Operacja Tanne Ost

Operacja Tanne Ost – niemiecka próba zajęcia i okupacji fińskiej wyspy Suursaari, podjęta 15 września 1944 roku. Zakończona całkowitą klęską wojsk niemieckich.

Bitwa o wyspę Suursaari
II wojna światowa, front wschodni, część wojny lapońskiej
Ilustracja
Czas 14-15 września 1944
Miejsce wyspa Suursaari, Morze Bałtyckie
Terytorium Finlandia
Przyczyna próba zagarnięcia wyspy Suursaari przez Niemców, w celu kontynuacji blokady floty radzieckiej
Wynik zwycięstwo ZSRR i Finlandii
Strony konfliktu
 III Rzesza  Finlandia
 ZSRR[a]
Dowódcy
Karl-Conrad Mecke Martti Miettinen
Siły
2300 ludzi[1], 40 samolotów[2] Finowie:
2000 ludzi,
artyleria nadbrzeżna
Sowieci:
13 samolotów[3]
Straty
155 zabitych,
1130 jeńców wojennych[4]
Finowie:
52 zabitych,
78 rannych
brak współrzędnych
Front wschodni (II wojna światowa)
1941

Atak Niemiec na ZSRR • Brześć • Białystok – Mińsk • Rosienie • Dubno – Łuck – Brody • Besarabia • Wojna kontynuacyjna • Karelia (I) • Hanko • Smoleńsk (I) • Humań • Kijów (I) • Tallinn • Jelnia • Odessa • Krym (I) • Sewastopol • Charków (I) • Leningrad • Rostow • Moskwa • Tichwin (I) • Tichwin (II) • Kercz (I)

1942

Lubań • Rżew – Wiaźma • Barwienkowo – Łozowa • Toropiec – Chołm • Diemiansk • Charków (II) • Fall Blau • Woroneż • Siniawino • Rżew • Stalingrad • Operacja Uran • Operacja Zimowy Sztorm • Operacja Mały Saturn

1943

Operacja Pierścień • Operacja Iskra • Operacja Polarna Gwiazda • Krasnyj Bor • Charków (III) • Operacja Bawół • Operacja miuska • Kursk • Prochorowka • Orzeł • Biełgorod – Bogoduchowsk • Mga • Smoleńsk (II) • Lenino • Dniepr • Tamań • Kercz (II) • Kijów (II)

1944

Ukraina • Leningrad – Nowogród • Krym (II) • Wyborg – Pietrozawodsk • Świrsk – Pietrozawodsk • Operacja Bagration • Bobrujsk • Mińsk • Wilno • Lwów – Sandomierz • Dęblin – Puławy • Warszawa (I) • Baranów – Sandomierz • Brześć – Lublin • Warka – Magnuszew • Jassy – Kiszyniów • Karpaty • Dukla – Preszów • warszawska Praga • przyczółki warszawskie • Czerniaków • Suursaari • Kraje bałtyckie • Kurlandia • Petsamo • Zakarpacie • Belgrad • Kosowo • Budapeszt

1945

Wisła – Odra • Sandomierz – Śląsk • Warszawa (II) • Mława – Elbląg • Częstochowa • Kraków • Nowy Sącz • Łódź • Poznań • Prusy Wschodnie • Królewiec • Dolny Śląsk • Głogów • Wrocław • Wał Pomorski • Operacja Sonnenwende • Pomorze • Kołobrzeg • Górny Śląsk • Balaton • Wiedeń • Morawy • Berlin • wzgórza Seelow • Odra • Nysa Łużycka • Brandenburgia • Łużyce • Budziszyn • Halbe • Praga • Bornholm
kapitulacja III Rzeszy

Bałtyk • Morze Czarne

Sytuacja w przededniu operacjiEdytuj

19 września 1944 roku pomiędzy Finlandią a ZSRR podpisano formalny rozejm. Jednym z jego warunków było usunięcie wojsk niemieckich z terytorium Finlandii przez jej wojska. Niemcy zamierzali odpowiedzieć na to posunięcie okupacją części ziem fińskich. We wrześniu 1944 sytuacja militarna pozwalała im jedynie na okupację wyspy Suursari, jako dogodnej pozycji do blokowania floty bałtyckiej ZSRR. W związku z tym został opracowany plan zajęcia wyspy, bazujący na elemencie zaskoczenia, oraz zakładający, że wojska fińskie nie zwrócą się przeciwko swojemu dotychczasowemu sojusznikowi.

BitwaEdytuj

14 września zakończono załadunek jednostek niemieckich (dwa bataliony piechoty i wzmocniona kompania saperów) na jednostki desantowe w Tallinie. Przed północą znalazły się one na wyznaczonych pozycjach. W tym czasie do wyspy przybył kuter trałowy, na pokładzie którego znajdował się niemiecki parlamentariusz, komandor podpułkownik Kieffer, oraz dowódca desantu komandor Mecke. Pertraktacje z dowódcą garnizonu fińskiego, podpułkownikiem Miekenenem, nie dały żadnego rezultatu; żołnierze niemieccy stanowiący obsadę kutra opanowali dwa nabrzeża. Z chwilą pojawienia się kolejnych jednostek niemieckich Finowie otworzyli ogień. Pomimo przeciwdziałania obrońców Niemcom udało się wysadzić pierwszy rzut desantu. Silny opór wojsk fińskich i ogień artylerii nabrzeżnej uniemożliwiły lądowanie drugiej fali atakujących. O świcie 15 września do walki włączyło się lotnictwo radzieckie, atakując niemiecką flotyllę desantową. Zatopiono między innymi: jeden transportowiec, dwa okręty desantowe i dwa holowniki. Kilka innych jednostek zostało uszkodzonych. Niemieckie wojska bezskutecznie oczekiwały na pojawienie się posiłków. Pod wieczór musiały skapitulować.

Skutki operacjiEdytuj

Podjęta próba opanowania Suursaari, zakończyła się całkowitą klęską z powodu niedocenienia siły garnizonu fińskiego oraz radzieckiego lotnictwa. Niepowodzenie operacji zmusiło Niemców do opuszczenia Zatoki Fińskiej, po wcześniejszym jej zaminowaniu. Otworzyło to drogę flocie radzieckiej do nowych operacji na Bałtyku.

UwagiEdytuj

  1. Tylko siły powietrzne.

PrzypisyEdytuj

  1. Tadeusz Konecki: Skandynawia w Drugiej Wojnie Światowej: od neutralności i pacyfizmu do militaryzmu i wyścigu zbrojeń, Wyd Książka i Wiedza. Warszawa 2003 ​ISBN 83-05-13270-6​ s.383
  2. Edmund Kosiarz Bitwy na Bałtyku Wyd MON Warszawa 1978 s.494
  3. dane z angielskiej wersji artykułu
  4. Edmund Kosiarz Bitwy na Bałtyku Wyd MON Warszawa 1978 s.497

BibliografiaEdytuj

  1. Jerzy Lipiński; Druga wojna światowa na morzu Wyd. Morskie Gdańsk 1976
  2. Edmund Kosiarz Bitwy na Bałtyku Wyd. MON Warszawa 1978