Monaster Objawienia Pańskiego w Kijowie

Monaster Objawienia Pańskiego, monaster bracki w Kijowieprawosławny klasztor w Kijowie, otwarty w 1615 i zlikwidowany po rewolucji październikowej, w latach 30. XX wieku zburzony.

Monaster Objawienia Pańskiego
Богоявленський монастир
Ilustracja
Sobór monasterski w końcu XIX w.
Państwo

 ZSRR

Republika Związkowa

 Ukraińska SRR

Miejscowość

Kijów

Kościół

Rosyjski Kościół Prawosławny

Rodzaj klasztoru

monaster

Eparchia

kijowska

Klauzura

nie

Typ monasteru

męski

Obiekty sakralne
Sobór

Objawienia Pańskiego

Fundator

Halszka Hulewiczówna

Styl

barok

Data budowy

1693 (murowany)

Data zamknięcia

po 1917

Data zburzenia

ok. 1935

Położenie na mapie Kijowa
Mapa konturowa Kijowa, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Monaster Objawienia Pańskiego”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, u góry znajduje się punkt z opisem „Monaster Objawienia Pańskiego”
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego
Mapa konturowa Kijowa i obwodu kijowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Monaster Objawienia Pańskiego”
Ziemia50°27′56″N 30°31′14″E/50,465556 30,520556

HistoriaEdytuj

Monaster był w I Rzeczypospolitej administrowany przez kijowskie bractwo prawosławne, założone w 1615[1]. Został ufundowany w tym samym roku przez Halszkę Hulewiczównę[2], która przekazała bractwu ziemię pod budowę klasztoru, domu pielgrzyma, szkoły dla prawosławnej młodzieży[1]. Szkoła bracka połączyła się następnie z kolegium Piotra Mohyły, tworząc Akademię Mohylańską[3].

Monaster był wspierany przez Kozaków zaporoskich (podobnie jak bractwo kijowskie)[3]. W 1622 po śmierci w wyniku ran odniesionych w bitwie pod Chocimiem, pochowany w nim został hetman kozacki Piotr Konaszewicz-Sahajdaczny[4].

W latach 1690–1693 hetman Iwan Mazepa ufundował nowy sobór Objawienia Pańskiego w kompleksie klasztornym, zaś w 1703 rozpoczął budowę murowanej siedziby Akademii Mohylańskiej. W połowie XVIII w. wzniesiono trójkondygnacyjną dzwonnicę nad bramą prowadzącą na teren klasztoru, zaprojektowaną przez Stefana Kownira; obiekt ten w 1829 przebudowano według projektu A. Melenskiego[1]. Całość utrzymana była w stylu baroku kozackiego[1]. Oryginalny ikonostas w soborze monasterskim, zniszczony w pożarze kijowskiej dzielnicy Padół w 1811, został w 1825 zastąpiony przez konstrukcję neoklasycystyczną, również projektu Melenskiego[1].

Monaster był czynny do upadku caratu i przejęcia władzy przez bolszewików. W zabudowaniach klasztornych rozlokowano państwową poliklinikę i część instytucji Ukraińskiej Akademii Nauk. W 1926 monaster Objawienia Pańskiego uzyskał status zabytku o znaczeniu republikańskim. Mimo to w latach 30. XX wieku (po 1935) zniszczony został sobór monasterski i dzwonnica. Przetrwał natomiast wielokrotnie przebudowywany budynek dawnego refektarza i część dawnych obiektów mieszkalnych dla mnichów. Podobnie jak w przypadku monasteru św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach, rozebrane budynki sakralne oficjalnie uznano za nieposiadające wartości artystycznej[1].

Na terenie zajmowanym dawniej przez monaster znajduje się jeden z budynków uniwersytetu Akademia Mohylańska. W 2007 r. Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego otworzył przy uczelni cerkiew Świętego Ducha[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f The Main Church Of The Bratskyi Monastery Of The Epiphany
  2. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 304. ISBN 83-60456-02-X.
  3. a b N. Jakowenko: Historia Ukrainy do 1795 roku. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 239. ISBN 978-83-01-16763-9.
  4. Petro Sas, H. Kirkene: Хотинська битва 1621 – битва за Центральну Європу. Kijów: Балтія-Друк, 2011, s. 216. ISBN 978-966-8137-83-9. ukr. 
  5. СМИ рассказали о договоре с Константинопольским патриархатом, Украинская Православная Церковь, 26 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-28] (ros.).