2]. Dotychczasowa nazwa została zachowana w nazwie archipelagu wysp położonych wewątrz jeziora – Archipel à l'Eau Claire[2].

Kratery uderzenioweEdytuj

Jezioro ma kształt dwóch nieomal kolistych akwenów, połączonych licznymi cieśninami. Jego kształt wynika z tego, że jezioro wypełnia zagłębienia dwóch kraterów uderzeniowych. Powstały one na skutek upadku dwóch ciał niebieskich; postulowano, że utworzył je upadek podwójnej planetoidy w permie, jednak przeczą temu nowsze oceny wieku kraterów. Większy, zachodni krater o średnicy 36 km faktycznie powstał w permie, 290 ± 20 mln lat temu[3]. Jednakże wschodni krater o średnicy 26 km utworzył upadek planetoidy o składzie chondrytowym, który jest obecnie datowany na 460-470 milionów lat (ordowik), a zatem ich sąsiedztwo byłoby jedynie dziełem przypadku[4][5]. Pierścień wysp widoczny w zachodniej części jeziora również powstał na skutek uderzenia[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Parc national Tursujuq, www.mddep.gouv.qc.ca [dostęp 2017-11-24] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-21] (fr.).
  2. a b Commission de toponymie, www.toponymie.gouv.qc.ca [dostęp 2020-03-17].
  3. Clearwater West (ang.). W: Earth Impact Database [on-line]. Planetary and Space Science Centre, University of New Brunswick. [dostęp 2013-06-03].
  4. Clearwater East (ang.). W: Earth Impact Database [on-line]. Planetary and Space Science Centre, University of New Brunswick. [dostęp 2013-06-03].
  5. Clearwater East Impact Crater (ang.). Ottawa Centre of the Royal Astronomical Society of Canada. [dostęp 2013-06-03].
  6. Clearwater West Impact Crater (ang.). Ottawa Centre of the Royal Astronomical Society of Canada. [dostęp 2013-06-03].