Otwórz menu główne

Marian Jaroczyński

malarz i grafik polski
M. Jaroczyński, Autoportret
M. Jaroczyński, II Traktat toruński, 1873, Muzeum Okręgowe w Toruniu

Marian Jaroczyński (ur. 24 lipca 1819 w Toruniu, zm. 14 stycznia 1901 w Poznaniu), polski malarz, rzeźbiarz i grafik.

Był synem urzędnika sądowego Ignacego i Anastazji z Cieleckich. W Toruniu ukończył gimnazjum, potem studiował w akademii sztuk pięknych w Berlinie[1]. Po studiach pracował przez kilka lat w Kórniku; namówiony przez grafika Kajetana Kielisińskiego, pracującego w Kórniku jako bibliotekarz, wykonywał swoje pierwsze grafiki, oparte na obserwacji natury.

W 1846 przeniósł się do Warszawy, potem do Torunia. Brał udział w wydarzeniach związanych z powstaniem wielkopolskim. W styczniu 1849 był reprezentantem Kórnika na zjeździe Ligi Polskiej w Kórniku, wkrótce na stałe osiadł w Poznaniu. Prowadził tam zakład litograficzny, był nauczycielem rysunków w gimnazjum realnym oraz kierownikiem Wieczorowej Szkoły Rysunków i Modelowania (założonej w 1865 przez Towarzystwo Przemysłowe w Poznaniu). Udzielał pomocy uczestnikom powstania styczniowego, co przypłacił półtorarocznym pobytem w berlińskiej twierdzy Moabit. Od 1871 - po likwidacji zakładu litograficznego - skoncentrował się na twórczości malarskiej.

Prace Jaroczyńskiego to przede wszystkim sceny historyczne i polityczne, związane głównie z wydarzeniami 1848 i uciskiem pruskim; tworzył także obrazy o tematyce religijnej i ludowej (z Wielkopolski i Tatr). Był równocześnie konserwatorem, odnawiał m.in. portrety Władysława Jagiełły i Jadwigi w kościele Bożego Ciała w Poznaniu. Jako rzeźbiarz był m.in. twórcą popiersia Kopernika (1876).

Znane prace:

  • II Traktat toruński (1873)
  • Wielkopolanka (1885)
  • Autoportret (1889)
  • Rybak znad Gopła
  • Portret męski (dwa ostatnie w muzeum w Lesznie)

W 1863 poślubił Marię z Millerów, był ojcem zmarłego w dzieciństwie syna Bogdana.

BibliografiaEdytuj

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 291-292. ISBN 83-01-02722-3.

PrzypisyEdytuj

  1. Malinowski, Jerzy., Malarstwo polskie XIX wieku, Warszawa: Wydawn. DiG, 2003, ISBN 83-7181-290-6, OCLC 54704215.