Żabinka

miasto na Białorusi
Ten artykuł dotyczy miasta na Białorusi. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Żabinka”.

Żabinka (biał. Жабінка) – miasto na Białorusi w obwodzie brzeskim, centrum administracyjne rejonu żabineckiego. Leży przy ujściu rzeki Żabinka do Muchawca. 13,1 tys. mieszkańców (2010).

Żabinka
Жабінка
Ilustracja
Dworzec kolejowy
Herb Flaga
herb rejonu żabineckiego ?
Państwo  Białoruś
Obwód brzeski
Rejon żabinecki
Populacja (2010)
• liczba ludności

13 100[1]
Nr kierunkowy +375 1641
Kod pocztowy 225101, 225102, 225110
Położenie na mapie obwodu brzeskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu brzeskiego
Żabinka
Żabinka
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Żabinka
Żabinka
Ziemia52°12′N 24°01′E/52,200000 24,016667
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś

Miasto znajduje się 30 km na południowy wschód od Brześcia. Stanowi węzeł kolejowy (kierunki na Brześć, Berezę Kartuską i Kobryń). Drogi na Brześć, Kobryń i Kamieniec.

Nazwa, herbEdytuj

Nazwa miasta pochodzi od żabiścieku pływającego – popularnej w okolicy rośliny wodnej, lub od niewielkiego dopływu Muchawca, rzeki Żabinka, po raz pierwszy wspomnianej w dokumentach z XVII wieku[2]. Herb przedstawia stylizowany wizerunek dwóch rzek: Żabinki i Muchawca w miejscu ich połączenia, oraz trzy kwiaty żabiścieku.

HistoriaEdytuj

 
Dworzec kolejowy w czasach II RP

DemografiaEdytuj

Liczba ludności:

  • 1890 – 282[5]
  • 1905 – 272[3]
  • 1931 – m.in. 445 Żydów[6]
  • 1959 – 2900
  • 1989 – 11 000[2]
  • 1991 – 11 900[7]
  • 2006 – 12 800
  • 2008 – 13 000
  • 2010 – 13 100

ZabudowaEdytuj

 
Przykład drewnianej zabudowy przy dawnej ul. Kościuszki

Najstarszą ulicą Żabinki jest ul. Tadeusza Kościuszki (obecnie ul. Lenina), zabudowana w większości drewnianymi domami i sklepami.

Nowoczesne miasto rozwija się na południowy wschód, wzdłuż linii kolejowej, która dzieli miasto na dwie części: południową – mieszkalną i północną – przemysłową. W części północno-zachodniej za koleją znajduje się „miasteczko” cukrowni. Zbudowane są tam 3-5-piętrowe domy mieszkalne, szkoła, przedszkole, sklepy, ośrodek obsługi mieszkańców i inne. Urbanistyczną strukturę miasta wyznaczają ulice: Kirowa, Woli, Szaszejnaja, Pijanierskaja, Kamsamolskaja, które tworzą wraz z innymi ulicami kwartały miejskie. Budynki instytucji administracyjnych, społecznych, kulturalnych i oświatowych koncentrują się na ul. Kirowa – głównej ulicy miasta i znajdującym się w jej ciągu głównym placu. Znajdują się tam: Rejonowy Komitet Wykonawczy, dom kultury, kino, węzeł łączności, kombinat edukacyjno-produkcyjny, przychodnia, poliklinika, dom towarowy, ośrodek obsługi mieszkańców, restauracja, itd. Do głównego placu przylega park.

Główna część zabudowy znajduje się na ulicach Kirowa i Woli. Zbudowane są tam 3-5-piętrowe domy mieszkalne. Do ul. Kirowa w południowej części przylega nowa dzielnica nowoczesnych, uporządkowanych budynków mieszkalnych. Znajdują się tam także sklepy, przedszkole i in. Według planu generalnego, opracowanego w 1978 przez Białoruski Naukowo-Badawczy i Projektowy Instytut Budownictwa Miejskiego, przewidziany jest rozwój miasta na wschód wzdłuż prawego brzegu rzeki Muchawiec; w centralnej części miasta wznoszenie wielopiętrowych domów mieszkalnych, w części zachodniej – indywidualne budownictwo mieszkalne (w tym domy jednorodzinne).

ZabytkiEdytuj

W Żabince znajduje się cerkiew Opieki Matki Boskiej z 1885, a także stacja kolejowa z lat 20. XX w. Istniejący w przeszłości kościół katolicki został zniszczony. W 1999 zbudowano nowy kościół parafialny św. Józefa[8]. Ponadto w pobliżu cmentarza znajduje się zbiorowa mogiła 9 żołnierzy Armii Krajowej z oddziału „Watra I” I Okręgu Poleskiego AK, poległych 27 października 1943 roku w walce z Niemcami pod niedalekimi Siechnowiczami Małymi. Spoczywają w niej m.in. por. Stanisław Murawski ps. „Stanisław” i szef oddziału st. sierż. Józef Kazimierczak ps. „Bzura”. W 1993 roku na mogile umieszczono tablicę pamiątkową z napisami po polsku i po białorusku. Została ona ufundowana przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz polskie środowiska kombatanckie[9].

EkonomiaEdytuj

Przemysł spożywczy, produkcja materiałów budowlanych.

  • Żabinecka cukrownia (ААТ «Жабінкаўскі цукровы завод») – jedna z czterech cukrowni na Białorusi, założona 20 stycznia 1963
  • Żabinecka fabryka mieszanek paszowych (ААТ «Жабінкаўскі камбікормавы завод») – duży wytwórca mieszanek paszowych i karm dla zwierząt domowych pod handlową marką „Reks"

Edukacja, kultura, zdrowieEdytuj

 
Dom Kultury

W Żabince znajdują się szkoły: 3 średnie, muzyczna, sportowa dziecięco-młodzieżowa, specjalna z internatem, oraz 5 placówek edukacji przedszkolnej. Działają także 4 biblioteki i dom kultury. Opieką medyczną mieszkańców zajmują się przychodnia i poliklinika.

SportEdytuj

W Żabince działa jeden z największych w obwodzie brzeskim ośrodków sportowo-rehabilitacyjnych „Rześkość” («Бадзёрасьць», „Badzioraść”) posiadający dwie sale do mini piłki nożnej, koszykówki, siatkówki, tenisa ziemnego, dwa baseny (dla dorosłych i dla dzieci), siłownię z dużą liczbą przyrządów, ring bokserski. Działają dziecięce i młodzieżowe sekcje sportowe taekwondo, siatkówki, boksu, lekkiej atletyki, pływania, mini piłki nożnej, wieloboju. Ośrodek dysponuje także kilkoma stołami do tenisa stołowego, stołem bilardowym i sauną.

W Żabince odbywają się międzynarodowe turnieje i konkursy.

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. a b Жабинка (Жабінка, Zhabinka) (ros.). Гербы Брестской области. [dostęp 2010-01-23].
  3. a b История (ros.). Żabinecki Rejonowy Komitet Wykonawczy. [dostęp 2010-01-23].
  4. Lech Wyszczelski: Wstępna faza walk. W: Lech Wyszczelski: Wojna polsko-rosyjska 1919–1920. Wyd. 1. Warszawa: Bellona, 2010, s. 56. ISBN 978-83-11-11934-5.
  5. Жабінка. W: U. Maliszeuski, P. Paboka: Нашы гарады: [грамадска-палітычнае даведачнае выданне]. Mińsk: Narodnaja aswieta, 1991, s. 303 + zdj.. ISBN 5-341-00240-7. (biał.)
  6. Gmina żydowska przed 1939 (pol.). Żydowski Instytut Historyczny, 2000-11-04. [dostęp 2010-01-23].
  7. БЭС (ros.). [dostęp 2010-01-23].
  8. m. Żabinka (biał. • ang. • pol. • ros.). Radzima.org. [dostęp 2010-01-23].
  9. Kobryń. W: Grzegorz Rąkowski: Czar Polesia. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2005, s. 86 i 90, seria: Smak Kresów. ISBN 83-85557-92-X.