Ludomir Danilewicz

Polski inżynier i wynalazca

Ludomir Danilewicz (ur. ok. 1905 w Sosnowcu, zm. 25 lutego 1971 w Londynie [1] [2]) – polski inżynier, wynalazca. Przed II wojną światową był współwłaścicielem i zastępcą dyrektora Wytwórni Radiotechnicznej AVA w Warszawie [1][3]. W zakładzie tym opracowywano i produkowano wyposażenie radiowe dla Biura Szyfrów sztabu generalnego WP, produkowano też kopie niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma"[4].

Ludomir Danilewicz
Ilustracja
Data śmierci 25 lutego 1971
Zawód, zajęcie wynalazca, inżynier
Narodowość polska
Odznaczenia
Londyn

Jej konstrukcja i prototypy powstały w latach 1929-1930. Ludomir Danilewicz był konstruktorem części mechanicznej i elektrycznej maszyny szyfrującej Lacida[5], skonstruowanej w latach 1929-30, która w latach 30. użyta została do złamania kodu niemieckiej Enigmy[6]. W lutym 1933 Wytwórnia Radiotechniczna AVA otrzymała zlecenie na produkcję seryjną i w tym samym roku zostały wyprodukowane pierwsze egzemplarze. Danilewicz wspópracował z Oddziałem II Sztabu Generalnego WP i kierował produkcją urządzeń specjalnych dla wojska w AVA.

W polskiej wersji Enigmy klawisze (1), lampy (2) i styki (7) były ułożone alfabetycznie, odmiennie do oryginalnego układu QWERTZ

Ludomir Danilewicz brał udział w skonstruowaniu cyklometru i bomby Rejewskiego oraz polskiej wersji Enigmy.

Współzałożycielami spółki AVA byli: młodszy brat Ludomira, Leonard Danilewicz oraz Edward Fokczyński i Antoni Palluth, oficer Sztabu Głownego WP, który został jej dyrektorem. Spółkę założono w 1928 roku, jej nazwa powstała z połączenia znaków wywoławczych Pallutha (TPVA) i studiujących na Politechnice Warszawskiej braci Danilewiczów (TPAV), którzy byli pasjonatami krótkofalarstwa. Głównym konstruktorem Wytwórni AVA został inż. Tadeusz Heftman [1][3].

Po agresji Niemiec na Polskę w czasie wojny obronnej 1939 przedostał się wraz z innymi pracownikami Biura Szyfrów do Wielkiej Brytanii, zamieszkał w londyńskiej dzielnicy Ruislip. W 1964 roku uzyskał wraz z bratem amerykański patent na urządzenie nazwane rotary converter, służące do przeliczania kursów walut i innych wartości, np. centymetrów na cale[7].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Tadeusz Heftman - konstruktor » Cichociemni elita dywersji, Cichociemni elita dywersji [dostęp 2020-05-06] (pol.).
  2. Zbigniew S. Siemaszko, Pipsztoki, „Zeszyty Historyczne”, 98, Paryż 1991, s. 51, ISBN 2-7168-0157-6.???
  3. a b Władysław Kozaczuk: Enigma: how the German machine cipher was broken, and how it was read by the Allies in World War Two. University Publications of America, 1984, s. 26. ISBN 0-89093-547-5. (ang.)
  4. „AVA” Wytwórnia Radiotechniczna (1928 - 1939). [dostęp 23 grudnia 2015].
  5. Władysław Kozaczuk: Enigma: how the German machine cipher was broken, and how it was read by the Allies in World War Two. University Publications of America, 1984, s. 134. ISBN 0-89093-547-5. (ang.)
  6. Niemcy czytali polskie szyfry... (pol.). 2006-05-18. [dostęp 2015-12-25].
  7. Ludomir i Leonard Danilewicz: US Patent US3143290 A. [dostęp 2015-12-23].

Linki zewnętrzneEdytuj

BibliografiaEdytuj