Ospa ptaków

Ospa ptaków – wirusowa choroba ptaków, zarówno utrzymywanych przez człowieka, takich jak: kury, indyki, gołębie czy kanarki, ale również u ptaków dzikożyjących. Przebiega z objawami charakterystycznych krost ospowych pojawiających się na skórze lub błonach śluzowych w zależności od postaci choroby[1][2].

EtiologiaEdytuj

Przyczyną choroby jest Avipoxvirus z rodziny Poxviridae należący do tak zwanych megawirusów[2]. Jest to wirus swoisty dla ptaków, nie dając odporności krzyżowej z wirusami ospy ssaków[2][1].

WystępowanieEdytuj

Choroba występuje we wszystkich krajach posiadających produkcję drobiarską. W Polsce choroba występuje bardzo rzadko i coraz częściej dotyczy ptaków towarzyszących – kanarków, niż kur czy indyków[1].

ObjawyEdytuj

U kur, indyków i gołębi może wystąpić jedna z trzech postaci choroby:

  • postać skórna – pojawiają się typowe krosty ospowe na grzebieniu, dzwonkach, na skórze kończyn i w okolicach dziobu i steku[1]
  • postać śluzówkowa – pojawiają się liczne, żółte lub ciemnobrązowe serowate naloty na błonach śluzowych, ponadto chore ptaki mają nastroszone pióra i problemy z poruszaniem (chwiejny chód)[2][1]
  • postać mieszana – występują objawy obu wymienionych wyżej postaci choroby jednocześnie[1]

U kanarków choroba przebiega zazwyczaj w postaci skórnej ale czasami zdarza się, że dochodzi do posocznicy, u ptaków takich występuje silna duszność przy braku objawów skórnych[1].

U gołębi postać skórna występuje najczęściej. Zmiany lokalizują się zazwyczaj na brzegach powiek, w kątach dzioba i na skórze nóg[1].

Rozpoznanie i postępowanieEdytuj

Do rozpoznania choroby wystarczające są charakterystyczne objawy. Można wykonywać badanie histopatologiczne zmienionej tkanki w celu upewnienia. W rozpoznaniu można również zastosować metody serologicznej (test seroneutralizacji lub ELISA) oraz metody molekularne – PCR[1].

Brak jest swoistego leczenia przyczynowego. Leczenie wspomagające jest skomplikowane oraz czasochłonne i zawsze wymaga fachowej pomocy lekarza weterynarii[1].

Dostępne są żywe szczepionki przeciwko wirusowi ospy[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k Zdzisław Gliński, Krzysztof Kostro, Choroby zakaźne zwierząt z elementami epidemiologii i zoonoz, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2011, s. 491-493, ISBN 978-83-09-01082-1.
  2. a b c d Zdzisław Gliński, Krzysztof Kostro, Wielkie nukleocytoplazmatyczne wirusy DNA (megawirusy) i megawirozy, „Życie Weterynaryjnych”, sierpień 2018, ISSN 0137-6810.