Otwórz menu główne
Sułtanaty dekańskie w 1500

Sułtanaty dekańskiemuzułmańskie państwa na płaskowyżu Dekan w środkowych Indiach. W ich skład wchodziły: Sułtanat Ahmadnagaru, Sułtanat Beraru, Sułtanat Bidaru, Sułtanat Bijapuru, Sułtanat Golkondy. Przez stulecie swojego istnienia wywarły wpływ na historię Indii, doprowadzając do unicestwienia ostatniego imperium hinduskiegokrólestwa Widźajanagaru.

HistoriaEdytuj

 
Mauzoleum Gol Gumbaz sułtana Mohammeda Adil Shaha w Bijapurze

W wyniku kryzysu w sułtanacie Bahmanidów, w drugiej połowie XV w. mocno osłabła władza centralna. Poszczególne części państwa zaczęły się usamodzielniać. Pierwszymi niepodległymi państwami stały się w 1490 Ahmadnagar, Berar i Bijapur. W 1518 niepodległość uzyskało państwo ze stolicą w Golkondzie, a w 1528 jako ostatni niepodległość uzyskał Bidar (częściowo niezależny już od 1492). Wszystkie one rywalizowały ze sobą o wpływy w Indiach, ale potrafiły też ze sobą współpracować. Ich największym wrogiem było Imperium Widźajanagaru, położone w południowej części Półwyspu Indyjskiego. W 1565 koalicja muzułmańska pobiła i rozproszyła ostatnią armię południowo-hinduską cesarza Aliya Rama Raya'ego, który poległ w bitwie pod Talikota. Był to największy triumf sułtanatów, który przyczynił się do ostatecznego upadku Widźajanagaru.

Niebawem jednak doszło do wojen pomiędzy sojusznikami. W 1574 Ahmadnagar podbił Berar, ale już w 1596 musiał się go zrzec na rzecz Wielkich Mogołów. W 1619 podobny los spotkał Bidar, który został siłą wcielony do sułtanatu Bijapuru. Zwaśnione państwa nie zdołały się oprzeć nowej potędze, która wyrosła na północy. Najpierw szereg kampanii pomiędzy 1616 i 1636, prowadzonych przez Dżahangira i jego następcę Szahdżahana, doprowadził do aneksji Ahmadnagaru przez Wielkich Mogołów. Golkonda i Bijapur opierały się pół wieku dłużej, ale w walkach przeciwko Aurangzebowi zostały pobite i w latach 1586-87 zostały także włączone do państwa Mogołów. Środkowe Indie zostały ponownie scalone w jednym państwie, ale stały się tylko częścią składową nowego, olbrzymiego imperium.

BibliografiaEdytuj

  1. Majumdar, R.C., The Delhi Sultanate, Mumbai, 2006;
  2. Tenże, The Mughul Empire, Mumbai, 2007;
  3. Mitchell G.; Zebrowski M., Architecture and Art of the Deccan Sultanates [w:] The New Cambridge History of India, t. I:7; Cambridge 1999.