Otwórz menu główne

Panorama siedmiogrodzka

panoramiczny obraz (aut. Jan Styka; 1897)

Panorama siedmiogrodzka (inne nazwy Bem i Petöfi, Bem w Siedmiogrodzie, Bitwa pod Sybinem) – częściowo zachowany panoramiczny obraz z 1897 namalowany pod kierunkiem polskiego malarza Jana Styki, przedstawiający zdobycie Sybinu przez powstańców węgierskich pod dowództwem generała Józefa Bema 11 marca 1849, w czasie powstania węgierskiego.

Panorama siedmiogrodzka
Ilustracja
Generał Józef Bem podczas bitwy o Sybin przedstawiony na panoramie
Autor Jan Styka
Rok wykonania 1897
Technika wykonania Olej na płótnie
Rozmiar 1500 × 12000 cm
Przegrupowująca się piechota przedstawiona na obrazie

Geneza powstania obrazu i jego losyEdytuj

Dzieło zostało zamówione przez Węgrów z okazji obchodów 50. rocznicy Wiosny Ludów. Malowidło powstawało od kwietnia do września 1897 w budynku Rotundy we Lwowie, w którym wcześniej namalowano „Panoramę Racławicką”. Obraz był wykonany techniką olejną na płótnie, a jego pierwotne wymiary były takie same jak „Panoramy Racławickiej”, czyli 120 metrów obwodu i 15 metrów wysokości. Panoramę parokrotnie wystawiano we Lwowie, Budapeszcie, Krakowie i Warszawie jednak w 1908 obraz nagle zaginął. Kilka jego części odnaleziono dopiero po 70 latach. Według ustaleń Alicji Majcher-Węgrzynek stało się tak dlatego, że strona węgierska nie wywiązała się ze swoich zobowiązań i nie zapłaciła autorom za wykonaną pracę. Jan Styka pociął więc dzieło na sześćdziesiąt części z zamiarem sprzedania obrazu w kawałkach[1]. Części te obecnie są rozproszone po całym świecie. Odnalezione zostały dotychczas 38[2] części, 20 z nich znajduje się w zbiorach polskich muzeów (Tarnów, Warszawa, Krosno, Łęczyca), pozostałe 11 pozostaje w prywatnych kolekcjach w Polsce i za granicą[3]. Muzeum Okręgowe w Tarnowie prowadzi akcję poszukiwania zaginionych fragmentów panoramy.

Tematyka dziełaEdytuj

Obraz przedstawia bitwę pod Wielkim Sybinem, która odbyła się 11 marca 1849 i zakończyła się zwycięstwem armii siedmiogrodzkiej pod dowództwem generała Bema nad połączonymi wojskami austriacko-rosyjskimi.

AutorzyEdytuj

Obraz malowali pod kierunkiem Jana Styki malarze:

PrzypisyEdytuj

  1. Istvan Kovacs: „Józef Bem. Bohater wiecznych nadziei”, Rytm, Warszawa 2002, ​ISBN 978-83-7399-328-0​.
  2. Stała wystawa fragmentów Panoramy Siedmiogrodzkiej – Muzeum Okręgowe w Tarnowie, „Muzeum Okręgowe w Tarnowie”, 27 października 2017 [dostęp 2019-02-16] (pol.).
  3. Kwartalnik: „Cenne, bezcenne, utracone” nr 2(51) kwiecień-czerwiec 2007, A. Majcherek-Węgrzynek „Panorama Siedmiogrodzka – fragmenty zlokalizowane poza granicami Polski”.