Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy pożaru z 1812 roku. Zobacz też: inne pożary Moskwy.

Pożar Moskwy (ros. Московский пожар) – pożar, który trwał od 2 do 6 września (14–18 września)[1] 1812 podczas okupacji Moskwy przez wojska francuskie. Armia Imperium Rosyjskiego opuściła miasto po bitwie pod Borodino. Pożar objął praktycznie cały Biały Gród i Ziemny Gród oraz znaczne obszary na obrzeżu miasta, niszcząc ¾ zabudowy.

Pożar Moskwy
Inwazja na Rosję
Ilustracja
Czas 1418 września 1812
Miejsce Moskwa
Terytorium Imperium Rosyjskie
Wynik zniszczone ¾ zabudowy, wycofanie się Francuzów z miasta
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Ziemia55°45′00″N 37°37′48″E/55,750000 37,630000
Mapa Moskwy (wydanie 1813) – kolorem czerwonym zaznaczono dzielnice zniszczone przez pożar

Spis treści

Chronologia wydarzeńEdytuj

Przyczyny pożaruEdytuj

Istnieje wiele wersji powstania pożaru – celowe podpalenie opuszczonego miasta na rozkaz gubernatora Fiodora Rostopczyna, podpalenie przez rosyjskich dywersantów oraz działania francuskich okupantów. Pożary wybuchały w wielu miejscach, możliwe, że wszystkie wersje były uzasadnione.

Skutki pożaruEdytuj

Według szacunków, pożar pochłonął:

  • 6496 z 9151 budynków mieszkalnych (w tym 6584 drewnianych i 2567 murowanych),
  • 8251 sklepów, magazynów i tym podobnych,
  • 122 z 329 świątyń (nie uwzględniając rabunków).

W ogniu zginęły 2 tysiące rannych żołnierzy rosyjskich, pozostawionych w mieście przez wycofujące się oddziały.

Spłonął Uniwersytet, biblioteka Buturlina, teatry Pietrowski i Arbacki. Liczba ludności Moskwy zmniejszyła się z 270 do 215 tysięcy. Moskwa straciła znaczną część historycznych budowli, zwłaszcza drewnianych. Jednocześnie ruina całych dzielnic pozwoliła na modernizację urbanistyki miasta.

OdbudowaEdytuj

W lutym 1813 car Aleksander I powołał „Komisję budownictwa w Moskwie”, która działała do roku 1843. Plan ogólny miasta został zatwierdzony w roku 1817. Wytyczono między innymi Sadowoje Kolco (Pierścień Ogrodowy) – obwodnicę wokół centrum miasta.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Carl von Clausewitz: Der Feldzug von 1812 in Russland, der Feldzug von 1813 bis zum Waffenstillstand und der Feldzug von 1814 in Frankreich, Ferdinand Dümmler, Berlin 1835.