Palakos, Palak (ros. Палак; zm. ok. 108 p.n.e.) – król Scytów, władca scytyjskiego państwa na Krymie. Był jednym z synów i następcą Skilurosa.

Palakos
Ilustracja
Palakos na reliefie z Neapolu Scytyjskiego
król Scytów
Dane biograficzne
Data śmierci

ok. 108 p.n.e.

Ojciec

Skiluros

Istnieją przypuszczenia, że sprawował władzę królewską jeszcze za życia swojego ojca przy jego poparciu. Po śmierci swojego ojca (lub w ostatnim okresie jego życia) Palakos na nowo rozpoczął wojnę z Chersonezem. Wojska Palakosa zajęły pozostałą część wybrzeża należącą jeszcze do Chersonezu i zaczęły oblegać miasto. Wówczas mieszkańcy Chersonezu poprosili o pomoc Mitrydatesa VI Eupatora, władcę Pontu, który przysłał im swoje wojska pod dowództwem Diofantosa. Na wieść o tym Palakos zawarł przymierze z wodzem sarmackich Roksolonów, Tasjosem. W wojnie wsparli go również Taurowie. Bitwa z udziałem 50 tysięcy Roksolanów i 6 tysięcy pontyjskich hoplitów zakończyła się klęską tych pierwszych. Resztki Roksolanów opuściły Półwysep Krymski. W tym czasie flota oraz wojska pontyjskie i chersoneskie zadały klęskę flocie scytyjskiej i odparły Scytów spod murów Chersonezu po ponad rocznym oblężeniu miasta. Następnie Scytowie doznali klęski na Półwyspie Kerczeńskim, skąd zostali wyparci. Wojska pontyjskie i chersoneskie obległy i zdobyły po ośmiomiesięcznym oblężeniu Neapol Scytyjski i Chabon. Palakos był zmuszony w tej sytuacji w 109 p.n.e. zrezygnować z wszelkich zdobyczy terytorialnych i uznać władzę zwierzchnią Mitrydatesa VI Eupatora.

Był to jednak ruch pozorny, mający na celu zebranie sił do następnej kampanii. Kampania ta zaczęła się w następnym roku, kiedy to Scytowie zaatakowali ziemie Chersonezu i Królestwa Bosporańskiego, pokonując ich wojska w kilku bitwach. W tej sytuacji Mitrydates znowu przysłał swoje wojska na czele z Diofantosem, które odrzuciły Scytów i w generalnej bitwie pokonały ich, zajmując Neapol Scytyjski i Chabon, w czasie szturmu których Palakos zginął.

Zachowały się wizerunki Palakosa na płaskorzeźbach odnalezionych wśród pozostałości Neapolu Scytyjskiego, przy czym najsłynniejszym przedstawieniem władcy jest płaskorzeźba przedstawiającego w sposób bardzo realistyczny Palakosa wraz z ojcem jadących konno obok siebie.

BibliografiaEdytuj

  • (ros.) Andrejew A.R. – „Historia Krymu”, 2002.
  • Smirnow A. – „Scytowie”, PIW, Warszawa 1974, s. 116-118, 167
  • (ros.) Wysockaja A.N. – „Grodziska scytyjskie”, wyd. Tawrija, Symferopol 1975; [1]