Lekane

rodzaj naczynia ceramicznego wytwarzanego w starożytnej Grecji

Lekane[1] (stgr. λέκανη lekánē, l.mn. stgr. λεκᾰ́ναι lekánai) – rodzaj starożytnego greckiego naczynia ceramicznego, misy z uchwytami używanej do obmywania rąk podczas posiłków lub czynności kuchennych.

Po lewej: czarnofigurowa lekane koryncka, VII–VI w. p.n.e. (Muzeum archeologiczne w Lawrio); po prawej: rysunek profilu i przekroju przykładowej lekane – płytka misa, typ 1

CharakterystykaEdytuj

Misy typu lekane przyjmowały różne formy uwzględniając ich głębokość. Mogły być wyposażone w imadła, zarówno poziome jak i pionowe. Występowały też jako całkowicie pozbawione uchwytów. W przeciwieństwie do podobnych kształtem naczyń, zwanych lekanis (stgr. λεκανις), nie miały pokrywek[2].

Przy klasyfikowaniu naczyń tego rodzaju ceramologom trudno jest zastosować jednoznaczne kryterium dotyczące głębokości. Ogólnie uznawany jest podział na lekanai głębokie i płytkie; pierwsze są zwykle głębsze niż typowe głębokie misy, podczas gdy lekanai płytkie , np. typu 2., są często płytsze niż płytkie misy. W związku z tym trudne jest też jednoznaczne określenie ostatecznej funkcji konkretnej lekane. Mogły być używane do obmyć, ale też przy wyrabianiu ciasta na chleb, przy mieszaniu różnych składników w większych ilościach lub do podawania jedzenia, a nawet wina[3].

Formy podstawoweEdytuj

Podstawowy typologia form, rysunki profilów i przekrojów[3]:

Kształty i typyEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Agnieszka Fulińska: Kształty waz greckich. hellenika.wordpress.com. [dostęp 2022-07-29]. (pol.).
  2. Darrell Arlynn Amyx: Corinthian Vase-painting of the Archaic Period: Commentary, the study of Corinthian vases. Berkeley: University of California Press, 1988, s. 466. ISBN 978-05-2003-166-1. (ang.).
  3. a b Susan I. Rotroff: American School of Classical Studies at Athens. Hellenistic Pottery. Princeton: ASCSA, 2006, s. 111. ISBN 978-08-7661-233-0. (ang.).