Otwórz menu główne

Ulica Stary Port w Bydgoszczy

ulica w Bydgoszczy

Ulica Stary Port – ulica na terenie Starego Miasta w Bydgoszczy, położona na nabrzeżu Brdy.

POL Bydgoszcz flag.svg Bydgoszcz
ulica
Stary Port
Stare Miasto w Bydgoszczy
Długość: 500 m
Ulica Stary Port wraz z bulwarem im. Zbigniewa Urbanyi
Ulica Stary Port wraz z bulwarem im. Zbigniewa Urbanyi
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Bernardyńska
Ikona ulica z prawej.svg ul. F.K. Druckiego-Lubeckiego
Ikona ulica z prawej.svg ul. Pocztowa
Ikona ulica koniec T.svg Most Jerzego Sulimy-Kamińskiego
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
ulica Stary Port
ulica Stary Port
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Stary Port
ulica Stary Port
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
ulica Stary Port
ulica Stary Port
53,122775°N 18,004799°E/53,122775 18,004799
Ulica Stary Port
Widok od strony ul. Bernardyńskiej
Bulwar nad Brdą im. Zbigniewa Urbanyi
Bulwar nad Brdą
Kamienice nr 1-7
Stary Port 17 i 19
Stary Port 21 oraz biurowiec Projprzemu
Zimą
O zachodzie słońca
Wieczorem
O zmierzchu
Nocą

Spis treści

PołożenieEdytuj

Ulica rozciąga się na północnym nabrzeżu rzeki Brdy od skrzyżowania z ulicą Bernardyńską do mostu im. Jerzego Sulimy-Kamińskiego. Po drodze dochodzą do niej od północy następujące ulice:

Z ulicą sąsiaduje bulwar nad Brdą, w 2009 r. nazwany Bulwarem Zbigniewa Urbanyiego.

HistoriaEdytuj

Ulica powstała na śladzie dawnej drogi prowadzącej wzdłuż Starego Portu w Bydgoszczy. Droga ta istniała już w okresie staropolskim. Na nabrzeżu Brdy składowano towary i zbijano tratwy. Na szczegółowym planie zabudowy miasta, sporządzonym przez pruskiego geometrę Gretha w 1774 r., widnieje zespół spichlerzy zlokalizowany wzdłuż ulicy. W końcu XVIII wieku w miejscu dzisiejszej Poczty Głównej zbudowano zespół koszar dla pruskiego garnizonu. Na planie miasta z 1809 r. widnieje zespół budynków w północnej pierzei ulicy, zaś od ul. Druckiego-Lubeckiego rozciągały się ogrody i pola uprawne folwarku Grodztwo.

W połowie XIX wieku istniała już północna pierzeja kamienic oraz nowo wzniesiony spichlerz zbożowy. Intensyfikacja zabudowy przypada na koniec XIX wieku. Przy ulicy wzniesiono wówczas okazały zespół budynków pocztowych (1883-1885) oraz kamienicę narożną z Placem Teatralnym (1894). Szerokie nabrzeże było wykorzystywane do wyładunku i załadunku towarów z barek podążających drogą wodną Wisła-Odra.

W latach 1976-1978 i 1986-1987 nabrzeże Brdy sąsiadujące z ulicą zostało przebudowane i zmodernizowane na ciąg spacerowo-wypoczynkowy[1]. W 1989 r. w pobliżu bulwaru ustawiono rzeźbę „Trzy Gracje”.

W latach 1980-81 pod nr 5 mieścił się Międzyzakładowy Komitet Założycielski, a następnie Zarząd Regionu Bydgoskiego NSZZ "Solidarność". Pierwsza bydgoska siedziba związku została splądrowana przez SB 13 grudnia 1981 i zamknięta. W marcu 2005 roku umieszczono tu tablicę z mottem "Solidarności": "Prawda, Godność, Sprawiedliwość"[2].

NazwyEdytuj

Ulica w przekroju historycznym posiadała następujące nazwy[3]:

Nazwa ulicy w I połowie XX wieku nawiązywała do przemysłowca, Honorowego Obywatela BydgoszczyHermana Franke, zaś w okresie PRL – do działacza socjalistycznego Juliana Marchlewskiego.

ZabudowaEdytuj

Północną pierzeję ulicy Stary Port stanowią kamienice czynszowe wzniesione w II połowie XIX wieku, spichlerz szachulcowy oraz dwa duże kompleksy zabudowań:

Od tych kompleksów wzięły nazwy uliczki dochodzące do Starego Portu od strony ul. Jagiellońskiej.

Obecnie ulica Stary Port wraz z bulwarem im. Zbigniewa Urbanyiego stanowi reprezentacyjną część Bydgoskiego Węzła Wodnego. Spacerując tu, zwłaszcza po zmroku można poczuć klimat Bydgoszczy jako miasta ściśle związanego z rzeką. Podświetlone zabytki: pałacyk Lloyda, spichlerze, „nowe spichrze”, gmach Poczty odbijają swe wizerunki w wodzie, a na rzece obserwować można barki z kawiarniami.

W 2019 pod nr 15 przystąpiono do realizacji 6-kondygnacyjnego apartamentowca (termin realizacji: grudzień 2019)[4].

Niektóre budynkiEdytuj

Nr Adres Lata budowy Styl architektoniczny Wpisany do rej. zabytków Uwagi Zdjęcie
1. Stary Port 1-3 1893-1905 neobarok  T Kamienica narożna z Placem Teatralnym (2) zbudowana według projektu Józefa Święcickiego dla spadkobierców kupca Juliusza Rosenthala z przeznaczeniem na dom towarowy „Hohenzollern” i mieszkania. Budynek ukończony w 1894 r. posiadał neobarokowy wystrój oraz laskę Hermesa w dekoracji. W 1910 roku rozebrano północną część kamienicy i w jej miejscu wybudowano nową, modernistyczną kamienicę projektu Fritza Weidnera. W latach 30. XX w. rozebrano szczyty i usunięto dekoracje umieszczone ponad gzymsem koronującym[5].
2. Poczta Główna 1883-1899 neogotyk  T Budynek mieścił wyższą dyrekcję poczt oraz urząd celny, a w końcu XIX wieku naddyrekcję poczt dla rejencji bydgoskiej i części kwidzyńskiej. Przeznaczenie gmachu nie zmieniło się do czasów obecnych. Budynek został wzniesiony w dwóch fazach. Gmach od strony ul. Stary Port powstał w latach 1883-1885, a od strony ul. Jagiellońskiej w latach 1896-1899.
3. Stary Port 13 1830-1840 szachulec  T Dawny spichlerz zbożowy. W latach 90. XX w. został zaadaptowany na restaurację „Stary Port”. Obecnie jest użytkowany przez instytucje komercyjne. Wnętrze parteru jest ukształtowane przez dwa rzędy słupów[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996.
  2. Bydgoskie miejsca "Solidarności"
  3. Czachorowski Antoni red.: Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń 1997.
  4. Nad Brdą powstaje nowy apartamentowiec. Będą tu mieszkania i sklepy
  5. http://web.archive.org/web/20140408022717/http://www.swiecicki.bydgoszcz.pl:80/index.php dostęp 16-09-2010.
  6. Parucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008. ​ISBN 978-83-927191-0-6​.

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Derenda (red.): Piękna stara Bydgoszcz. Tom I z serii: Bydgoszcz miasto na Kujawach. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006. ​ISBN 83-916178-0-7​, 978-83-916178-0-9, 83-916178-5-8, 978-83-916178-5-4, 83-916178-1-5, 978-83-916178-1-6
  • Janusz Umiński: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996
Północne nabrzeże Brdy w Bydgoszczy, wzdłuż którego przebiega ulica Stary Port