Czyrak: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 12 bajtów ,  4 lata temu
WP:SK+ToS+mSK, drobne redakcyjne
m (zamieniam magiczny ISBN na szablon)
(WP:SK+ToS+mSK, drobne redakcyjne)
|nazwa łacińska = furunculus
|grafika = Furoncle.jpg
|podpis grafiki =
|ICD10 = L02
|ICD10 nazwa =
|ICD10.0 = Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny twarzy
|ICD10.1 = Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny szyi
|ICD10.3 = Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny pośladka
|ICD10.4 = Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny kończyny
|ICD10.5 =
|ICD10.6 =
|ICD10.7 =
|ICD10.8 = Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny o innej lokalizacji
|ICD10.9 = Nieokreślony ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny
|DSM nazwa =
|DSM nazwa łacińska =
|DSM =
|ICDO =
|DiseasesDB =
|OMIM =
|MedlinePlus =
|MeshID =
|MeshYear =
}}
'''Czyrak''', dawniej furunkuł{{r|wk}} ({{w języku|la|furunculus}}) – [[ropa (medycyna)|ropne]] zapalenie okołomieszkowe z wytworzeniem czopa martwiczego, mające postać z początku [[guzek|guzka]], potem guzka z [[krosta|krostą]], spowodowane zakażeniem [[Gronkowce|gronkowcowym]]. W przypadku licznych czyraków stosuje się termin '''czyraczność''' lub '''czyrak mnogi''' (łac. ''furunculosis''), a jeśli znajdują się one blisko siebie i łączą w jedną zmianę, nazywa się je '''karbunkułem''' lub '''czyrakiem gromadnym''' (łac. ''carbunculus''). Karbunkuł występuje najczęściej na karku.
 
== Objawy i przebieg ==
Ewolucja zmian jest następująca: początkowo tworzy się naciek zapalny w otoczeniu [[mieszek włosowy|mieszka włosowego]] i drobny sinoczerwony guzek. Po upływie kilku dni na szczycie guzka powstaje krosta, pod którą wytwarza się [[martwica]]. Następnych kilka dni przynosi samoistne pęknięcie krosty i ewakuację mas martwiczych. Po wygojeniu się ranki powstałej wskutek oddzielenia się mas martwiczych często pozostaje niewielka blizna.
 
Z objawów podmiotowych występuje duża bolesność w okresie tworzenia się czyraka.
 
== Powikłania ==
[[Czyrak przedsionka nosa|Czyraki w okolicy przedsionka nosa]] i wargi górnej (czyli tak zwanego [[trójkąt śmierci|trójkąta śmierci]]) oraz oczodołu mogą być powikłane przejściem zakażenia na [[zatoka jamista|zatoki jamiste]] i [[opony mózgowo-rdzeniowe|opony mózgu]].
 
== Różnicowanie ==
== Leczenie ==
Stosuje się kompresy [[ichtiol]]owe i chirurgiczne nacięcie czyraka po wytworzeniu czopa martwiczego. W czyraczności wdraża się [[leczenie celowane|celowaną antybiotykoterapię]] i środki ogólnie wzmacniające.
 
== Bibliografia ==
* Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski ''Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową'', PZWL 2005, {{ISBN|83-200-3367-5}}.
 
{{Przypisy|przypisy=
<ref name=wk>{{cytuj książkę | autor = Władysław Kopaliński | tytuł = Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych | wydawca = Wiedza Powszechna | rok = 1975 | miejsce = Warszawa | wydanie = 9., rozszerzone | strony = 344}}</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
* Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski ''Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową'', PZWL 2005, {{ISBN|83-200-3367-5}}.
 
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}