Festiwal w Woodstock

festiwal muzyczny (Bethel, USA; 1969)

The Woodstock Music and Art Fair, nieformalnie Woodstock Festival lub Woodstockfestiwal muzyczny odbywający się 15-18 sierpnia 1969 w miejscowości Bethel w stanie Nowy Jork. Hasłem przewodnim było: Peace, Love and Happiness (pol. pokój, miłość i szczęście).

Festiwal w Woodstock
Woodstock Music & Art Fair
Ilustracja
Fotografia z 17 sierpnia 1969
Lata aktywności 1969
Data i miejsce 15-18 sierpnia 1969[a]
Bethel
Organizator Michael Lang, Artie Kornfeld, Joel Rosenman, John P. Roberts
Tematyka rock, folk, blues, country
Strona internetowa

Uczestniczyło w nim ponad 400 tys. osób[1]. Jeden z największych zlotów młodzieżowych końca lat 60. XX wieku[2].

Występy artystów zostały zarejestrowane nagrane i wydane jako film dokumentalny pt. Woodstock. Został on nagrodzony Oscarem w 1970[3]. Opublikowano także 2 albumy koncertowe: Woodstock: Music from the Original Soundtrack and More oraz Woodstock 2, zawierające muzykę zarejestrowaną podczas festiwalu[4].

Magazyn „Rolling Stone” uznał festiwal za jedno z 50 wydarzeń, które zmieniły historię rock and rolla[5].

Miejsce, w którym odbywał się festiwal zostało, 28 lutego 2017, wpisane na listę National Register of Historic Places[6].

Organizacja festiwaluEdytuj

Festiwal został zorganizowany z inicjatywy producentów muzycznych, Artiego Kornfelda i Michaela Langa, oraz inwestorów, Joela Rosenmana i Johna P. Robertsa. Rosenman i Roberts poszukiwali atrakcyjnych ofert inwestycyjnych. W odpowiedzi na ich ogłoszenia prasowe Kornfeld i Lang złożyli propozycję założenia studia nagrań w Woodstock. W wyniku podjętych rozmów zamiast studia nagrań zdecydowano się na organizację festiwalu muzycznego[7]. Pierwszym zespołem, który podpisał kontrakt, był Creedence Clearwater Revival. Uczynił to w kwietniu 1969 roku, zgadzając się zagrać za 10 tysięcy dolarów.

Bilety kosztowały 18 USD w przedsprzedaży i 24 USD w dniu koncertu (równowartość 114,60 USD i 152,80 USD w 2014)[8]. Sprzedawane były w sklepach muzycznych w Nowym Jorku lub poprzez skrzynkę pocztową w Radio City Station Post Office, znajdującą się w centrum Manhattanu. W przedsprzedaży zostało sprzedanych ok. 186 tys. biletów, a organizatorzy spodziewali się, że na koncercie zjawi się około 200 tys. osób. W dniu koncertu pod naporem tłumu zniszczone zostały ogrodzenia i bramki biletowe, wobec czego organizatorzy zdecydowali się na ogłoszenie, że festiwal jest bezpłatny. Spowodowało to przybycie kolejnych widzów, których liczba przekroczyła ostatecznie 400 tys.[9][1]

 
Farma Maxa Yasgura w 1999 roku

Woodstock pierwotnie miał odbyć się na 120 ha Mills Industrial Park w mieście Wallkill, w stanie Nowy Jork. Organizatorzy wynajęli to miejsce za 10 tysięcy dolarów wiosną 1969 roku. Urzędnicy Wallkill zostali zapewnieni, że w imprezie weźmie udział mniej niż 50 tys. osób. W wyniku protestów mieszkańców rada miasta na początku lipca uchwaliła akt prawny wymagający pozwolenia na każde zbiorowisko powyżej 5 tys. osób. 15 lipca 1969 r. urzędnicy zakazali przeprowadzenia koncertu, ponieważ przenośne toalety nie spełniały odpowiednich standardów[10]. Spowodowało to duży rozgłos dla festiwalu[11]. Pośpiesznie znalezionym miejscem do organizacji festiwalu były łąki na farmie lokalnego hodowcy bydła mlecznego Maxa Yasgura w Bethel w stanie Nowy Jork[12][13]. Obszar który ostatecznie wybrano miał kształt niecki, pochylonej w stronę stawu. Takie ukształtowanie było dogodne ze względów organizacyjnych, gdyż przypominało naturalną widownie w amfiteatrze. Późna zmiana miejsca nie dała organizatorom wystarczająco dużo czasu na przygotowanie odpowiednich warunków.

W czasie wydarzenia zmarły dwie osoby (jedna w wyniku przedawkowania środków odurzających, druga została przejechana przez ciągnik rolniczy), ponadto doszło do dwóch porodów i kilku poronień[14][15][16][17]. Najczęstszym urazem były skaleczenia stóp[16]. Powszechnym było zażywanie narkotyków[18]. Festiwal odbył się jednak we względnym spokoju pomimo liczby uczestników, intensywnych opadów deszczu, logistycznego chaosu, braku regulaminu, służb porządkowych oraz powierzeniu większości zadań organizacyjnych wspólnotowemu samorządowi[17][19].

WystępyEdytuj

W festiwalu wzięło udział 33 artystów, w tym Jimi Hendrix oraz Janis Joplin.

Wykonawcy, którzy wystąpili w piątek i sobotę (15 i 16 sierpnia):

Artysta Godzina występu Uwagi
Richie Havens 17:07 – 19:00
Swami Satchidananda 19:10 – 19:20 Wygłosił przemówienie otwierające festiwal
Sweetwater 19:30 – 20:10
Bert Sommer 20:20 – 21:15
Tim Hardin 21:20 – 21:45
Ravi Shankar 22:00 – 22:35 Występ w opadach deszczu
Melanie 22:50 – 23:20
Arlo Guthrie 23:55 – 0:25
Joan Baez 0:55 – 2:00

Wykonawcy, którzy wystąpili rano w sobotę i niedzielę (16 i 17 sierpnia):

Artysta Godzina występu Uwagi
Quill 12:15 – 12:45
Country Joe McDonald 13:00 – 13:30 pierwszy występ Country Joe McDonald
Santana 14:00 – 14:45
John Sebastian 15:30 – 15:55 był zwykłym uczestnikiem festiwalu, ale zagrał, ponieważ pozostali artyści nie zdążyli jeszcze przyjechać
Keef Hartley Band 16:45 – 17:30
The Incredible String Band 18:00 – 18:30
Canned Heat 19:30 – 20:30
Mountain 21:00 – 22:00
Grateful Dead 22:30 – 0:05 występ został przerwany po tym, gdy ich wzmacniacze uległy awarii, w trakcie utworu „Turn On Your Love Light”
Creedence Clearwater Revival 0:30 – 1:20
Janis Joplin z The Kozmic Blues Band[20] 2:00 – 3:00
Sly & the Family Stone 3:30 – 4:20
The Who 5:00 – 6:05 na krótko przerwany przez Abbiego Hoffmana
Jefferson Airplane 8:00 – 9:40

Wykonawcy, którzy wystąpili rano w niedzielę i poniedziałek (17 i 18 sierpnia):

Artysta Godzina występu Uwagi
Joe Cocker i The Grease Band 14:00 – 15:25 Na zakończenie występu ogłoszono przerwę z powodu burzy
Country Joe i Fish 18:30 – 20:00 Drugi występ Country Joe McDonald
Ten Years After 20:15 – 21:15
The Band 22:00 – 22:50
Johnny Winter 0:00 – 1:05
Blood, Sweat & Tears 1:30 – 2:30
Crosby, Stills, Nash & Young 3:00 – 4:00
Paul Butterfield Blues Band 6:00 – 6:45
Sha Na Na 7:30 – 8:00
Jimi Hendrix / Gypsy Sun and Rainbows 9:00 – 11:10 Znacznie mniejsza publiczność (mniej niż 200 tys.)[21]

Kolejne festiwaleEdytuj

Woodstock stał się symboliczną kulminacją wielu nurtów muzyki rockowej, ale również ikoną pokolenia dzieci kwiatów – obyczajowości i kultury lat 60. Symbolizował epokę hippisów, lecz równocześnie stanowił zapowiedź jej kresu. Nawiązywały do niego wszelkie późniejsze zbiorowe manifestacje rockowe (np. festiwal na wyspie Wight w 1970). Wydarzenia związane z festiwalem dokumentuje m.in. film Woodstock M. Wadleigha (1970) oraz dwa albumy płytowe: Woodstock i Woodstock II. Miały też miejsce kolejne koncerty i festiwale o nazwie Woodstock w kolejne rocznice pierwszego festiwalu:

W Polsce Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy co roku organizuje festiwal „Pol’and’Rock Festival[22], do 2018 pod nazwą Przystanek Woodstock. W założeniu będącym podziękowaniem od fundacji WOŚP dla wolontariuszy. Pierwsza edycja odbyła się w 1995 w Czymanowie nad jeziorem Żarnowieckim[23].

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Oficjalnie zaplanowany na 3 dni, przeciągnął się do 18 sierpnia.

PrzypisyEdytuj

  1. a b State Investigating Handling of Tickets At Woodstock Fair – Article – NYTimes.com.
  2. Woodstock: Święto bez świętych (pol.).
  3. Jon Pareles w: The New York Times: Woodstock: A Moment of Muddy Grace (ang.). nytimes.com. [dostęp 2018-10-10].
  4. Thom Jurek: Various Artists: Woodstock (ang.). allmusic.com. [dostęp 2018-10-09].
  5. News.
  6. National Park Service: National Register of Historic Places Program: Weekly List March 10, 2017 (ang.). nps.gov. [dostęp 2018-10-10].
  7. Joel Makower, Woodstock: The Oral History, wyd. 40, State University of New York Press, 2009, ISBN 978-1-4384-2974-8 (ang.).
  8. http://www.minneapolisfed.org/community_education/teacher/calc/hist1800.cfm.
  9. 1969: Woodstock music festival ends, BBC on this day – 1950–2005. 18 August [dostęp 2021-04-06].
  10. 1969 Woodstock Festival & Concert – How Woodstock Happened – Pt.3, www.discoverynet.com [dostęp 2020-07-08] [zarchiwizowane z adresu 2010-01-29].
  11. 1969 Woodstock Festival & Concert – How Woodstock Happened – Pt.2, www.discoverynet.com [dostęp 2020-07-08] [zarchiwizowane z adresu 2010-02-01].
  12. Bill Bleyer: The road to Woodstock runs through Sunken Meadow State Park. Newsday, 2009.
  13. Elliot Tiber: Taking Woodstock. SquareOne Publishers, 2007. ISBN 0-7570-0293-5.
  14. History com Editors, Woodstock, HISTORY [dostęp 2020-12-07] (ang.).
  15. Stephen Dowling, 50 facts about Woodstock at 50: Myths and legends, www.bbc.com, 17 sierpnia 2019 [dostęp 2020-12-07] (ang.).
  16. a b Currie Engel, People Were Born and Died at Woodstock. Here Are Their Stories, Time, 9 sierpnia 2019 [dostęp 2020-12-07].
  17. a b Barnard L. Collierspecial, Tired Rock Fans Begin Exodus; Tired Rock Fans Begin Exodus From Music Fair, „The New York Times”, 18 czerwca 1969 [dostęp 2020-12-07] [zarchiwizowane] (ang.).
  18. 1969: Woodstock - a sea of mud, sickness and drugs, Otago Daily Times Online News, 26 września 2011 [dostęp 2020-12-07] (ang.).
  19. Gaby Reucher, Woodstock: A legend despite chaos, 13 sierpnia 2019 (ang.).
  20. Janis Joplin | American singer | Britannica.com.
  21. News & Events | WPI.
  22. Pol’and’Rock Festival 2020 ONLINE, polandrockfestival.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  23. Historia Najpiękniejszego Festiwalu Świat, polandrockfestival.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).