Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym

parafia rzymskokatolicka w archidiecezji przemyskiej

Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starymrzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Błażowa w archidiecezji przemyskiej[1].

Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Państwo  Polska
Siedziba Borek Stary
Data powołania przed 1419
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja przemyska
Dekanat Błażowa
Kościół Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Proboszcz ks. Roman Słota
Wezwanie Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Wspomnienie liturgiczne 29 czerwca
Położenie na mapie gminy Tyczyn
Mapa lokalizacyjna gminy Tyczyn
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Położenie na mapie powiatu rzeszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu rzeszowskiego
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Borku Starym
Ziemia49°56′30,839″N 22°05′47,110″E/49,941900 22,096419
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła erygowana została przed rokiem 1419. Uposażył ją w 1465 roku Jan z Pilczy, kasztelan krakowski. W 1598 roku biskup Wawrzyniec Goślicki parafię w Borku przyłączył, wraz z jej uposażeniem, do utworzonej wówczas prepozytury w Tyczynie. W 1418 roku istniał już w Borku drewniany kościół parafialny św. Piotra i Pawła oraz kaplica pw. Świętego Krzyża i Najświętszej Maryi Panny. W 1624 roku kościół został spalony przez Tatarów. W latach 1624–1646 liturgię parafialną sprawowano w leżącym poza wioską kościele Świętego Krzyża. W 1646 roku w miejsce spalonego przez Tatarów kościoła, wybudowano nowy kościół z kamienia[2].

W 1873 roku expozytem kościoła filialnego w Borku Starym został ks. Edward Kotecki. W czerwcu 1888 roku biskup Łukasz Solecki dokonał ponownej reaktywacji parafii w Borku Starym, a ks. Edward Kotecki został proboszczem. W skład parafii weszły Borek Stary, Nowy Borek i Brzezówka, w której było wówczas 3196 wiernych.

Kościół z kamienia był użytkowany do 1926 roku, kiedy rozebrano go, a materiał wykorzystano do budowy nowej świątyni. Obecny kościół parafialny murowany, trzynawowy, neogotycki z wieżą, wybudowano w latach 1928–1938, według projektu Bronisława Wiktora. W 1939 roku odbyła się konsekracja kościoła, której dokonał biskup Franciszek Barda.

W kościele znajdują się 3 barokowe ołtarze ze starego kościoła, chrzcielnica z 1755 roku, oraz kilka obrazów, w tym obraz Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Obok kościoła znajduje się dzwonnica murowana z 1887 roku. Polichromię kościoła wykonał w latach 1957–1958 artysta Stanisław Szmuc. Organy 15-głosowe zbudował w 1939 roku Emil Narolski z Przemyśla[3][4].

Proboszczowie parafii
1888–1902. ks. Edward Kotecki[5].
1902–1923. ks. Ignacy Krysakowski[6].
1923–1952. ks. Józef Pasierb[7].
1952–1958. ks. Władysław Fietko.
1958–1983. ks. Michał Sternal.
1983–2005. ks. Władysław Mazepa.
2005–2019. ks. kan. prał. Adam Pietrucha.
2019– nadal ks. Roman Słota.

Do parafii przynależą miejscowości: Borek Stary, Borówki, Brzezówka, Nowy Borek.

Kościoły filialneEdytuj

BorówkiEdytuj

  • Kościół pw. Miłosierdzia Bożego.

W 1983 roku rozpoczęto budowę kościoła filialnego. W 1987 roku bp Ignacy Tokarczuk poświęcił kościół pw. Miłosierdzia Bożego[8].

Wola BorkowskaEdytuj

Kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy.

W latach 1987–1989 zbudowano kościół filialny, który w 1989 roku został poświęcony przez biskupa Edwarda Białogłowskiego[9].

Nowy BorekEdytuj

Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej.

W 1989 roku z polecenia Kurii Biskupiej zbudowano budynek punktu katechetycznego. Gdy nauka religii powróciła do szkoły, postanowiono budynek katechetyczny zaadaptować na kaplicę, którą poświęcono w 2003 roku pw. Matki Bożej Częstochowskiej[10].

Borek Stary – KlasztorEdytuj

 
Kościół OO. Dominikanów
Klasztor OO. Dominikanów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Panny (wraz z kościołem).

W tym miejscu już w 1418 roku istniał kościół Świętego Krzyża z kaplicą Najświętszej Maryi Panny, który w 1420 roku został poświęcony przez arcybiskupa lwowskiego Jana Rzeszowskiego. W kaplicy umieszczono łaskami słynący obraz Matki Bożej Boreckiej. W 1336 roku w pobliskim cudownym źródełku odnotowano pierwsze cudowne uzdrowienie.

W 1668 roku decyzją komisji biskupiej obraz został uznany za cudowny. W 1669 roku ks. Maciej Nowicki kanonik kolegiaty jarosławskiej i prepozyt tyczyński, ufundował nowy kościół. W 1670 roku opiekę nad kaplicą objęli Dominikanie, którzy w latach 1684–1726 zbudowali kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jacka. 13 maja 1736 roku odbyła się konsekracja kościoła, której dokonał bp Andrzej Pruski.

15 sierpnia 1919 roku odbyła się koronacja cudownego obrazu, której dokonał bp Józef Sebastian Pelczar[11][12].

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj