XX wiek

XX wiek w metodologii historiiEdytuj

Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych XX wiek niekoniecznie rozpoczął się w 1901 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1914 lub 1918 rok. Data końcowa dotąd nie została ustalona, ale w coraz liczniejszych opracowaniach uznaje się za nią 1989 lub 1991 rok. Z tego powodu XX wiek jest niekiedy nazywany „najkrótszym stuleciem”[1].

Wydarzenia historyczneEdytuj

 
RMS Titanic (1912)
 
Supermarine Spitfire (1938–1954)

Ważne wydarzenia w nauce i techniceEdytuj

Osoby sprawujące urząd prezydenta PolskiEdytuj

Królestwo Polskie i II Rzeczpospolita (19181939)

Lp. Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu Partia polityczna
1. Gabriel Narutowicz 11 grudnia 192216 grudnia 1922 bezpartyjny – zgłoszony przez Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”
2. Stanisław Wojciechowski 20 grudnia 192214 maja 1926 Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”
3. Ignacy Mościcki 4 czerwca 192630 września 1939 bezpartyjny związany z obozem sanacyjnym

Władze Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie (19391990)

Lp. Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu
4. Władysław Raczkiewicz 30 września 19396 czerwca 1947
6. August Zaleski 9 czerwca 19477 kwietnia 1972
7. Stanisław Ostrowski 9 kwietnia 197224 marca 1979
8. Edward Bernard Raczyński 8 kwietnia 19798 kwietnia 1986
9. Kazimierz Sabbat 8 kwietnia 198619 lipca 1989
11. Ryszard Kaczorowski 19 lipca 198922 grudnia 1990

Rzeczpospolita Polska tzw. Polska Ludowa (19441952)

Lp. Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu
5. Bolesław Bierut 31 grudnia 194420 listopada 1952

Polska Rzeczpospolita Ludowa (19521989)

Lp. Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu
10. Wojciech Jaruzelski 19 lipca 198930 grudnia 1989

III Rzeczpospolita (od 1989 roku)

Lp. Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu Przynależność partyjna lub partia popierająca
12. Wojciech Jaruzelski 31 grudnia 1989[2]22 grudnia 1990[3] Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
13. Lech Wałęsa 22 grudnia 199022 grudnia 1995 NSZZ „Solidarność”
14. Aleksander Kwaśniewski 23 grudnia 199523 grudnia 2005[4] Sojusz Lewicy Demokratycznej

W zestawieniu pominięto osoby tymczasowo sprawujące funkcje prezydenta i pełniące jej obowiązki, numeracja kolejnych prezydentów według daty wstąpienia na urząd

Władcy brytyjscy w XX wiekuEdytuj

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
63 Wiktoria   24 maja 1819
Kensington
22 stycznia 1901
wyspa Wight
1837–1901 Edward August (1767–1820), książę Kentu
Wiktoria (1786–1861), c. Franciszka Fryderyka, księcia Sachsen-Coburg-Saalfeld
64 Edward VII   9 listopada 1841
Londyn
6 maja 1910
Londyn
1901–1910 Albert Sachsen-Coburg-Gotha

(1819–1861)
Wiktoria Hanowerska (1819–1901), królowa Wielkiej Brytanii

65 Jerzy V   3 czerwca 1865
Londyn
20 stycznia 1936
Sandringham
1910–1936 Edward VII Koburg (1841–1910), król Wielkiej Brytanii
Aleksandra Glücksburg (1844–1925), c. Chrystiana IX, króla Danii
66 Edward VIII   23 czerwca 1894
Richmond
28 maja 1972
Paryż
1936 Jerzy V Windsor (1865–1936), król Wielkiej Brytanii
Maria Teck (1867–1953) c. księcia Franciszka von Teck
67 Jerzy VI   14 grudnia 1895
Sandringham
6 lutego 1952
Sandringham
1936–1952 Jerzy V Windsor (1865–1936), król Wielkiej Brytanii
Maria Teck (1867–1953) c. Franciszka von Teck, księcia
68 Elżbieta II   21 kwietnia 1926
Londyn
1953– Jerzy VI Windsor (1895–1952), król Wielkiej Brytanii
Elżbieta Bowes-Lyon (1900–2002) c. Claude’a Bowes-Lyona, hrabiego Strathmore i Kinghorne

Prezydenci USA w XX wiekuEdytuj

Papieże w XX wiekuEdytuj

Lp. Herb Papież
Suweren Państwa
Miasto Watykan[a]
Wizerunek Imię łacińskie Świeckie imię i nazwisko Miejsce urodzenia Pontyfikat
256.   Leon XIII   Leo
Tertius Decimus
Gioacchino Vincenzo Raphaelo Luigi Pecci Carpineto Romano, Cesarstwo Francuskie (Włochy) 20 lutego 187820 lipca 1903
257.   Pius X   Pius
Decimus
Giuseppe Melchiorre Sarto Riese, Cesarstwo Austrii (Włochy) 4 sierpnia 190320 sierpnia 1914
258.   Benedykt XV   Benedictus
Quintus Decimus
Giacomo della Chiesa Genua, Królestwo Sardynii (Włochy) 3 września 191422 stycznia 1922
259. / 1.   Pius XI   Pius
Undecimus
Achille Ambrogio Damiano Ratti Desio, Cesarstwo Austrii (Włochy) 6 lutego 192210 lutego 1939
(Suweren od 7 czerwca 1929)[b]
260. / 2.   Pius XII   Pius
Duodecimus
Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli Rzym, Zjednoczone Królestwo Włoch 2 marca 19399 października 1958
261. / 3.   Jan XXIII   Ioannes
Vicesimus Tertius
Angelo Giuseppe Roncalli O.F.S. Sotto il Monte, Zjednoczone Królestwo Włoch 28 października 19583 czerwca 1963
262. / 4.   Paweł VI   Paulus
Sextus
Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini Concesio, Zjednoczone Królestwo Włoch 21 czerwca 19636 sierpnia 1978
263. / 5.   Jan Paweł I   Ioannes Paulus
Primus
Albino Luciani Canale d'Agordo, Zjednoczone Królestwo Włoch 26 sierpnia 197828 września 1978
264. / 6.   Jan Paweł II   Ioannes Paulus
Secundus
Karol Józef Wojtyła Wadowice, Rzeczpospolita Polska 16 października 19782 kwietnia 2005

Ważne postacie XX wiekuEdytuj

AEdytuj

BEdytuj

CEdytuj

DEdytuj

EEdytuj

FEdytuj

GEdytuj

HEdytuj

IEdytuj

JEdytuj

KEdytuj

LEdytuj

MEdytuj

NEdytuj

OEdytuj

PEdytuj

REdytuj

SEdytuj

TEdytuj

UEdytuj

WEdytuj

YEdytuj

ZEdytuj

Zobacz teżEdytuj

Uwagi

  1. Od 1929.
  2. Pius XI został papieżem 6 lutego 1922, lecz Suwerenem Watykanu został w momencie powstania tego państwa na podstawie ratyfikacji traktatów laterańskich.

Przypisy

  1. Kamil Janicki, Bolączki periodyzacji, „Histmag.org”, 2.08.2008.
  2. 31 grudnia 1989 weszła w życie ustawa zmieniająca Konstytucję PRL wprowadzając nowe nazewnictwo urzędów państwowych.
  3. Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: Art. 2. 1. Kadencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wybranego przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 19 lipca 1989 r. ulega skróceniu i wygasa z chwilą objęcia urzędu przez Prezydenta wybranego w wyborach powszechnych.
  4. Urząd sprawował przez 2 kadencje, w 2000 roku został ponownie wybrany na urząd Prezydenta RP, w I turze i zaprzysiężony 23 grudnia 2000 roku.