Otwórz menu główne

Mirełe Efros

żydowski niemy film fabularny z 1912 r.

Mirełe Efros lub Mirele Efros[2] (jid. ‏מירעלע אפֿרת‎) – żydowski niemy film fabularny z 1912, oparty na sztuce Jakuba Gordina; trwał 40 minut, miał długość 1030 m, składał się z czterech aktów[3].

Mirełe Efros
‏מירעלע אפֿרת‎
Gatunek obyczajowy
Rok produkcji 1912
Data premiery 9 października 1912
Kraj produkcji Imperium Rosyjskie
Czas trwania 40 min
Reżyseria Andrzej Marek[1]
Główne role Ester Rachel Kamińska
Rudolf Zasławski
Sonia Ejdelman
Zdjęcia Stanisław Sebel
Scenografia Izydor Lewenhardt
Produkcja Siła-kino

Nie ma pewności co do osoby reżysera filmu: niektóre źródła podają Kazimierza Kamińskiego (choć brak informacji o jego związkach z kinem żydowskim), inne zaś – Andrzeja Marka (Marka Arnsztejna), którego po zwolnieniu zastąpił Abraham Izaak Kamiński[4]. Autorem zdjęć był Stanisław Sebel, a dekoracji – Izydor Lewenhardt[1].

Zdjęcia do filmu – zarówno plenerowe, jak i „we wnętrzach” – zostały zrealizowane na jednym z podwórek niedaleko teatru przy ulicy Oboźnej w Warszawie[4].

Film wyprodukował Kantor Zjednoczonych Kinematografów Siła. Premiera odbyła się 9 października 1912 roku[1].

FabułaEdytuj

Centralną postacią filmu jest tytułowa Mirele Efros, dumna i szanowana prze otoczenie wdowa. Jeden z jej dwu synów, Josef, żeni się z Szajndlą, egoistyczną chłopką, zawistną i zarozumiałą, która chciałaby pozbawić teściową majątku i wypędzić ją z domu. Konflikt między kobietami trwa kilkanaście lat, co wynika także z uległej postawy Josefa wobec żony[2].

Jakub Gordin stworzył dwa zakończenia swej sztuki: w jednym wariancie Mirele pozostaje do końca nieugięta, w drugim zaś dochodzi do pojednania całej rodziny w dniu bar micwy Szlojmele, ukochanego wnuka Mirele (to drugie zakończenie grane jest częściej). Nie wiadomo jednak, jak kończył się film, ponieważ żadna jego kopia się nie zachowała[2].

ObsadaEdytuj

W filmie wystąpili znani aktorzy teatrów żydowskich, w tym członkowie rodziny Kamińskich[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Gross 2002 ↓, s. 146.
  2. a b c Gross 2002 ↓, s. 22.
  3. Gross 2002 ↓, s. 22, 146.
  4. a b Gross 2002 ↓, s. 23.
  5. Gross 2002 ↓, s. 22–23, 146.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj