Internet

globalny system połączonych sieci komputerowych
Wizualizacja różnych dróg w części Internetu

Internet (skrótowiec od ang. inter-network, dosłownie „między-sieć”) – ogólnoświatowy system połączeń między komputerami, określany również jako sieć sieci[1]. W znaczeniu informatycznym Internet to przestrzeń adresów IP przydzielonych hostom i serwerom połączonym za pomocą urządzeń sieciowych, takich jak karty sieciowe, modemy i koncentratory, komunikujących się za pomocą protokołu internetowego z wykorzystaniem infrastruktury telekomunikacyjnej.

Geneza i historia internetuEdytuj

Osobny artykuł: Historia Internetu.

1963–1983Edytuj

Internet nie powstał z dnia na dzień wskutek opracowania przełomowej technologii. Jest on z jednej strony odpowiedzią na rozwój technologiczny cywilizacji, a z drugiej strony odpowiedzią na potrzeby współczesnego społeczeństwa, w którym zaszło wiele zmian w obyczajowości i poglądach[2].

Początki Internetu wiążą się z powstaniem sieci rozległej ARPANET i sięgają końca lat 60. XX wieku. Powszechnie uważa się, iż potrzeba jego stworzenia była konsekwencją prac amerykańskiej organizacji badawczej RAND Corporation, która prowadziła badania nad możliwościami dowodzenia w warunkach wojny nuklearnej. Na podstawie uzyskanych raportów podjąć miano prace projektowe nad skonstruowaniem sieci komputerowej mogącej funkcjonować mimo jej częściowego zniszczenia. Charles Herzfeld, dyrektor ARPA w czasach powstania ARPANET, obala jednak tak rozumiany mit genezy Internetu zauważając, iż od początku chodziło wyłącznie o zwiększenie potencjału naukowego przez połączenie oddalonych od siebie placówek badawczych wyposażonych w komputery[3].

1984–1995Edytuj

W latach 80. Anglik Tim Berners-Lee stworzył podwaliny dzisiejszej usługi WWW. Była to wówczas przestrzeń, gdzie przechowywane informacje należało odszukiwać wpisując specjalny do tego adres[doprecyzuj!]. W 1985 roku została zarejestrowana pierwsza domena z rozszerzeniem .com pod nazwą Symbolics. Trzy lata później (1988) Robert Morris po raz pierwszy w historii zainfekował internet wirusem zwanym powszechnie Morris Worm. Od 1993 do 1995 roku pojawiły się takie wydarzenia jak pierwszy streaming, pierwsza przeprowadzona transakcja finansowa w trybie online oraz tworzenie pierwszych blogów wraz z banerami graficznymi w przestrzeni internetowej[4].

TerminologiaEdytuj

Internet a WWW (World Wide Web)Edytuj

Internet w ogólnym znaczeniu to sieć komputerowa, czyli wiele połączonych ze sobą komputerów, zwanych również hostami, natomiast WWW to usługa internetowa. Innymi znanymi usługami tego rodzaju są: poczta elektroniczna oraz P2P.

Rozróżnienie pomiędzy siecią a usługami odwołuje się do pojęcia protokołów internetowych, będących określonym zbiorem protokołów komunikacyjnych. Każdy protokół komunikacyjny jest logicznie podzielony na tzw. warstwy: warstwa niższa zapewnia funkcjonalność wymaganą przez najbliższą warstwę wyższą, dodając jednocześnie własne dane pomocnicze i kontrolne. Internet to sieć komputerowa wykorzystująca protokół IP (ang. Internet Protocol). Natomiast usługa WWW wykorzystuje protokół HTTP (ang. HyperText Transfer Protocol), działający w warstwie wyższej, dla której nośną jest warstwa protokołu IP. Protokół HTTP określany jest też mianem „protokołu warstwy aplikacji” z tego względu, że stanowi on warstwę nośną dla danych tworzonych przez oprogramowanie użytkowe, zwane aplikacjami.

PisowniaEdytuj

Słowo „Internet” w języku polskim pisze się wielką literą mając na myśli konkretną, globalną sieć komputerową – jest to wtedy nazwa własna. W niektórych przypadkach dopuszczalna normatywnie jest jednak pisownia małą literą – gdy pisze się o Internecie jako nośniku (medium) informacyjnym, np. „przeczytałem to w internecie” lub używając skrótu myślowego w odniesieniu do fizycznego łącza telekomunikacyjnego, np. „internet mobilny”, „internet przewodowy”, „internet ADSL”. Czasami używa się też słowa „internet” pisanego małą literą w odniesieniu do pojęcia ekstranetu, czyli połączonej ze sobą grupy sieci komputerowych[5][6].

Usługi internetoweEdytuj

Dostawca usług internetowych (ang. Internet Service Provider, ISP) oprócz łącza internetowego oferuje również następujące usługi:

Koszt wymienionych usług jest już najczęściej wliczony w koszt usługi podstawowej.

Oprócz wyżej wymienionych, Internet umożliwia dostęp do szerokiej gamy usług takich jak m.in.:

Niektóre z usług mogą wymagać uiszczenia zapłaty u dostawcy danej usługi

Choroby związane z nadmiernym korzystaniem z internetuEdytuj

Z korzystaniem z Internetu mogą wiązać się następujące choroby:

Internet na świecieEdytuj

PolskaEdytuj

Osobny artykuł: Internet w Polsce.

30 lipca 1990 (30 lat temu)[7][8] w Centrum Komputerowym Uniwersytetu Kopenhaskiego zarejestrowano krajową domenę najwyższego poziomu.pl”.

Łącze analogowe, przekształcone później w sieć internetową, zostało uruchomione 26 września 1990 r. i miało prędkość 9600 bit/sek[9]. Pierwszy email w tej sieci[10] został przesłany 20 listopada 1990 roku, wysłany z CERNu (Międzynarodowego Ośrodka Badań Jądrowych) w Genewie przez dr. Grzegorza Poloka i mgr. Pawła Jałocha do mgr. inż. Andrzeja Sobala w Krakowie[9]. Internet w Polsce dostępny jest oficjalnie od 20 grudnia 1991 roku[11].

17 sierpnia 1991 z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego zestawiono pierwsze, trwające 1 minutę, połączenie internetowe przy wykorzystaniu protokołu TCP/IP, z Centrum Komputerowym Uniwersytetu w Kopenhadze[12].

15 grudnia 1991 Stany Zjednoczone zniosły ograniczenia w łączności z Polską[13], a 20 grudnia placówki naukowe Uniwersytetu Warszawskiego, Instytut Fizyki Jądrowej i Obserwatorium Astronomiczne oraz pojedyncze komputery w Krakowie, Toruniu i Katowicach zostały podłączone do Internetu.[potrzebny przypis]

W czerwcu 1991 została uruchomiona sieć szkieletowa POLPAK Telekomunikacji Polskiej. W roku 1992, jako pierwsza polska firma, ATM S.A. uzyskała dostęp do Internetu[14]. W sierpniu 1993 roku powstał pierwszy polski serwer WWW, na którym była m.in. „Polska Strona Domowa”[12][15]. W 1992 roku powstała pierwsza polska strona internetowa internet.pl, następnie w 1995 roku powstał polski portal internetowy Wirtualna Polska[16]. W kwietniu 1996[17] roku TP S.A. uruchomiła anonimowy dostęp do Internetu z wykorzystaniem modemów[18].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. A. S. Tanenbaum: Sieci komputerowe. Gliwice: Helion, 2004. ISBN 83-7361-557-1.
  2. Eric Maigret, Socjologia komunikacji i mediów, 5 września 2013, s. 450.
  3. Charles Herzfeld on ARPAnet and Computers (ang.). About.com. [dostęp 2014-02-26].
  4. Krótka historia internetu. ofio.pl. [dostęp 2018-01-10].
  5. Jaki jest poprawny zapis: Internet czy internet. Rada Języka Polskiego. [dostęp 2011-05-16].
  6. Jak to się pisze: Internet czy internet?. www.internetstandard.pl. [dostęp 2011-05-16].
  7. Domena .pl ma już 28 lat, Krajowy Rejestr Domen, 30 lipca 2018 [dostęp 2020-02-12].
  8. IANA — .pl Domain Delegation Data, www.iana.org [dostęp 2020-02-12], Cytat: Registration date 1990-07-30 (ang.).
  9. a b Adam Malik: Prawdziwy początek internetu w Polsce – sensacyjne odkrycie. www.komputerswiat.pl, 2011-10-07. [dostęp 2012-10-25].
  10. Pierwszy email odebrany przez polski węzeł tej sieci.
  11. 20 lat polskiego internetu. di.com.pl. [dostęp 2011-09-20].
  12. a b Hoża i Internet w Polsce. Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki. [dostęp 2011-08-22].
  13. Polski internet końca XX wieku, [w:] Dariusz Baran, Internet w Polsce, Oficyna Wydawnicza AFM, 2013, 76, ISBN 978-83-7571-296-4 [dostęp 2020-02-12] (pol.).
  14. Internet w Polsce – historia, stan obecny i perspektywy rozwoju. [dostęp 2011-07-05].
  15. Polska Strona Domowa, web.archive.org, 12 grudnia 1998 [dostęp 2020-02-01] [zarchiwizowane z adresu 1998-12-12].
  16. Historia Wirtualnej Polski SA. Wirtualna Polska SA (wp.pl). [dostęp 2011-08-22].
  17. Piotr Cieśliński, Zadzwoń do Internetu: 0-202122 / Nowe usługi polskiej telekomunikacji, KOMPUTERY I BIURO nr 15 dodatek do KOMPUTERY I BIURO nr 84, wydanie z dnia 09/04/1996, str. 11, Gazeta.pl: Archiwum, 9 kwietnia 1996 [dostęp 2020-02-12] (pol.).
  18. Dostęp komutowany do sieci TPNET, web.archive.org, 18 stycznia 1997 [dostęp 2020-02-12] [zarchiwizowane z adresu 1997-01-18].

Linki zewnętrzneEdytuj