Otwórz menu główne

Synagoga Alte Szil w Łodzi

Synagoga Alte Szil w Łodzi – główna synagoga łódzkiej gminy żydowskiej, znajdująca się przy ulicy Wolborskiej 20/Żydowskiej 7 na Starym Mieście. Była jedną z najbardziej okazałych synagog – zarówno w Łodzi, jak i w Polsce.

Synagoga Alte Szil w Łodzi
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Adres ul. Wolborska 20
Budulec murowana
Architekt Jan Karol Mertsching
Data budowy 18631871
Data zburzenia 10 na 11 listopada 1939 (podpalona)
wiosną 1940 wyburzona
Tradycja ortodoksyjna
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Synagoga Alte Szil
Synagoga Alte Szil
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Synagoga Alte Szil
Synagoga Alte Szil
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Synagoga Alte Szil
Synagoga Alte Szil
Ziemia51°46′52″N 19°27′29″E/51,781000 19,458000
Tablica, znajdująca się na terenie parku Staromiejskiego w Łodzi, upamiętniająca synagogę Altshtot
Synagoga Alte Szil w marcu 1940 r.

Synagoga została zbudowana w latach 1863–1871, według projektu Jana Karola Mertschinga, gdyż stara drewniana synagoga groziła zawaleniem i we wrześniu 1861 roku została zamknięta przez władze miasta. W 1897 roku świątynia została przebudowana według projektu Adolfa Zeligsona i nabrała ostatecznego wyglądu. Podczas II wojny światowej w nocy z 10 na 11 listopada 1939 roku hitlerowcy ograbili i podpalili synagogę. Na fotografiach z 1940 roku widać jeszcze wypalone ściany budowli, potem na zdjęciach z getta widać jedynie gruzy.

W części parku, położonej niedaleko miejsca, w którym stała synagoga, w 1995 roku umieszczono pomnik Dekalogu, przedstawiający Mojżesza trzymającego dwie kamienne tablice z dziesięciorgiem przykazań. Znajduje się tam również tablica upamiętniająca zniszczoną przez hitlerowców synagogę.

Murowany budynek bożnicy wzniesiono na planie prostokąta. Posiadał cechy kilku stylów: bizantyjskiego, neomauretańskiego i neoromańskiego. Ortodoksyjni Żydzi chcieli w ten sposób podkreślić swe przywiązanie do kulturowej tradycji mającej korzenie na bliskim wschodzie. Była to jedna z najciekawszych synagog w Łodzi i Polsce, swoją formą i wystrojem bardzo różniąca się od typowej zabudowy Łodzi.

Obok synagogi, w północnej części działki na której została zbudowana, mieścił się dom modlitwy Bet ha-midrasz a obok niego, przy jego północnym szczycie, znajdował się 2-piętrowy budynek szkoły „Talmud Tora” stowarzyszenia „Ahawat Tora” zbudowany w 1920 roku. Również te budynki zostały spalone w nocy z 10 na 11 listopada 1939 roku i z powodu znacznego uszkodzenia rozebrane na przełomie lat 1939/1940[1].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Synagoga gminna Altshtot przy ulicy Wolborskiej 20 [w:] Jacek Walicki, Synagogi i Domy Modlitw w Łodzi (do 1939 r.), Łódź, s. 18, ISBN 83-912403-9-8 [dostęp 2018-09-24].

BibliografiaEdytuj