Otwórz menu główne

Patriarchat (ustrój)

Patriarchatsystem społeczny, w którym władza, dziedziczenie i sukcesja przynależą do mężczyzn[1].

Etymologia i użycieEdytuj

Patriarchat oznacza dosłownie „rządy ojca”[2][3] i wywodzi się z greckiego πατριάρχης (patriarkhēs)[4], będącego złożeniem słów πατριά (patria), „rodowód, pochodzenie”[5] (od πατήρ patēr, „ojciec”[6]) oraz ἄρχω (arkhō), „rządzić, panować”[7].

Historycznie termin patriarchat używany był w odniesieniu do autokratycznych rządów męskiej głowy rodziny, jednakże począwszy od końca XX wieku coraz częściej pojawia się w odniesieniu do systemów społecznych, w których władza pozostaje przede wszystkim w rękach dojrzałych mężczyzn[8][9][10]. Częściowo stało się to za sprawą pisarek związanych z feminizmem drugiej fali, starających się wyzwolić kobiety spod męskiej dominacji poprzez odpowiednie zrozumienie patriarchalnych relacji społecznych[11][12]. Owo rozumienie patriarchatu rozwijano, by wyjaśnić go raczej jako fenomen społeczny niż biologiczny[9].

PrzypisyEdytuj

  1. patriarchat. (Encyklopedia PWN)
  2. Patriarchy. W: Ferguson, Kathy E.: Women's Studies Encyclopedia, Volume 2. Tierney, Helen. Greenwood Publishing, 1999, s. 1048. ISBN 978-0-313-31072-0.
  3. Patriarchal Ideology of Motherhood. W: Green, Fiona Joy: Encyclopedia of Motherhood, Volume 1. O'Reilly, Andrea. SAGE, 2010, s. 969. ISBN 978-1-4129-6846-1.
  4. patriarchy. Oxford Dictionaries. [dostęp 2019-01-04].
  5. πατρι-ά | Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek–English Lexicon. www.perseus.tufts.edu.
  6. πα^τήρ | Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek–English Lexicon. www.perseus.tufts.edu.
  7. ἄρχω | Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek–English Lexicon. www.perseus.tufts.edu.
  8. Patriarchy. W: Fenella Cannell, Sarah Green: The Social Science Encyclopedia. Taylor & Francis, 1996, s. 592. ISBN 978-0-41-510829-4.
  9. a b patriarchy. W: Michelle Meagher: The Concise Encyclopedia of Sociology. John Wiley & Sons, 2011, s. 441–442. ISBN 978-1-4051-8353-6.
  10. Patriarchy. W: Rosemary Hennessy: Encyclopedia of Social Theory. Routledge, 2012, s. 420–422. ISBN 978-1-13-678694-5.
  11. Patriarchy. W: Jean Gardiner: Encyclopedia of Political Economy, Volume 2: L–Z. Routledge, 1999, s. 843–846. ISBN 978-0-41-518718-3.
  12. Patriarchy. W: International Encyclopedia of Social Policy. Routledge, 2013, s. 987–. ISBN 978-1-13-661004-2.

Zobacz teżEdytuj

  • Patriarchalizm
  • Marilyn Strathern: The Gender of the Gift: Problems with Women and Problems with Society in Melanesia. University of California Press, 1990. ISBN 0-520-91071-0.