Otwórz menu główne

Żyła wrotna

naczynie dostarczające krew bogatą w substancje odżywcze z przewodu pokarmowego do wątroby

Żyła wrotna (łac. vena portae) – krótkie naczynie, mierzące 6–8 cm, o znacznej średnicy (15–20 mm), doprowadzające krew do wątroby. Powstaje za głową trzustki z zespolenia żyły śledzionowej (vena lienalis) i żyły krezkowej górnej (vena mesenterica superior)[1], do których uchodzi szereg żył z nieparzystych narządów jamy brzusznej: żołądka, jelita cienkiego, jelita grubego, trzustki, śledziony i pęcherzyka żółciowego[2]. Bezpośrednio do żyły wrotnej wnikają[3]:

  1. żyła żołądkowa prawa (vena gastrica dextra)
  2. żyła żołądkowa lewa (vena gastrica sinistra)
  3. żyła trzustkowo-dwunastnicza górna tylna (vena pancreaticoduodenalis posterior superior)
  4. żyła przedodźwiernikowa (vena prepylorica)
  5. żyła pęcherzykowa (vena cystica)
  6. żyła pępowinowa (vena umbilicalis) (w życiu płodowym).
Żyła wrotna
vena portae
Ilustracja
Żyła wrotna i jej dopływy żyła krezkowa górna, żyła śledzionowa i żyła krezkowa dolna

Pień żyły wrotnej powstaje z połączenia żyły krezkowej górnej z żyłą śledzionową, do której zwykle uchodzi żyła krezkowa dolna. Miejsce połączenia znajduje się z tyłu szyjki trzustki, na prawo od tętnicy krezkowej górnej i na lewo od przewodu żółciowego wspólnego. Początkowy odcinek żyły, zwany częścią zatrzustkową, biegnie ku górze i w prawo na tylnej powierzchni głowy trzustki, dochodząc do dolnego brzegu górnej dwunastnicy. Kolejny odcinek, zwany częścią zadwunastniczą, krzyżuje się na tylnej powierzchni dwunastnicy z tym narządem. Następnie w części sieciowej wstępuje do dolnej części sieci mniejszej do więzadła wątrobowo-dwunastniczego w którym następnie biegnie do wątroby. Żyła kończy się podziałem na gałąź prawą i lewą. Gałąź prawa zaopatruje prawy płat wątroby, z kolei gałąź lewa jego lewy płat. Płat ogoniasty zazwyczaj otrzymuje zaopatrzenie bezpośrednio z pnia. Płat czworoboczny i okoliczny odcinek płata lewego otrzymuje zaopatrzenie z samodzielnej odnogi gałęzi lewej będącej pozostałością żyły pępkowej[1]. Po podziale na gałąź prawą i lewą żyła ulega podziałowi na żyły międzyzrazikowe, następnie okołozrazikowe i ostatecznie na żyłę środkową zrazika, z których powstają żyły wątrobowe (venae hepaticae) odprowadzające krew do żyły głównej dolnej[4].

Zespolenia pomiędzy układem wrotnym a układem żył głównychEdytuj

Zespolenia mają kliniczne znaczenie w przypadku marskości wątroby. W rozwiniętym nadciśnieniu wrotnym konsekwencją tych połączeń są żylaki przełyku, żylaki żołądka, żylaki odbytu i tak zwana głowa Meduzy. Są to[5]:

  • zespolenia przełykowe – w dolnej części przełyku żyła żołądkowa lewa łączy się z żyłami przełykowymi, będącymi dopływami żyły nieparzystej, oraz z żyłami przeponowymi, będącymi dopływami żyły głównej dolnej
  • zespolenia odbytnicze – połączenia żył odbytniczych, będących dopływami żyły krezkowej dolnej, z żyłami odbytniczymi dolnymi i środkowymi, będącymi dopływami żyły biodrowej wewnętrznej
  • zespolenia pępkowe – żyły skórne okolicy pępka odprowadzają krew ku górze, do żyły podobojczykowej, i ku dołowi, do żyły udowej. Z żył skórnych otoczenia pępka powstają żyły przypępkowe, które poprzez pierścień pępkowy lub kresę białą wstępują do więzadła sierpowatego i łączą się ze sobą w kilka pni. Jeden z powstałych pni wnika do zachowanego przewodu w więzadle obłym wątroby (pozostałość żyły pępowinowej), uchodząc do lewej gałęzi żyły wrotnej, a pozostałe pnie uchodzą bezpośrednio do miąższu wątroby.
  • zespolenia zaotrzewnowe (ścienne) – liczne żyły biegnące w ścianie jelit wtórnie zlepionych ze ścianą jelit mogą pośredniczyć w drenowaniu pomiędzy układem wrotnym a układem żył głównych.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj