Modra (niem. Modern, węg. Modor) – miasto na Słowacji, w kraju bratysławskim, na południowo-wschodnich stokach Małych Karpat, około 30 km na północ od Bratysławy; zwana niekiedy Perłą Karpat.

Modra
Ilustracja
Brama miejska (Górna Brama)
Herb
Herb
Państwo

 Słowacja

Kraj

 bratysławski

Powiat

Pezinok

Burmistrz

Juraj Petrakovič[1]

Powierzchnia

49,62[2] km²

Wysokość

175[potrzebny przypis] m n.p.m.

Populacja
• liczba ludności


9346
(1 stycznia 2021)

Nr kierunkowy

+421-33

Kod pocztowy

900 01

Tablice rejestracyjne

PK

Położenie na mapie kraju bratysławskiego
Mapa konturowa kraju bratysławskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Modra”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Modra”
Ziemia48°19′54″N 17°18′32″E/48,331667 17,308889
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Modra prawdopodobnie istniała już w XII wieku, czego dowód może stanowić dokument pochodzący z roku 1158, który mówi o tym, iż książę Géza podarowuje osadę biskupstwu w Nitrze. W XIV wieku Modra była własnością królów węgierskich. W roku 1361 otrzymała prawa miejskie, które pozwoliły jej na rozwój uprawy winorośli i handlu winem, a następnie w 1613 uzyskała status wolnego miasta. Było to m.in. powodem wybudowania w latach 1610–1646 murów miejskich, których pozostałości można podziwiać do dziś.

Od XVII wieku nastąpił rozwój rzemiosła. Oprócz dziedzin związanych ściśle z winiarstwem rozwinęła się zwłaszcza ceramika, tzw. modrzańska (modranská keramika), która od XIX w. stała się głównym źródłem utrzymania większości mieszkańców Modrej. Oprócz naczyń (zwłaszcza znanych dzbanków) produkowano tu również kafle piecowe, zajmowano się również majoliką. Tradycje te kontynuuje do dziś szereg zakładów rzemiosła artystycznego.

Do początku XX wieku Modra, zasiedlona w części przez osadników pochodzenia niemieckiego, była miastem protestanckim. W XVIII wieku zostały zbudowane dwa kościoły ewangelickie. Nowy kościół katolicki powstał dopiero w roku 1877. W 1902 dla ludności żydowskiej wybudowano tutaj neoromańską synagogę.

Od XVIII wieku w ewangelickich szkołach Modrej wykładały i kształciły swe umysły wybitne osobistości, m.in. Ľudovít Štúr, jego brat Karol Štúr, Jozef Holuby, Fraňo Kráľ, Ján Kalinčiak, Daniel Maróthy, Ladislav Novomeský, Viliam Paulíny-Tóth, Martin Rázus, Dionýz Štúr i Ivan Zoch. Ľudovít Štúr – jedna z najwybitniejszych postaci w dziejach Słowacji zwykł był nazywać to miasto „słowackimi Atenami”, właśnie za sprawą tego, że tutejsze środowiska edukacyjne pełniły bardzo ważną rolę w kształtowaniu osobowości ludzi zaangażowanych w działalność ruchów narodowych. Štúr spędził tutaj dużą część swego życia, w tym swoje ostatnie lata i tu został pochowany. Jego pamięć czci pomnik w centrum miasta oraz Muzeum Ľudovíta Štúra w Modrej (Múzeum Ľudovíta Štúra v Modre) poświęcone jego działalności patriotycznej i twórczości naukowej.

Modra kontynuuje bogatą tradycję winiarstwa, zapoczątkowaną kiedyś przez osadników z Niemiec. Jest siedzibą średniej szkoły rolniczej o specjalności w zakresie uprawy winorośli i winiarstwa oraz badawczego instytutu winiarskiego.

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-02]. (słow.).
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov. Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-02]. (słow.).

BibliografiaEdytuj

  • Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ISBN 80-7096-152-X;