Otwórz menu główne

Obligacja przychodowa – szczególny rodzaj papierów dłużnych pozwalający ograniczyć odpowiedzialność emitenta do wysokości przychodów z przedsięwzięcia finansowanego z uzyskanych przez spółkę lub Jednostkę Samorządu Terytorialnego środków. Zgodnie z Art. 24 Ustawy o obligacjach, obligacje przychodowe mogą przyznawać obligatariuszowi prawo do zaspokojenia swoich roszczeń z pierwszeństwem przed innymi wierzycielami emitenta:

  • z całości albo z części przychodów lub z całości albo części majątku przedsięwzięć, które zostały sfinansowane ze środków uzyskanych z emisji obligacji lub
  • z całości albo z części przychodów z innych przedsięwzięć określonych przez emitenta[1].

Obligacje przychodowe w polskim systemie papierów wartościowych wprowadzone zostały w roku 2000. Mimo długiego czasu, od jakiego możliwa jest ich emisja, do dziś zaledwie kilka podmiotów (spółek i JST) skorzystało z tego instrumentu.

Spis treści

Istota obligacji przychodowychEdytuj

Jako istotę obligacji przychodowych uznaje się zapewnienie obligatariuszom prawa pierwszeństwa do zaspokojenia roszczeń z określonego majątku emitenta oraz z określonych przychodów emitenta[2]. Jak słusznie wskazuje L. Lipiec-Warzecha, cytowane uzasadnienie do zmian w ustawie jest na tyle lakoniczne, że trudno o odkodowanie ratio legis wprowadzenia nowego rodzaju obligacji[3]. Wzorcem dla polskich obligacji przychodowych były amerykańskie obligacje gwarantowane dochodami (revenue bonds)[4]. W USA obligacje takie emitują szpitale, władze stanowe porty lotnicze uniwersytety i inne przedsiębiorstwa działające ze sfery użyteczności publicznej. Środki za które ww. instytucje wypłacają odsetki oraz wykupują obligacje pochodzą z dochodów uzyskiwanych przez te podmioty z przedsięwzięć sfinansowanych obligacjami5[5]. Różnice pomiędzy revenue bonds a obligacjami przychodowymi wskazuje M. Bitner. Polski odpowiednik jest szczególny ze względu na odejście od ogólnej zasady stanowiącej, że emitent za swoje zobowiązania z tytułu obligacji odpowiada całym majątkiem[6]. Obligacje przychodowe pozwalają emitentowi ograniczyć swoją odpowiedzialność tylko do kwoty przychodów lub wartości majątku przedsięwzięcia finansowanego z emisji.

Odstępstwo od tej zasady sprawia, że obligacje przychodowe są papierami z ograniczoną odpowiedzialnością. Dzięki temu w sytuacji, w której nie osiągnięto planowanych przychodów z przedsięwzięcia, a wielkość majątku, który powstał podczas inwestycji jest niewystarczająca i jednocześnie nie ma żadnego innego zabezpieczenia, negatywnymi skutkami zostanie obciążony wierzyciel (obligatariusz), a nie dłużnik (emitent)[7].

Dotychczasowe emisjeEdytuj

Mimo upływu lat obligacje przychodowe wciąż są dość egzotycznym instrumentem finansowania działalności podmiotów użyteczności publicznej. Do roku 2015 w Polsce przeprowadzono emisje w:

Cztery z wyżej wymienionych projektów dotyczyły inwestycji w infrastrukturę transportową, dwa inwestycji w wodociągi i kanalizację, a jeden w infrastrukturę sportowo-rekreacyjną. Dopiero po 14 latach od wprowadzenia tego instrumentu do polskiego prawa zdecydowała się na niego pierwsza jednostka samorządu terytorialnego – miasto Lublin.

Przyczyną takiego stanu rzeczy może być duże skomplikowanie tego instrumentu oraz to, że nie wszystkie inwestycje nadają się do tego, by wyemitować na ich finansowanie obligacje przychodowe. Z zalet tego instrumentu dla samorządów należy podkreślić fakt, że ten instrument nie jest zaliczany przez ustawodawcę do wskaźnika zadłużenia z artykułu 243 ustawy o finansach publicznych[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach.
  2. Mateusz Klupczyński: Obligacje przychodowe a indywidualny wskaźnik spłaty zobowiązań. 2015.
  3. L. Lipiec-Warzecha: Ustawa o obligacjach. Komentarz. Warszawa: 2010, s. 240.
  4. R. Czerniawski: Ustawa o obligacjach. Komentarz. Warszawa: 2003, s. 153.
  5. I. Chojecka, J. Ostrowski, M. Stępniewski, P. Śliwiński, M. Stępniewski: Emisja obligacji przychodowych – zagadnienia prawne, finansowe, praktyczne. Warszawa: 2009, s. 93–94.
  6. M. Bitner: Obligacje przychodowe, „Prawo Papierów Wartościowych”. 2001, s. 15.
  7. M. Poniatowicz: Obligacje przychodowe i sekurytyzacyjne jako innowacyjne instrumenty na polskim rynku komunalnych papierów wartościowych, „Finanse Komunalne”. 2005, s. 22.
  8. Raport wprowadzający: „Emisja obligacji przychodowych, jako sposób na pozyskanie finansowania inwestycji samorządowych”, Hogan Lowels (Warszawa) LPP, Warszawa 2014, s. 2.
  9. Curulis: Obligacje Przychodowe. Curulis.pl. [dostęp 05.08.15].

BibliografiaEdytuj

  • Bitner M., „Finansowanie strukturalne w jednostkach samorządu terytorialnego – skąd przyszło, dokąd zmierza?” Obligacje komunalne w Polsce, „Zeszyty BRE-Bank – Case” 2006, nr 84, s. 29–36.
  • Chojecka I., Ostrowski J., Stępniewski M., „Emisja obligacji przychodowych”, [w:] P. Śliwiński, M. Stępniewski (red.), „Obligacje komunalne. Zagadnienia prawne, finansowe, praktyczne” Twigger, Warszawa 2009.
  • Janusz Kudła: „Instrumenty finansowe i ich zastosowania”. Warszawa: Wydawnictwo Key Text, 2009, s. 53–73.&nbsp, ​ISBN 978-83-87251-56-7​.