Order Domu Panującego

Order Domu Panującego (ang. Royal Family Order) – odznaczenie, nadawane przez monarchę brytyjskiego żeńskim członkom domu królewskiego.

Order Domu Panującego
Royal Family Order
Awers
Awers orderu z czasów Jerzego IV
Ustanowiono

ok. 1825

Królowa Elżbieta II z orderem rodzinnym ojca, Jerzego VI i dziadka, Jerzego V

Historia i insygniaEdytuj

Odznaczenie zostało ustanowione około 1825 przez króla Jerzego IV i jest nie tyle orderem, co osobistym dowodem przychylności panującego. Nie posiada statutów. Oznaką jest zawsze kunsztownie malowana na kości słoniowej miniatura portretowa z wyobrażeniem panującego – jeśli jest nim mężczyzna, przedstawia go się w uniformie wojskowym, jeśli kobieta, ubrana jest w suknię balową. Miniatura jest oprawiona w drogocenną ramkę wysadzaną brylantami, ozdobioną koroną królewską (istnieją także egzemplarze bez korony).

Odznaczenie jest na ogół jednoklasowe, jedynym wyjątkiem było panowanie królowej Wiktorii, kiedy Family Order (zwany wówczas Royal Order of Victoria and Albert) posiadał cztery klasy i nie był miniaturą portretową, lecz kameą z profilami królowej i księcia-małżonka Alberta, i nadawany był w dwóch najniższych klasach także szlachciankom nie należącym do rodziny królewskiej.

Zależnie od panującego zmieniała się także wstążka (order noszony jest na damskiej kokardzie nad lewą piersią, ok. 7 cm poniżej obojczyka) – za Jerzego IV używano wstążki w barwach Orderu Podwiązki, za Wiktorii barwy niebieskiej z wąskimi czerwono-biało-czerwonymi bordiurami, za Edwarda VII barwy ciemnoniebieskiej z żółtymi bordiurami, za Jerzego V barwy jasnoniebieskiej bez bordiur, za Jerzego VI barwy różowej i na koniec obecnie barwy żółtej. Obecny order królowej Elżbiety II przedstawia monarchinię w sukni balowej z Orderem Podwiązki. Ostatnio (2017) otrzymała go Katarzyna, księżna Cambridge.

Baretki Orderu Domu Panującego
 
ODP
Jerzego IV
 
Order Wiktorii i Alberta
 
ODP
Edwarda VII
 
ODP
Jerzego V
 
ODP
Jerzego VI
 
ODP
Elżbiety II

Podobne odznaczenie istnieje również w Danii, Norwegii i Szwecji. Zwyczaj przyjął się w XIX wieku.

BibliografiaEdytuj

  • Václav Měřička, Orden und Auszeichungen, Praha 1969