Otwórz menu główne

Stary Sąd w Przeworsku – nieistniejący budynek znajdujący się na rogu Rynku i ul. Piłsudskiego w Przeworsku, mieszczący sąd ziemski i sąd grodzki.

Stary Sąd w Przeworsku
Ilustracja
Stary Sąd (pośrodku, z prawej)
Państwo  Polska
Miejscowość Przeworsk
Typ budynku kamienica
Styl architektoniczny renesans
Ukończenie budowy XVI wiek
Kolejni właściciele Gmina Miejska Przeworsk
Położenie na mapie Przeworska
Mapa lokalizacyjna Przeworska
Stary Sąd w Przeworsku
Stary Sąd w Przeworsku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary Sąd w Przeworsku
Stary Sąd w Przeworsku
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Stary Sąd w Przeworsku
Stary Sąd w Przeworsku
Położenie na mapie powiatu przeworskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu przeworskiego
Stary Sąd w Przeworsku
Stary Sąd w Przeworsku
Ziemia50°03′28″N 22°29′33″E/50,057778 22,492500

Okazały, dużych rozmiarów, murowany, piętrowy budynek wzniesiony został w XVI wieku w stylu renesansowym. Na parterze znajdowały się sklepione pomieszczenia. Przez środek parteru przechodziła obszerna, przelotowa sień, dawniej zajezdnia. Pod obiektem znajdowała się sieć dwukondygnacyjnych piwnic, z których jedna wychodziła daleko w głąb Rynku. Budynek już w średniowieczu był skanalizowany. Do rozbiorów budynek posiadał podcienia, które zostały zamurowane przez zaborcę.

Od XVII wieku obiekt użytkowały przeworskie sądy ziemskie. Po rozbiorach władze austriackie zajęły budynek na c.k. Sąd Powiatowy. W pomieszczeniach parterowych od strony podwórza urządziły zaś więzienie. W więzieniu tym przytrzymywani byli liczni powstańcy z roku 1863 aresztowani przez władze austriackie. W II Rzeczypospolitej obiekt służył Sądowi Grodzkiemu (do 1938), zaś lokale parterowe przeznaczone były na sklepy.

Po opuszczeniu budynku przez sąd, zarząd miasta planował zaadaptowanie obiektu na pasaż handlowy. Zamierzano odtworzyć dawną przelotową sień dla ruchu pieszego. Na piętrze planowano umieścić szkołę zawodową, zaś na parterze lokale handlowe. Projekt przebudowy miał przygotować krakowski architekt Wacław Nowakowski. Do przebudowy nie doszło ze względu na wybuch II wojny światowej. Niemieckie władze okupacyjne zarządziły rozebranie Starego Sądu celem poszerzenia drogi.

Na miejscu obiektu wzniesiono siedzibę Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni, tzw. czerwoną kamienicę.

BibliografiaEdytuj

  • Małgorzata Wołoszyn: Dawny Przeworsk na pocztówce i fotografii do 1944. Rzeszów: Libra, 2011. ISBN 978-83-89183-88-0.
  • Antoni (red.) Kunysz: Siedem wieków Przeworska. Rzeszów: 1974.