Naum Prifti

Naum Prifti (ur. 7 marca 1932 we wsi Rehovë, Okręg Kolonja[1]) – albański pisarz, dramaturg i scenarzysta.

Naum Prifti
Data i miejsce urodzenia

17 marca 1932
Rehovë

Narodowość

albańska

Język

albański

Dziedzina sztuki

pisarz, dramaturg, scenarzysta

Ważne dzieła

Białe okrążenie (1968)

Odznaczenia
Order Naima Frashëriego (Albania)
Nagrody

Srebrne Pióro (2001)

ŻyciorysEdytuj

Uczył się w szkole w Ersekë[1]. W 1953 ukończył studia medyczne na Politechnice Tirańskiej i rozpoczął pracę pomocnika lekarza w sanatorium w Korczy[1]. W tym czasie zajął się pisaniem i w 1954 został redaktorem satyrycznego dwutygodnika „Bodziec” (Hosteni)[1]. Pisał także dla ilustrowanego miesięcznika „Gwiazda” (Ylli). Z tego okresu pochodzi seria opowiadań, pierwsze dramaty, a także bajki dla dzieci. W latach 1967–1970 pracował jako nauczyciel we wsi Divjakë[1]. Od 1070 był redaktorem odpowiedzialnym biuletynu Skena e fëmijëve.

Od początku działalności literackiej najbardziej inspirującymi tematami dla Priftiego były: podania ludowe, legenda Skanderbega, a także modernizacja społeczeństwa albańskiego. W opowiadaniu „Złota fontanna” (Çezma e florinjtë) zawarł swoje twórcze credo, opowiadając się za szczególną odpowiedzialnością pisarza za uświadamianie zacofanemu społeczeństwu konieczność modernizacji.

Przełomem w życiu Priftiego stał się dramat Rrethimi i bardhe (Białe okrążenie), w którym ukazał zmagania człowieka z przyrodą, dalekie od wzorca socrealizmu. Potępiony przez partię przez kolejne dwadzieścia lat nie publikował swoich utworów. Powrócił dopiero w 1988, wydając zbiór krótkich opowiadań „Kryjówka wilka”. W 2001 został wyróżniony nagrodą Srebrnego Pióra, przyznawaną przez albańskie ministerstwo kultury za tom „Matka słońca” (Nena e Diellit)[1]. Został także uhonorowany Orderem Naima Frashëriego II klasy.

W 1991 kandydował bez powodzenia w wyborach parlamentarnych z listy Demokratycznej Partii Albanii[2].

Dorobek pisarski Nauma Priftiego obejmuje m.in. 18 tomików opowiadań, 7 dramatów, 8 scenariuszy filmowych. Pod koniec lat 80. pierwsze jego utwory ukazały się w USA, w przekładzie jego brata Petera. W 1991 wyjechał z kraju do San Diego w Kalifornii[1]. W latach 2001–2003 przewodniczył stowarzyszeniu pisarzy albańsko-amerykańskich.

Utwory literackieEdytuj

  • 1958: Lëkura e ujkut : tregime, skica, humoristike
  • 1960: Çezma e florinjtë (Złota fontanna)
  • 1964: Cikoja dhe Beni (opowiadania dla dzieci)
  • 1966: Një pushkë më shumë (O jeden karabin za dużo)
  • 1970: Litari i zjarrtë (Ognisty sznur)
  • 1979: Legjenda dhe rrefime për Skënderbeun (Legenda i opowieści o Skanderbegu)
  • 1983: Njeqind vjet (Sto lat)
  • 1997: Pas Abetares : përralla, legjenda, tregime, përshtatje
  • 2000: Mandolina : tregime të zgjedhura për fëmijë (Mandolina: wybór opowiadań dla dzieci)
  • 2000: Pika e ujit : përralla
  • 2001: Nena e Diellit (Matka słońca)
  • 2004: Erë mali, erë fushe (Wiatr w górach, wiatr w dolinie, opowiadania)

Scenariusze filmoweEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Më 7 Mars 1932 ka lindur shkrimtari i shquar Naum Prifti. = 2019-04-01, voal.ch, 26 lutego 2019 (alb.).
  2. Dhjetor '90. Dokumente & Materiale. Tirana: UET Press, 2010. (alb.).

BibliografiaEdytuj

  • Abaz Hoxha: Enciklopedia e kinematografise shqiptare. Autore & vepra. Tirana: Toena, 2002. ISBN 99927-1-555-3. (alb.).
  • Peter Prifti, Unfinished Portrait of a Country, New York 2005.
  • Jorgji Nasho: Antologia della letteratura albanese. Pellegrini Editore: 2007, s. 279. ISBN 978-88-8101-389-0. (wł.).
  • Naum Prifti w bazie IMDb (ang.)