Leukon I (gr.: Λεύκων, Leúkōn) (zm. 349 p.n.e.) – dziedziczny archont Bosporu z dynastii Spartokidów od 389 p.n.e. do swej śmierci. Najstarszy syn Satyrosa I, archonta Bosporu. Posiadał dwóch młodszych braci: Metrodorosa i Gorgypposa I (zm. ok. 349 p.n.e.). Ten drugi współrządził z nim w regionie Sindów.

Leukon I
archont Bosporu
Okres od 389 p.n.e.
do 349 p.n.e.
Dane biograficzne
Dynastia Spartokidów
Data śmierci 349 p.n.e.
Ojciec Satyros I
Dzieci Spartokos II,
Pairisades I,
Apollonios

Eneasz Taktyk, grecki oficer i teoretyk wojskowy z IV w. p.n.e., w swym dziele „Obrona oblężonego miasta” podał o nim informację, że przestawał wręcz wypłacać żołd tym swoim strażnikom, którzy popadli w długi, grając w kości lub dopuszczając się innych nadużyć[1]. Dał go jako przykład, poruszając temat strażników bram. Leukon otrzymał obywatelstwo ateńskie za sprzedaż zboża. Ateńczycy uhonorowali także jego synów[2]. Ok. 353 r. Leukon miał prowadzić wojnę z Artabazosem, satrapą perskim.

Poliajnos, inny pisarz grecki, podał cztery historie na jego temat. W pierwszej z nich poinformował, że gdy Leukon potrzebował pieniędzy, kazał oddać wszystkie pieniądze, ponieważ chciał wybić nową monetę. Po otrzymaniu zatem pieniędzy, użył nowej sztancy wybijając podwójną wartość. W ten sposób uzyskał sobie pięćdziesiąt procent zysku. W drugiej, gdy dowiedział się o sprzysiężeniu przeciw niemu, pożyczył pieniądze od kupców. Po tym poprosił ich, by byli jego strażą przyboczną. Bowiem ratując mu życie z rąk spiskowców, odzyskają pieniądze. Kupcy zgodzili się na to. Leukon z ich pomocą zgładził wszystkich wrogów. Trzecia historia dotyczy podstępu Leukona w stosunku do kilku dowódców trier. Po dowiedzeniu się o ich planach zdrady i dezercji, wezwał ich do siebie. Powiedział, że doszły do niego pogłoski na ich temat, w które on nie wierzy. Kazał zaprzestać działań, by nie byli winni klęski w bitwie. Mianował na ich miejsce innych dowódców oraz dał urzędy krewnym podejrzanych. Jednak po zakończeniu wojny uznał, że podejrzani powinni zostać osądzeni. Ci wraz z krewnymi zostali w sądzie otoczeni i pozabijani. W czwartej i ostatniej opowiedział jak Leukon poradził sobie z najazdem Herakleotów. Bowiem oni przypłynęli flotą do jego kraju. Leukon, gdy zobaczył, że jego żołnierze upadli na duchu, postanowił ustawić hoplitów na przodzie, a za nimi Scytów. Kazał im głośno, żeby ci strzelali z łuków do tych, którzy będą się ociągać w walce. Hoplici słysząc to zaczęli utrudniać schodzenie na ląd wrogom[3]..

Za jego panowania nastąpił rozwój terytorialny (zajęcie Teodozji i obszarów na południe od rzeki Kubań. Z nieznaną z imienia żoną, córką Sopejosa, posiadał trzech synów, przyszłych archontów Bosporu: Spartokosa II (zm. 344 p.n.e.), Pairisadesa I (zm. 310 p.n.e.) i Apolloniosa (zm. ok. 344 p.n.e.). Gdy zmarł w r. 349 p.n.e. synowie objęli po nim tron, dzieląc się krajem. Spartokos II otrzymał główną część, Pairisades I region z miastem Teodozja, a Apollonios kraj Sindów. Pairisades I po śmierci braci zjednoczył cały kraj w r. 344 p.n.e. Był mężem Komosaris, córki stryja Gorgypposa I.

PrzypisyEdytuj

  1. Eneasz Taktyk, Obrona oblężonego miasta, (5, 2), przekł., wstęp, przypisy i kom. B. Burliga, Prószyński i S-ka, Warszawa 2007, s. 64, ​ISBN 978-83-7469-509-1​.
  2. Ibid., zob. przypis 59.
  3. Poliajnos, Podstępy wojenne (ks. VI, rozdz. 9), przekł., wstęp i oprac. M. Borowska, Prószyński i S-ka, Warszawa 2003, s. 254-255, ​ISBN 83-7225-183-9

Linki zewnętrzneEdytuj