Przegorzały – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec. Dawna wieś ulokowana między Wisłą a Przegorzalską Przełęczą, znajdującą się między Sikornikiem (297 m n.p.m.) a Pustelnikiem (352 m n.p.m.) w Lesie Wolskim. Od wschodu graniczy ze Zwierzyńcem, od północy z Wolą Justowską, a od zachodu zaś z Bielanami. Przyłączona do Krakowa w 1941 jako jego XXXI dzielnica.

Przegorzały
Ilustracja
Widok od południa (z przeciwnego brzegu Wisły) na górujący nad Przegorzałami zamek i willę
Państwo

 Polska

Miasto

Kraków

Dzielnica

VII Zwierzyniec

Poprzednia nazwa

Dzielnica XXXI Przegorzały

Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, po lewej znajduje się punkt z opisem „Przegorzały”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Przegorzały”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Przegorzały”
Ziemia50°03′01,2″N 19°51′42,0″E/50,050333 19,861667

Po raz pierwszy wzmiankowane w 1162 roku, w najwcześniejszych zapisach jako Pregoral lub Przegorzala – od "wypalonego miejsca"[1] (porównaj Zgorzelec, czy Gorlice).

Podczas II wojny światowej na tzw. Glinniku w Przegorzałach Niemcy rozstrzeliwali Polaków przetrzymywanych w więzieniu św. Michała i więzieniu przy ul. Montelupich. W 2014 r. pochowano 66 odnalezionych ciał. Dokładna liczba i tożsamość wszystkich zamordowanych nie jest znana.[2]

Najbardziej znanym obiektem Przegorzał jest zamek i willa Rotunda, gdzie mieszczą się Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i restauracja.

Poniżej tych budowli na stromym wschodnim zboczu znajduje się rezerwat przyrody Skałki Przegorzalskie.

30 października 2007 r. otwarto obwodnicę Przegorzał w ciągu drogi wojewódzkiej nr 780.

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. Krzysztof Jakubowski, Kraków na starych widokówkach. Pregoral, czyli Przegorzały, "Gazeta Wyborcza", dodatek "Kraków", 27.11.2010 [Dostęp 02.02.2011]
  2. Telewizja Polska S.A, Szczątki 66 osób ofiar II wojny złożono w zbiorowej mogile, krakow.tvp.pl [dostęp 2022-09-11] (pol.).

Linki zewnętrzne edytuj