Spiro Thoma Koleka (ur. 7 lipca 1908 we wsi Vuno okręg Wlora, zm. 22 sierpnia 2001 w Tiranie[1]) – albański polityk komunistyczny[2], przewodniczący prezydium parlamentu w latach 1949–1950 i 1954–1956, wicepremier i minister gospodarki.

Spiro Koleka
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 7 lipca 1908
Vuno
Data i miejsce śmierci 22 sierpnia 2001
Tirana
Albania Wicepremier
Okres od 1 listopada 1968
do 13 listopada 1976
Przynależność polityczna Albańska Partia Pracy
Następca Manush Myftiu
Albania Minister przemysłu i budownictwa
Okres od 24 lipca 1953
do 23 lipca 1954
Przynależność polityczna Albańska Partia Pracy
Poprzednik Adil Çarçani
Następca Koço Theodhosi
Albania Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania
Okres od 1966
do 1968
Przynależność polityczna Albańska Partia Pracy

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z rodziny prawosławnej grecko-albańskiej, był synem Thomy Koleki[3]. Kształcił się we włosko-albańskim Collegio Sant'Adriano w San Demetrio Corone. Naukę kontynuował na Uniwersytecie w Pizie, kończąc ją dyplomem inżyniera[2]. Po powrocie do Albanii zaangażował się w działalność antypaństwową. W 1936–1937 pracował we włoskiej firmie w Fierze. W 1937 brał udział w strajku, za co został aresztowany[2].

Po agresji włoskiej na Albanię w kwietniu 1939, Koleka wyjechał do Jugosławii, skąd wrócił do Albanii w grudniu 1939. W 1940 nawiązał kontakty z ruchem komunistycznym i ruchem oporu. W 1943 został wybrany członkiem Rady Generalnej Ruchu Narodowowyzwoleńczego, a także władz Komunistycznej Partii Albanii[2]. W maju 1944 wszedł w skład Rządu Tymczasowego, kierowanego przez Envera Hodżę jako minister robót publicznych[1].

Po zakończeniu wojny piastował szereg wysokich stanowisk w administracji państwowej. W latach 1945–1987 był nieprzerwanie wybierany deputowanym do Zgromadzenia Ludowego[4].

W październiku 1948 objął stanowisko ministra komunikacji, miesiąc później stanął na czele Państwowej Komisji Planowania, stanowisko to objął ponownie w 1966. W listopadzie 1949 został po raz pierwszy wicepremierem, po raz kolejny to stanowisko piastował w latach 1968–1976. W latach 1953–1954 pełnił funkcję ministra przemysłu i budownictwa[2].

W latach 1948–1981 był członkiem Biura Politycznego Albańskiej Partii Pracy[2]. Dekretem Prezydenta Republiki z 13 lutego 1995 Spiro Koleka za udział w ludobójstwie narodu albańskiego został pozbawiony wszystkich odznaczeń i tytułów honorowych[5].

Był żonaty (żona Lica), miał córkę Ilirianę.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 234-235.
  2. a b c d e f Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 244. ISBN 978-1-78076-431-3.
  3. Miranda Vickers: Albania: From Anarchy to a Balkan Identity. C. Hurst & Co. Publishers, 1997, s. 189. ISBN 978-1-85065-290-8.
  4. Ligjvenesit Shqiptare = 2017-02-02, parlament.al, 2016 (alb.).
  5. Sali Berisha ia hoqi dekoratat Enver Hoxhës dhe Nexhmijes qe në 1995, por pse u mbajt sekret? = 2020-01-10, berati.tv, 12 maja 2018 (alb.).

BibliografiaEdytuj

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 244. ISBN 978-1-78076-431-3.