Velence (węg. Velencei-tó) – jezioro pochodzenia tektonicznego położone w środkowej części Węgier (komitat Fejér).

Velence
Ilustracja
Położenie
Państwo

 Węgry

Lokalizacja

Komitat Fejér

Miejscowości nadbrzeżne

Velence, Kápolnásnyék, Gárdony, Pákozd

Morfometria
Powierzchnia

26 km²

Wymiary
• max długość
• max szerokość


10,8 km
3,3 km

Głębokość
• średnia
• maksymalna


1,60 m
2,0 m

Hydrologia
Rodzaj jeziora

tektoniczne

Położenie na mapie Węgier
Mapa konturowa Węgier, blisko centrum na lewo znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Velence”
Ziemia47°12′30″N 18°36′00″E/47,208333 18,600000

Położenie i charakterystyka edytuj

Jezioro Velence leży na przedłużeniu Balatonu w kierunku północno-wschodnim, na równinie Mezőföld, u południowych podnóży wzgórz Velence. Jego długość wynosi 10,8 km, szerokość – 3,3 km, powierzchnia – 26 km², przeciętna głębokość – 1,6 m, maksymalna głębokość – 2,0 m. Kilka kilometrów na zachód leży miasto Székesfehérvár. Północnym brzegiem jeziora przebiega autostrada M7, południowym – droga krajowa nr 7 i linia kolejowa.

Wody jeziora Velence są bogate w sole mineralne i wykazują pewne właściwości lecznicze. Nizinny, południowy brzeg jeziora, obfituje w piaszczyste plaże, zaś woda jeziora latem szybko się nagrzewa, osiągając nawet 26-28 °C. Te warunki spowodowały, że jezioro Velence jest centrum turystycznym i rekreacyjnym. Na południowym brzegu leżą liczne kurorty i kąpieliska, z których największe to Gárdony i Agárd. W mieście Velence działa muzeum rybołówstwa.

Przyroda edytuj

Jezioro Velence jest w fazie zanikania. Jest bardzo płytkie, w dużej części porośnięte trzciną i szuwarami. Osobliwością jeziora są pływające wyspy tworzone przez zbite dywany roślin wodnych. Jezioro jest ostoją osiadłego ptactwa i miejscem odpoczynku dla ptaków wędrownych. W celu ochrony ptaków w południowej części jeziora, niemal całkowicie zarośniętej szuwarami, utworzono rezerwat przyrody. Nie przeszkadza to przemysłowej eksploatacji trzciny.

Historia edytuj

Na pagórkowatym północnym brzegu, we wsi Pákozd, odkryto osiedle z epoki brązu. Na górującym nad tą wsią wzgórzu Mészeg stoi pomnik upamiętniający zwycięstwo węgierskich powstańców nad wojskami habsburskimi 29 września 1848 w bitwie pod Pákozd i muzeum tej bitwy, otoczone arboretum, oraz kaplica-pomnik żołnierzy armii węgierskiej poległych na froncie wschodnim podczas II wojny światowej (Honvéd-emlékmu).

W 1984 rozegrano tu żeglarskie Mistrzostwa świata w Klasie Cadet[1].

Nazwa edytuj

Nazwa jeziora – Velence znaczy po węgiersku „Wenecja” – pochodzi od weneckich rzemieślników, osiedlonych w tej okolicy przez króla Macieja Korwina.

Przypisy edytuj

  1. M.W., Doceńmy Cadety, w: Żagle, nr 10/1984, s. 5, ISSN 0137-4656

Linki zewnętrzne edytuj