Wybory parlamentarne w Vanuatu w 2016 roku

Wybory parlamentarne odbyły się w Vanuatu 22 stycznia 2016. Bezpośrednio wybrano wszystkich 52 członków jednoizbowego parlamentu. Były to wybory przedterminowe. Parlament został rozwiązany przez prezydenta Baldwina Lonsdale po aresztowaniu i skazaniu piętnastu parlamentarzystów za korupcję[1]. Wybory wygrała koalicja Jedność dla zmian, a na czele nowego rządu stanął Charlot Salwai z partii Namangi Aute[2].

Wybory parlamentarne w Vanuatu w 2016 roku
Państwo  Vanuatu
Rodzaj wybory parlamentarne
Data przeprowadzenia 22 stycznia 2016
Głosowanie
poprzednie:
2012
następne:
brak

System wyborczyEdytuj

Członkowie parlamentu zostali wybrani w bezpośrednich wyborach powszechnych zgodnie z systemem pojedynczego głosu nieprzechodniego. Na każdy okrąg przypadało od 1 do 7 miejsc w parlamencie. Kadencja wygasa po 4 latach. Nowy parlament musi wybrać nowego premiera lub udzielić wotum zaufania urzędującemu premierowi[3].

TłoEdytuj

W latach 2012–2015, w ciągu jednej kadencji parlamentu rząd zmieniał się 4 razy. Najpierw udzielono wotum zaufania urzędującemu premierowi – Sato Kilmanowi z Ludowej Partii Postępu. 23 marca 2013 na skutek sporów wewnątrzpartyjnych i rozłamów rząd stracił większość parlamentarną i Sato poddał się do dymisji, zanim parlament zdążył go odwołać. Na jego miejsce wybrano Moanę Carcassesa Kalosila z Zielonej Konfederacji[4]. Został odwołany przez parlament 15 maja 2014, po tym jak kolejni członkowie większości parlamentarnej przeszli do opozycji. Następnym premierem został Joe Natuman z Vanua’aku Pati. 11 czerwca 2015 Sato Kilmanowi udało się stworzyć większość w parlamencie, wymusić dymisję Natumana i odzyskać pozycję premiera[5].

22 października 2015 piętnastu członków większości parlamentarnej zostało skazanych na karę więzienia za korupcję:[6]

Ponadto wszyscy skazani mają zakaz sprawowania urzędów publicznych przez 15 lat. Ponieważ Sato Kilman nie miał już większości parlamentarnej i odmawiał utworzenia rządu z opozycją, prezydent Baldwin Lonsdale rozwiązał parlament 24 listopada 2015 i ogłosił przedterminowe wybory[7].

KontrowersjeEdytuj

Krytycy zwracają uwagę że wybory zostały przeprowadzone w pośpiechu, przez co doszło wielu niedociągnięć. Przewodniczący komisji wyborczej John Killion Taleo zarzucił organizatorom, że nie było czasu na dopisanie do listy wyborców osób, które osiągnęły wiek wyborczy po lipcu 2015. Prezes vanuatańskiej młodzieżowej organizacji antykorupcyjnej Priscilla Meto oszacował, że na listach wyborców brakowało około 3 tysięcy osób.Ponadto z list nie usunięto osób zmarłych - dotyczy to głównie wśród mieszkańców odległych terenów wiejskich, gdzie nie prowadzi się rejestru zgonów. Mimo to zaproszeni przez Vanuatu obserwatorzy zewnętrzni z Wspólnoty Narodów pod przewodnictwem byłego premiera Bahaów Huberta Ingrahama potwierdzili, że wybory odbyły się bez większych problemów[8].

WynikiEdytuj

Żadnej partii nie udało się uzyskać większości. Najwięcej miejsc uzyskali kandydaci niezależni. Jednak większość partie wchodzące w skład bloku Jedność dla zmian, do którego należy ponad dziesięć partii, między innymi Vanua’aku Pati, Ziemia i Sprawiedliwość, Unia Partii Umiarkowanych, Zjednoczona Partia Narodowa, Namangi Aute i Nagriamel. Nowym szefem rządu został Charlot Salwai należący do Namangi Aute[9].

Partia Głosów % głosów Miejsca Zmiana
Kandydaci niezależni 20871 18,82 10   6
Vanua’aku Pati 13463 12,14 6   2
Unia Partii Umiarkowanych 11326 10,21 6   1
Ziemia i Sprawiedliwość 8016 7,23 6   2
Zjednoczona Partia Narodowa 6006 5,42 3   1
Ludowa Partia Postępu 5469 4,93 1   5
Iauko Group 4979 4,49 4   1
Narodowa Partia Postępu 4942 4,46 2   2
Nagriamel 4128 3,72 2   1
Prezydencka Partia 4051 3,65 1   1
Namangi Aute 3779 3,41 3   0
Natatok 3024 2,73 2   0
Zielona Konfederacja 2851 2,57 2   1
Partia Liderów 2781 2,51 1   1
Partia Republikańska 2020 1,82 0   1
Partia Liberalno-Demokratyczna 1502 1,35 0   1
Partia Braterstwa Melanezji 1465 1,32 1   1
Partia Narodowa 1284 1,16 0   1
Jedność dla zmian 1261 1,14 0   0
Partia Nadziei 1180 1,06 0   0
People’s Services Party 1032 0,93 1   1
Melanezyjska Partia Postępu 992 0,89 0   2
Moderate Alliance 695 0,63 0   0
Progresywna Partia Rozwoju 597 0,54 0   1
Partia Pracy 529 0,48 1   1
Vanuatu New Vision Development Party 447 0,40 0   0
Tafea Moderate Alliance 429 0,39 0   0
Progresywno-Republikańska Partia Farmerska 355 0,32 0   0
Partia Demokratyczna 327 0,29 0   0
Vete Alliance 306 0,28 0   0
Vemarana 304 0,27 0   0
Family First Vanuatu Party 211 0,19 0   0
Społeczna Partia Reformacyjna 150 0,14 0   0
People Action Party 80 0,07 0   0
Partia Jedności i Równych Praw 32 0,03 0   0
Vanuatu Democratic Alliance and Liberation Party for Change 8 0,01 0   0

Zwycięzcy w poszczególnych okręgach wyborczychEdytuj

Okręg Frekwencja Zwycięzca Partia[10] Głosy
1. Wyspy Torresa 82% Claude Christophe Antoine Emelee VNDP 1029
2. Wyspy Banksa 70% Jack Wona VNDP 717
3. Espiritu Santo 68% Hosea Ovock Rothul Nevu IG 1299
Alfred Maoh GJP 1224
Samson Samsen VPP 1098
Gaetan Pikioune NAG 918
Rick Mahe Tchamako RMC 899
Edwin Amblus Macreveth FMP 761
Ronald Warsal Kalmasei VP 664
4. Malo/Aore 63% Havo Molisale NAG 892
5. Luganville 46% Seremaia Matai Niezależny 1818
Marc Ati IG 966
6. Malekula 79% Sato Kilman PPP 1065
Esmon Saimon VP 1018
Marcellino Barthelemy RMC 818
Don Ken Stephen PSP 718
Jerome Ludvaune UMP 668
Sala John GJP 663
7. Luganville 70% Bruno Leingkone Tao NUP 823
Albert Williams Abel GJP 710
8. Paam 78% Fred William Tasso GJP 208
9. Pentecost 63% Silas Bule Melve NUP 1,167
Charlot Salwai Tabimasmas RMC 861
Francois Chani Tabisal NUP 711
Ham Lini Vanuaroroa NUP 587
10. Ambae 58% Jacob Mata NAG 720
Jay Ngwele IG 641
Alickson Vira NAT 593
11. Maewo 73% Ian Wilson Niezależny 1,239
12. Epi 76% Isaac Tongolilu Niezależny 528
Seoule Simeon UMP 511
13. Tongoa 61% Kalo Pakoa Songi Lano IG 421
14. Shepherds 66% Toara Daniel Kalo VGC 341
15. Efate 55% Norris Kalmet UMP 2,069
Joshua Tafura Kalsakau VLP 1,39
Jerry Kanas Niezależny 912
Nato Taiwia MPP 840
16. Port Vila 41% Kenneth Natapei VP 1,279
Alatoi Ishael Kalsakau UMP 1,246
Ralph Regenvanu GJP 1,154
Jean-Pierre Nirua Niezależny 1,148
Kalo Seule VGC 1,039
Ephraim Kalsakau Niezależny 843
17.Tanna 63% Joe Natuman VP 1479
Jotham Napat LPV 1471
Bob Loughman VP 1058
Tom Noam Iouniwan Niezależny 943
Nakou Natuman UMP 903
Johnny Rasou Koanapou VP 832
Andrew Solomon Napuat GJP 746
18. Wyspy południowe 72% Tomker Netvunei Naling UMP 504

PrzypisyEdytuj

  1. Vanuatu invokes constitution to ban MPs from office as election date set, ABC News [dostęp 2016-02-17] (ang.).
  2. Charlot Salwai elected Vanuatu PM, Radio New Zealand [dostęp 2016-02-20].
  3. Inter-Parliamentary Union, IPU PARLINE database: VANUATU (Parliament), Electoral system, www.ipu.org [dostęp 2016-02-20] (ang.).
  4. Vanuatu MPs select Greens' leader as new prime minister, Radio New Zealand [dostęp 2016-02-20] (ang.).
  5. Du changement à la tête du Vanuatu, www.radioaustralia.net.au [dostęp 2016-02-20] (fr.).
  6. Vanuatu court jails half of government's MPs for corruption, ABC News [dostęp 2016-02-20] (ang.).
  7. Vanuatu dissolves parliament after MPs convicted of bribery, ABC News [dostęp 2016-02-20] (ang.).
  8. Vanuatu votes in snap election after bribery scandal, ABC News [dostęp 2016-02-20] (ang.).
  9. Two-thirds of Vanuatu MPs agree to try and form govt, Radio New Zealand [dostęp 2016-02-17] (ang.).
  10. Official results – 2016 Vanuatu General Election, Vanuatu Daily Digest [dostęp 2016-02-20] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-24] (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj