Piaski (Czeladź)

dzielnica Czeladzi

Piaski – południowa dzielnica Czeladzi.

Piaski
Osiedle / dzielnica Czeladzi
Ilustracja
Czeladź. Kamienica w dzielnicy Piaski
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

będziński

Miasto

Czeladź

Położenie na mapie Czeladzi
Mapa konturowa Czeladzi, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Piaski”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Piaski”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Piaski”
Położenie na mapie powiatu będzińskiego
Mapa konturowa powiatu będzińskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Piaski”
Ziemia50°18′22″N 19°05′42″E/50,306111 19,095000
Portal Polska
Osiedle górnicze
Ulica Zwycięstwa w Czeladzi Piaskach, 2007
Czeladź, ul. Sikorskiego 3

Piaski wyrosły jako osada górnicza. Pierwsze, bezskuteczne próby poszukiwania węgla kamiennego podjęto tu w 1860 r. Po 1867 r. Niemcy uruchomili na Piaskach szyb wydobywczy „Ernest” i szyb odwadniający „Michał” (nazwy od imion właścicieli), a kopalnię tę nazywano „Ernest-Michał” lub „Piaski”. W 1879 r. kopalnię kupili Francuzi i nazwali ją „Czeladź”. Wybudowali oni szyb wydobywczy „Julian”, szyby wentylacyjne „Abraham” i „Milowicki” oraz zmienili nazwy szybów: „Ernest” na „Piotr” i „Michał” na „Paweł”. Ponadto Francuzi w latach 1882-1885 wybudowali pierwsze na Piaskach osiedle górnicze. Ilość budynków mieszkalnych szybko wzrastała, szczególnie w okresie międzywojennym, tworząc tzw. starą kolonię, nową kolonię, białe domy i betony. Powstał też pałac zarządcy, kościół w stylu wczesnoromańskim, szkoły (powszechna i gospodarstwa domowego), przedszkole, klub, sokolnia i boisko sportowe. 3 kwietnia 1924 r. doszło na Piaskach do tragedii: podczas tłumienia strajku od kul policjantów zginęło 4 robotników. Podczas I i II wojny światowej kopalnia należała do Niemców. W latach 1942-1945 stanowiła obóz dla angielskich jeńców wojennych. Stalag Arb-Kdo E 587. W 1945 r. kopalnię znacjonalizowano. W 1973 r. połączono ją z kopalnią „Milowice”, odkąd nosiły wspólną nazwę „Milowice-Czeladź”, następnie w 1976 r. połączono je z kopalnią „Saturn”, nadając im wszystkim nazwę „Czerwona Gwardia”. W 1990 r. powrócono do nazwy „Saturn”. W 1996 r. kopalnię zamknięto.

Wschodnia część Piasków do 1 kwietnia 1951 r. należała administracyjnie do Będzina i oznaczana była jako kolonia Małobądz. W jej obszarze istniało osiedle slumsów Brazylia, zamieszkiwane przez najuboższych robotników kopalni „Czeladź” oraz pobliskiej huty „Aleksander” (od 1918 „Milowice”).

Po II wojnie światowej zlokalizowano na Piaskach kilka zakładów przemysłowych, które zakończyły działalność w okresie transformacji, a na bazie ich majątku powstały nowe przedsiębiorstwa. Zbudowano osiedle domków drewnianych podarowanych przez Finów, likwidując jednocześnie Brazylię. Wkrótce potem część tej zabudowy została zniszczona, zastąpiona budownictwem z wielkiej płyty. Zniszczono także niektóre domy murowane wzniesione przez Francuzów. Ponadto wzniesiono pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej, który został wyburzony w 2018 r. po zatwierdzeniu przez sejm ustawy dekomunizacyjnej.