Powiat Zempelburg
Powiat Zempelburg (niem. Landkreis Zempelburg; pol. powiat sępoleński) – dawny powiat w latach 1939–1945 na terenie okupowanego przez Niemców korytarza polskiego z siedzibą w Zempelburgu (Sępólnie Krajeńskim).
Historia
edytujW latach 1920–1939 obszar powiatu Zempelburg należał do Polski jako powiat sępoleński (województwo pomorskie), utworzony ze wschodniej części powiatu Flatow, który 10 stycznia 1920 r. został przekazany Polsce na mocy traktatu wersalskiego.
26 października 1939 r. polski powiat sępoleński stał się częścią nowo utworzonego Okręgu Rzeszy Prusy Zachodnie – później przemianowanego na Gdańsk-Prusy Zachodnie – w nowej rejencji Bromberg, z naruszeniem prawa międzynarodowego. Powiatowi nadano jego dawną niemiecką nazwą Zempelburg. Został opanowany przez żołnierzy Armii Czerwonej i powrócił do przedwojennej polskiej administracji w styczniu i lutym 1945 roku.
W trakcie funkcjonowania powiatu zmieniono nazwy wielu miejscowości, m.in.
- Groß Wiesniewke: Kirschwiesen,
- Jasdrowo: Hirschhagen,
- Kamin: Kamin (Westpr.),
- Klein Wiesniewke: Kirschhöhe,
- Lubcza: Luppsee,
- Sittnowo: Schüttenau,
- Soßnow: Sassenau,
- Sypniewo: Wilckenwalde,
- Waldau: Dorfwaldau
1 stycznia 1945 r. na terenie powiatu znajdowały się trzy miasta i 52 innych gmin.
Zobacz też
edytujBibliografia
edytuj- F. W. F. Schmitt: Topographie des Flatower Kreises. In: Preußische Provinzialblätter, Andere Folge, Band VI, Königsberg 1854, S. 257–289 und S. 432–461, Band VII, Königsberg 1855, S. 42–46 (Online) und S. 105–118 (Online)
- Otto Goerke: Der Kreis Flatow. In geographischer, naturkundlicher und geschichtlicher Beziehung dargestellt. [1. Auflage 1918] 2. Auflage. Gifhorn 1981, mit einem Nachtrag über die Zeit von 1918 bis 1945 von Manfred Vollack. 902 S.; 113 Abbildungen, 7 Karten.
- Mathias Niendorf: Minderheiten an der Grenze – Deutsche und Polen in den Kreisen Flatow (Złotów) und Zempelburg (Sępólno Krajeński) 1900–1939 (Dissertation, Universität Kiel 1996). Harrassowitz, Wiesbaden 1997, ISBN 3-447-03917-5 (eingeschränkte Vorschau)