Mezőföld

Mezőföld (554.2; węg. "ziemia pól") - region fizycznogeograficzny w środkowych Węgrzech. Jedna z dwóch części Wielkiej Niziny Węgierskiej leżących na zachód od Dunaju. Geografia węgierska tradycyjnie zalicza ten region do Kotliny Zadunajskiej w Kraju Zadunajskim (Dunántúl).

Mezőföld
ilustracja
Mapa regionu
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Kotlina Panońska
Podprowincja Wielka Nizina Węgierska
Makroregion Mezőföld
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Węgry
Pest
Veszprém
Fejér
Somogy
Tolna

Mezőföld jest równiną o kształcie w przybliżeniu trójkąta, położoną między doliną środkowego Dunaju na wschodzie, Średniogórzem Zadunajskim na północy i doliną rzeki Sió na zachodzie. Przeciętne wyniesienie regionu nad poziom morza wynosi 120-180 m, tylko kilka odosobnionych wzgórz przekracza 200 m n.p.m. Na wschodzie równina opada w dolinę Dunaju stromą krawędzią wysokości 50-60 m, w której drobne dopływy Dunaju wyżłobiły głębokie wąwozy. W północnej części Mezőföld, na przedłużeniu bruzdy jeziora Balaton w kierunku północno-wschodnim, ciągną się rozdzielone wzgórzami (najwyższe Kő-hegy, 218 m n.p.m. i Szár-hegy, 217 m n.p.m.) niecki i zagłębienia, z których największe są niecka Sárrét i jezioro Velence.

Mezőföld jest zbudowany z piasków eolicznych, głównie z lessów, których warstwa osiąga miąższość od 20 m na zachodzie regionu do 40-60 m na wschodzie. Powierzchnia regionu została ukształtowana w czwartorzędzie, głównie przez rzeki spływające ze Średniogórza Zadunajskiego w kierunku zapadającej się Wielkiej Niziny Węgierskiej. W odróżnieniu od tego regionu na obszarze Mezőföld nie doszło natomiast do zapadnięcia się skał masywu panońskiego - pozostały one względnie płytko. Wskutek tego Mezőföld jest krainą o charakterze przejściowym między Średniogórzem Zadunajskim a Wielką Niziną Węgierską.

HU mesoregion 1.4. Mezőföld subdivisions numbered.png

W obrębie Mezőföld wyróżnia się szereg mniejszych krain:

  • grzbiety ÉrdErcs (Érd–Ercsi-hátság) (na mapie nr 11)
  • dolina Váli-víz (Váli-víz síkja) (nr 12)
  • środkowy Mezőföld (Közép-Mezőföld) ze wzgórzami Hangos-domb, 187 m n.p.m. i Hardi-hegy, 209 m n.p.m. (nr 21)
  • kotlina Velence (Velencei-medence) (nr 22)
  • kraina Sárrét (Sárrét) (nr 23)
  • dolina Sárvíz (Sárvíz-völgy) (nr 24)
  • południowy Mezőföld (Dél-Mezőföld) ze wzgórzem Sík-hegy, 214 m n.p.m. (nr 25)
  • grzbiet Enying (Enyingi-hát) (nr 31)
  • grzbiety lessowe KálozIgar (Káloz–Igari-löszhátak) (nr 32)
  • dolina Sió (Sió-völgy) (nr 33)

Pierwotną formacją roślinną Mezőföld był step przechodzący w lasostep. Dziś, dzięki niezwykle urodzajnym glebom powstałym na lessach i piaskach, Mezőföld jest krainą rolniczą, z dominującymi uprawami zbóż i roślin okopowych. Doliny Sió i Sárvíz są natomiast zajęte przez łąki i pastwiska.

Mezőföld należy do regionów o stosunkowo niewielkiej gęstości zaludnienia. Większymi miastami regionu są Székesfehérvár na północy i Dunaföldvár nad Dunajem. Wschodnim i zachodnim skrajem Mezőföld biegną autostrady M6 i M7, natomiast przez środek regionu biegnie linia kolejowa Dombóvár-Budapeszt.

BibliografiaEdytuj