Otwórz menu główne

Stanisław Harasymowicz

Stanisław Wacław Harasymowicz pseud. „Lalka”, „Żyrafa” (ur. 26 października 1917 we Lwowie, zm. 10 sierpnia 1944 w Warszawie) – żołnierz Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer Armii Krajowej, podporucznik artylerii, cichociemny.

Stanisław Wacław Harasymowicz
Lalka, Zyrafa
Ilustracja
Stanisław Harasymowicz (ze zbiorów NAC)
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 26 października 1917
Lwów
Data i miejsce śmierci 10 sierpnia 1944
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1939–1944
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie,
AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki 1 Pułk Obrony Warszawy,
1 Pułk Artylerii Ciężkiej,
Okręg Polesie AK30 Dywizja Piechoty AK,
Batalion Czata 49
Stanowiska dowódca pododdziału, dowódca plutonu „Mieczyków”
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

ŻyciorysEdytuj

Był synem Wacława, inżyniera, i Heleny z domu Lewandowskiej, i przyrodnim bratem Jerzego Buyny. Uczył się w Korpusie Kadetów[1]. W 1939 roku zdał maturę w Gimnazjum i Liceum im. Stefana Żeromskiego w Warszawie[a].

We wrześniu 1939 roku nie został zmobilizowany, ale ochotniczo walczył w 1 Pułku Obrony Warszawy. W nocy z 1 na 2 listopada przekroczył granicę polsko-węgierską i w tym samym miesiącu znalazł się we Francji, gdzie został skierowany do Szkoły Podchorążych Piechoty, a następnie Szkoły Podchorążych Artylerii w Camp de Coëtquidan. Od czerwca 1940 roku przebywał w Wielkiej Brytanii, gdzie służył w Centrum Wyszkolenia Artylerii, a następnie w 1 pułku artylerii ciężkiej.

Po przeszkoleniu w dywersji i propagandzie został zaprzysiężony 5 listopada 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 roku w ramach operacji „Weller 15”, którą dowodził kpt. Władysław Krywda. Po skoku otrzymał przydział do Okręgu Polesie AK, do Centrali Zaopatrzenia Terenu (działającej w Warszawie w ramach Kedywu) 30 Dywizji Piechoty AK. Nie został przerzucony na teren Okręgu.

Po wybuchu powstania warszawskiego walczył w Zgrupowaniu „Radosław”, początkowo jako dowódca pododdziału (w sile sekcji – drużyny) w kompanii „Zgoda” batalionu „Czata 49", od 9 sierpnia jako dowódca plutonu „Mieczyków” (po rannym „Mieczu”). 10 sierpnia został ciężko ranny w okolicy ul. Stawki. Zginął trafiony ponownie w czasie transportu z pola walki. Według innej relacji zmarł 11 sierpnia w szpitalu Jana Bożego.

Został pochowany w Warszawie.

 
Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych, w tym Stanisława Harasymowicza

OdznaczeniaEdytuj

UpamiętnienieEdytuj

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Stanisław Harasymowicz.

UwagiEdytuj

  1. Tak podaje Tochman (1996), ale nie może to być XL Liceum im. Stefana Żeromskiego, bo to liceum powstało w 1952 roku.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj