Państwo Hatay

Państwo Hatay (tur. Hatay Devleti, arab. لواء الإسكندرونة) – państwo istniejące na przełomie 1938 i 1939 roku.

Hatay Devleti
لواء الإسكندرونة

Państwo Hatay
1938–1939
Flaga Republiki Hatay
Flaga Republiki Hatay
Hymn: İstiklâl Marşı
Język urzędowy turecki
Stolica Antiochia
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Tayfur Sökmen
Szef rządu premier Abdurrahman Melek
Powierzchnia
 • całkowita

4 700 km²
Liczba ludności
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

234 379
49,9 osób/km²
waluta funt syryjski, lira turecka
Data powstania 7 września 1938
Data likwidacji 29 czerwca 1939
Mapa Republiki Hatay

     Sandżak Aleksandretty, późniejsza Republika Hatay

Po rozpadzie Imperium Osmańskiego, 20 października 1921 roku, okręg Hatay przyłączono do Syrii. Jednak zrzekając się w roku 1923 pretensji wobec utraconych terytoriów Republika Turecka nie uznała utraty Hatay, który uznawała za rdzennie turecki.

9 września 1936 roku Turcja złożyła u władz francuskich i w Lidze Narodów skargę na naruszenie praw Turków zamieszkujących okręg, żądając zapewnienia mu autonomii. Po mediacji Ligi Narodów Francja (jako mandatariusz Syrii) i Turcja zawarły 29 maja 1937 roku porozumienie, mocą którego okręg otrzymał autonomię w ramach mandatowej Syrii i został zdemilitaryzowany.

W roku 1938 doszło do zamieszek między Turkami i Arabami, wskutek czego, znów przy pośrednictwie Ligi Narodów, renegocjowano status okręgu. Na mocy porozumienia francusko-tureckiego z 3 lipca miał się stać niepodległym państwem pod militarną kontrolą Francji i Turcji. 22 lipca odbyły się wybory do zgromadzenia lokalnego, w którym Turcy zdobyli 22 miejsca na 40 możliwych.

2 września 1938 roku Hatay oficjalnie odłączono od Syrii, 6 września uchwalono konstytucję, a dzień później, 7 września oficjalnie ogłoszono niepodległość Republiki Hatay.

Niepodległość Republiki Hatay nosiła widoczne dla wszystkich znamię tymczasowości, której ostatecznym celem było połączenie z Turcją. 6 lutego 1939 roku wprowadzono turecki system prawny, zaś 13 marca lira turecka stała się jedyną walutą republiki.

23 czerwca 1939 roku Francja i Turcja zawarły porozumienie o przyłączeniu kraju do Turcji. 29 czerwca parlament Republiki Hatay uchwalił przyłączenie jej do Turcji i sam się rozwiązał; 7 lipca odnośny dekret wydały władze tureckie. 23 lipca w antiocheńskich koszarach nastąpiło oficjalne przekazanie okręgu przez Francuzów Turkom.

DemografiaEdytuj

Według oficjalnego spisu powszechnego z 22 lipca 1938 roku Hatay zamieszkiwało 57 008 osób uprawnionych do głosowania, podzielonych na następujące grupy etniczno-religijne:

CiekawostkiEdytuj

 
Fikcyjna flaga Hatay

Państwo Hatay pojawiło się w filmie Indiana Jones i ostatnia krucjata jako miejsce lokalizacji świątyni przechowującej Świętego Graala. W rzeczywistości zdjęcia kręcono na terenie Petry w Jordanii, a poza nazwą i lokalizacją większość detali dotyczących tego państwa zostało zmyślonych. Nieprawidłowa jest flaga, a kraj pokazany jest jako monarchia rządzona przez sułtana.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj