Stahlhelm (organizacja paramilitarna)

Niemiecka organizacja byłych żołnierzy z okresu pierwszej wojny światowej, istniejąca w latach 1918–1935
Ten artykuł dotyczy niemieckiej organizacji paramilitarnej. Zobacz też: rodzaj stalowego hełmu.
Logo
Przypinka
Mundury Stahlhelmu, około 1934

Stahlhelm (pol. Hełm stalowy), pełna nazwa: Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten (pol. Hełm stalowy, Związek Żołnierzy Frontowych) – niemiecka paramilitarna, nacjonalistyczna i antyrepublikańska organizacja uczestników I wojny światowej, założona 25 grudnia 1918 r. przez Franza Seldtego[1]. Przywódcą organizacji powstałej w Magdeburgu był Theodor Duesterberg.

Przed II wojną światowąEdytuj

Stahlhelm powstał w celu zwalczania ruchu socjalistycznego i komunistycznego biorąc udział w walkach Freikorpsu i będąc finansowanym przez wielką burżuazję niemiecką. Od 1925 wraz z konserwatywno-nacjonalistyczną Niemiecką Narodową Partią Ludową (DNVP) i Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotników (NSDAP) dążył do obalenia rządów Republiki Weimarskiej. W połowie lat 20. Stalowe Hełmy liczyły 300 000 członków[1]. W 1927 r. 132 000 umundurowanych przedstawicieli "Stalowych Hełmów" wzięło udział w paradzie w Berlinie będącej demonstracją ich lojalności wobec starego porządku[2]. W roku 1929 włączył się do przeciwników Planu Younga. Organizacja przyłączyła się również do prawego skrzydła frontu harzburskiego przeciw Republice Weimarskiej. W roku 1930 liczyła 500 tysięcy członków i była największą organizacją paramilitarną Republiki Weimarskiej[3].

W roku 1934 w okresie ujednolicania życia społecznego, politycznego i instytucjonalnego w nazistowskich Niemczech przemianowany na Nationalsozialistischer Deutscher Frontkämpferbund (pol. Narodowosocjalistyczny Związek Bojowników Frontowych), zintegrowany ze Sturmabteilung (SA), a następnie rozwiązany w 1935[3].

Po roku 1945Edytuj

W roku 1951 Stahlhelm został ponownie założony w zachodnioniemieckiej Kolonii. W 1953 jego przewodniczącym został feldmarszałek Albert Kesselring. Organizacja nie zdobyła większych wpływów[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Volker R. Berghahn, Der Stahlhelm: Bund der Frontsoldaten 1918-1935, Dusseldorf 1966, s. 13-26.
  2. The Weimar Republic Sourcebook, 1994, s.  339-340.
  3. a b Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten. W: Lebendiges Museum Online [on-line]. [dostęp 2019-08-13].
  4. Spencer Tucker: 500 Great Military Readers. Santa Barbara: ABC Clio, 2015, s. 399.